Кіріспе
Дубук аймақтық әуежайы – Айова штатының Дубук округінде, Дубук қаласының оңтүстігіне қарай сегіз шақырым қашықтықта орналасқан аймақтық әуежай. Федералдық авиация басқармасының мәліметтеріне сәйкес, 2008 жылы әуежай арқылы 42 870 жолаушы көтерілген (enplanements), 2009 жылы – 39 359, ал 2010 жылы – 33 861 жолаушы болған.
Тарих
Дубуктегі алғашқы әуе рейстері 1950 жылы Mid Continent DC 3 ұшақтарымен жүзеге асырылды. 1955 жылы Бранифф компаниясын Озарк ауыстырды, ол 1981 жылы DC9 және FH227 ұшақтарын пайдануын тоқтатты. Northwest Airlines 2008 жылдың 7 ақпанында өңірлік серіктесі Mesaba Airlines (Northwest Airlink) Дубукеге күніне екі рет Saab 340 ұшақтарымен Миннеаполис Сент-Пол халықаралық әуежайына қайта оралатынын хабарлады. Бұл рейстер 2008 жылдың 20 маусымында басталды. 2009 жылдың 2 шілдесінде біріккен Delta/Northwest Airlines Дубукеге қызмет көрсетуді тоқтату туралы шешім қабылдады, нәтижесінде DBQ бір ғана әуе компаниясымен қалды. 2013 жылғы федералды бюджеттік кесімдер әуежайдың диспетчерлік мұнарасын жабуға әкелуі мүмкін еді, бірақ Федералды авиация басқармасы кейіннен бұл шешімнен бас тартты. 2020 жылдың басына дейін American Eagle ERJ 145 ұшақтары Чикагодағы O'Hare халықаралық әуежайына күніне үш рет ұшып тұрды, бірақ COVID-19 пандемиясына байланысты рейстер саны күніне бір ретке дейін азайтылды. 2022 жылдың 6 қыркүйегінде American Eagle әуежайға соңғы рейсін орындады. 2022 жылдың 3 қарашасында Avelo Airlines және Дубуке өңірлік әуежайы Боинг 737 800 ұшақтарымен Флорида штатының Орландо қаласына рейс ашу туралы мәлімдеді. Рейстер 2023 жылдың 22 наурызында басталды. 13 қыркүйекте Лас-Вегасқа бағыт қосылды. Бірақ 2023 жылдың 21 қарашасында Avelo Airlines және әуежай ұлттық желіні қайта қарау аясында 2024 жылдың 6 қаңтарынан бастап Лас-Вегасқа рейсті тоқтату туралы хабарлады. Сонымен қатар, 2024 жылдың 10 қаңтарында Дубуке өңірлік әуежайы Avelo Airlines Орландоға тұрақты рейстерді тоқтататынын және компанияның жалпы өзгеруінің бөлігі ретінде маусымдық рейстерге көшетінін мәлімдеді.
Мекемелер
Дубуки аймақтық әуежайы 1,077 фут (328 м) биіктікте 1,240 акр (502 га) жерді қамтиды. Онда екі бетонды ұшу-қону жолағы бар: 18/36 – 6327 фунтқа 150 фут (1928 метрге 46 метр) және 13/31 – 6502 фунтқа 100 фут (1982 метрге 30 метр).
