Кіріспе

Жапония, Аомори префектурасы, Хиросаки қаласындағы жапон қамалы

Хиросаки қамалы (弘前城) – 1611 жылы салынған хираяма стиліндегі жапон қамалы. Бұл Цугару кланының, 47 000 коку тозама даймё кланының, Хиросаки доменін, Муцу провинциясын, қазіргі Жапонияның Аомори префектурасы, Хиросаки қаласының орталық бөлігін билеген орны болды. Оны Такаока қамалы (鷹岡城 немесе 高岡城) деп те атаған.

Өмірбаян

Хиросаки қамалы шығыстан батысқа қарай 612 метр, солтүстіктен оңтүстікке қарай 947 метрді құрайды. Оның аумағы бұрын қабырғалармен қоршалған және суарналармен бөлінген алты концентрлі қоршауға бөлінген. Ол Едо дәуіріндегі төбе мұнарасы (теншу) мен оның көп бөлігінің сақталғандығымен ерекше. Танымал тарихшы және жазушы Шиба Рётаро оны саяхат очерктері жинағында – «Кайдо во Юку» сериясында «Жапонияның жеті танымал қамалының» бірі деп атаған.

Тарих

Сенгоку дәуірінің соңында, бұрынғы Намбу әскерінің адамы Оура Таменобу 1590 жылы Одавара шайқасындағы рөлі үшін Тоётоми Хидэёсиден 45 000 кокулік кіріс алды. Ол сол кезде Цугару тегін қабылдады. Секигахара шайқасында ол Токугава Иэясудың жағында болды және одан кейін Хиросаки доменінің иесі ретінде бекітілді, оның кірісі 47 000 кокуға дейін артты. 1603 жылы ол Хиросакиде сарай салу жұмысын бастады, бірақ 1604 жылы Киотода қайтыс болғаннан кейін жұмыс тоқтап қалды. Оның мұрагері Цугару Нобухира 1609 жылы жұмысты қайта бастады, ол құрылысты жылдамдату үшін Хорикоси және Оура қамалынан ғимараттар мен материалдарды алып тастады. Қазіргі қамал 1611 жылы аяқталды. Дегенмен, 1627 жылы бес қабатты теншуға шартқы соғып, өртеніп кетті. Ол 1810 жылға дейін қайта салынбады, онда қазіргі үш қабатты құрылыс тұрғызылды, бірақ бастапқы батыс-оңтүстік-батыс орнына емес, оңтүстік-шығыс бұрышында. Оны 9-шы даймё Цугару Ясучика салған. Мэйдзи қалпына келтіруі және одан кейінгі хан жүйесінің жойылуымен Цугару кланы қаланы жаңа Мэйдзи үкіметіне тапсырды. 1871 жылы қамалға Жапон императорлық армиясының бөлімшесі орналасты, ал 1873 жылы сарай ғимараттары, жауынгерлік өнер мектебі және қамал қабырғаларының көп бөлігі бұзылды. 1894 жылы Цугару кланы қамал жерін үкіметке саябақ ретінде пайдалану үшін сыйлады, ол келесі жылы көпшілыққа ашылды. 1898 жылы бұрынғы Үшінші Бейліде IJA 8-ші дивизиясы қару-жарақ қоймасын құрды. 1906 жылы қалған екі ягура өртеніп кетті. 1909 жылы теншу орнына төрт метрлік қоладан жасалған Цугару Таменобудың мүсіні орнатылды. 1937 жылы қамалдың сегіз құрылысы үкімет тарапынан «ұлттық қазына» ретінде қорғауға алынды. Бірақ 1944 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыстың қақпасында, қамалдың барлық қоласы, соның ішінде шатыр плиткалары мен әшекейлері соғысқа жұмсау үшін алынып тасталды. 1950 жылы жаңа мәдени мүліктерді қорғау жүйесінде қамалдың барлық сақталған құрылыстары (Үшінші Бейлінің Шығыс қақпасынан басқа) Ұлттық маңызды мәдени мүліктер (ҰММ) деп жарияланды. 1952 жылы бұл жер Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды және қосымша қорғауға ие болды. 1953 жылы қайта құрудан кейін Үшінші Бейлінің Шығыс қақпасы да ҰММ мәртебесін алды, осылайша қамалдың ішіндегі қорғалатын құрылыстардың саны тоғызға жетті. 1999-2000 жылдардағы ауқымды археологиялық қазбалар бұрынғы сарай құрылыстарының және синтоизм ғибадатханасының негіздерін ашты. 2006 жылы Хиросаки қамалы Жапония қамалдары қорымен Жапонияның 100 тамаша қамалының бірі деп танылды. Теншудың астындағы тас қабырғаларды жөндеу үшін бүкіл теншу 2015 жылдың күзінде көшірілді және ең ертесі 2025 жылға дейін бастапқы орнына қайта орналастырылады.

Құрылыстар мен бау-бақшалар

Қазіргі қамалдың теншуі 1811 жылы аяқталды. Бұл үш қабатты ғимарат, үш шатыры бар, биіктігі 14,4 метр. Дизайны ерте Эдо кезеңіндегі теншу түрлеріне қарағанда кішірек, және ол түпнұсқа теншудің тас негізінің орнына, ягура орналасқан жердегі ішкі қақпаның бұрышына салынған. Кіші өлшемі, Edo кезеңінің соңындағы доменнің қаржылық шектеулерімен байланысты болды, бірақ оның орналасуы мен дизайны, егер ірі құрылым салынса, Токугава сёгунаты алаңдауы мүмкін мәселелерді азайту мақсатында да жасалған. Қазіргі уақытта ол жеке тұрған құрылым, бірақ 1896 жылға дейін оған қақпа үйі қоса берілген. Теншу, Эдо дәуірінен сақталған үш ягурамен (Ниномару Тацуми Ягура, Ниномару Хицуджисару Ягура, Ниномару Ушитора Ягура) екінші қақпа қабырғасында, сондай-ақ екінші және үшінші қақпа қабырғаларындағы бес қақпамен (Санномару Отемон қақпасы, Санномару Шығыс қақпасы, Ниномару Оңтүстік қақпасы, Ниномару Шығыс қақпасы, Китанокурува Солтүстік қақпасы) қоршалған. Бұл құрылыстардың барлығы, теншу өзі де, ұлттық маңызды мәдени мүліктер болып табылады. Қамал аумағында сақталған күзет үйі де бар, бірақ ол қамал аумағындағы басқа жерге көшірілген. Қамалдың айналасындағы Хиросаки паркі – Жапониядағы ең танымал гүлдейтін жемістерге толы орындардың бірі. Сакура мацури (гүлдер фестивалі) кезінде, әдетте сәуір айының соңы мен мамыр айының басында, жапонның Алтын аптасы мерекесінде, миллионнан астам адам парктің 2600 ағашынан (алғаш рет 1903 жылы отырғызылған) ләззат алады.