Қауіпсіздік
Аэропорт қауіпсіздікке берілгендігі үшін Федералды авиациялық басқарма тарапынан бірнеше рет мойындалды. Ол 1994, 1997, 2000 және 2003 жылдары FAA-ның "Әуежай қауіпсіздігін жақсарту сыйлығын" жеңіп алды. Бұл құрметті алу үшін әуежай үш жыл қатарынан тексерулерде ешқандай кемшіліксіз болуы керек. 2008 жылы Дубуке аймақтық әуежайы FAR 139 ережесіне сәйкес 18 жыл бойы үзбей мінсіз қауіпсіздік тексерулерін өткізгенін атап өтті. Бұл көрсеткіш АҚШ-тың шамамен 600 сертификатталған әуежайының арасында бұрынғысы болмаған рекорд.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
1982 жылдың 24 желтоқсанында Пайпер PA 31 Навахо N4091U 13-ші ұшу-қону жолағына кері бағытта ұшып келе жатқанда нашар көріну салдарынан құлады. Ұшқыш пен жолаушы қаза тапты. 1993 жылдың 19 сәуірінде Оңтүстік Дакота штатына тиесілі Mitsubishi MU 2B 60 N86SD ұшағының сол жақ қозғалтқышының винт өзегі бұзылып, Айова штатының Цвингл қаласының оңтүстігіне құлады. Апаттан барлығы сегіз адам, соның ішінде Оңтүстік Дакотаның губернаторы Джордж С. Микелсон қаза тапты. 2001 жылдың 23 қазанында Дупаж әуежайынан келген Бичкрафт Барон 58 N7235R 31-ші ұшу-қону жолағына жақындағанда жер бетіндегі тұманға байланысты апатқа ұшырады. Бір адам қаза тапты. 2004 жылдың 8 наурызында Cessna 172R N105FS ұшағының қанаттарына мұз жиналғаннан кейін тоқтап, қону кезінде қатты соқтығысты. Үш адам жеңіл жарақат алды. 2011 жылдың 3 сәуірінде О'Хар халықаралық әуежайына бағытталған AmericanConnection рейсі 5019 ұшағына траптың соғылуынан айтарлықтай зақым келді. Желдің жылдамдығы 27 метр/секундқа дейін жетті, ал траптағы авариялық тежегіштер жұмыс істемеді. Зардап шеккендер жоқ, ұшақ жөнделіп, қызметке қайта оралды. 2014 жылдың 13 қазанында Piper PA 46 N9126V әуежайға жақындағанда құлады. 2014 жылдың 18 қазанына дейін ұшақтың құлау себебі белгісіз болды, бірақ нашар көріну туралы хабарламалар келіп түсті. Бір адам қаза тапты.
Кеңейтуге тырысу
Жабдықтарды жаңарту және өсуді қамтамасыз ету мақсатында 2007 жылы Дубук қаласы жаңа, үлкен терминал ғимаратын салу жоспарларын жариялады. 23 миллион доллар тұратын жаңа нысан әуежайдың бас жоспарына сәйкес жаңғыртудың бір бөлігі болып табылады және 2016 жылдың 9 маусымында ашылды. 2020 жылдың 21 шілдесінде Дубук аймақтық әуежайы комиссарлары бірауыздан шешім қабылдап, Дубук аймақтық әуежайы терминалына капитан Роберт Л. Мартиннің есімін берді. Қала көбірек әуе компанияларын тартуға мүдделі болғанымен, экономикадағы қиындықтар мен әуе компанияларының жұмыс күші мәселелері бұл күш-жігерге кедері келтірді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Дубук аймақтық әуежайында үш әуе тасымалдаушысы болған. 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі террористик шабуылдарға байланысты әуе тасымалдау саласындағы төмендеуге байланысты олардың екеуі тоқтатылды. American Airlines 2018 жылдың қазан айында қаржылық қиындықтар мен сұраныстың төмендеуіне байланысты рейстерін тоқтату туралы хабарлады. 2022 жылы American Eagle Дубукке ұсынылатын соңғы рейсін тоқтату ниетін жариялады, нәтижесінде әуежайда жоспарлы коммерциялық рейстер болмай қалды. Жергілікті тұрғындар Седар-Рапидс, Мэдисон немесе Квад-Сити сияқты көршілес қалалардағы әуежайларға баруға мәжбүр, ал ең жақын ірі транзиттік әуежайы Чикаго О'Харе, ол үш сағаттық жерде орналасқан.