Кіріспе
Neon Genesis Evangelion анимесінің "The Cruel Angel's Thesis" (残酷な天使のテーゼ) тақырыбы – жапон әншісі Йоко Такахасидің J-pop әні. Әнді Тосиюки Омори мен Хидетоси Сато жазды, ал сөздерін Неко Оикава жазды. Ол Neon Genesis Evangelion аниме телесериалының ашылу тақырыбы ретінде жазылған және 1995 жылғы 25 қазанда шоудың қорытынды тақырыбы "Fly Me to the Moon" әнімен бірге қос жақты сингл ретінде жарық көрді. "The Cruel Angel's Thesis" серияның саундтректеріне және Такахасидің альбомдарына да енді. Ән музыка сыншылары мен көрермендер тарапынан жақсы қабылданып, аниме сериалдары үшін арнайы жазылған ең танымал жапон әндерінің біріне айналды. Шоу эфирге түскеннен кейін көп жылдар өтсе де "The Cruel Angel's Thesis" әні жапондық караокеде танымал болып қала берді, түрлі дауыс берулерде жеңіске жетіп, наградалар алды. Интернетте ресми видеосымен бірге ән каверлер мен пародийлар арқылы танымалдылыққа ие болды, анимация тарихындағы ең әйгілі тақырыптық әндердің біріне айналды.
"The Cruel Angel's Thesis" (残酷な天使のテーゼ), also known as "A Cruel Angel's Thesis", is a J pop song performed by Japanese singer Yoko Takahashi. Toshiyuki Ōmori and Hidetoshi Satō composed the song, while Neko Oikawa wrote the lyrics. It was written for the opening theme of the anime television series Neon Genesis Evangelion, and was released as a double A sided single with "Fly Me to the Moon", the show's closing theme, on October 25, 1995. "The Cruel Angel's Thesis" was also included in the series' soundtrack releases and Takahashi's albums. The song had a positive reception from music critics and audiences; it later became one of the most famous Japanese anisongs, songs specially created for anime series. Years after the show's first airing, "A Cruel Angel's Thesis" has remained a popular Japanese karaoke song, winning popularity polls and awards. On the Internet, along with its official video, the song gained further fame through covers and parodies, becoming one of the most famous theme songs in the history of animation.
Өмірбаян және жазу
Neon Genesis Evangelion сериалының түсірілімінде, шоу режиссері Хидэаки Анно сериалдың ашылу тақырыбы ретінде классикалық музыканың бар туындысын пайдалануды ұсынды. Ол ең алдымен орыс композиторы Александр Бородиннің "Принц Игорь" операсынан "Половт билерін" таңдады. TV Tokyo ұсынысты қабылдамады, мұндай шығарманы шоуға жарамсыз деп тапты; "Принц Игорьдің" классикалық композициясы продюсерлердің пікірінше "түсініксіз" болар еді. Neon Genesis Evangelion студиясы Gainax саундтректің негізгі композиторы Широ Сагисудың орнына түпнұсқалық шығарма жазу үшін Хидетоши Сато мен Тошиюки Оморимен байланысқа түсті. Ресми түрде тіркелмесе де, King Records компаниясының мүшесі және анимациялық серияның ресми продюсері Тошимичи Оцуки өндірісті үйлестірді. Музыка C минорлық күйде жазылды, ал демо кезеңінде Оцуки "қырлы, кескіш стильдегі" әуенді сұрады. Омори аранжировканы, тіпті, шамамен аяқтады, ал Такахаси тек "ла" сөзін қолдана отырып, мелодияны әндей отырып, уақытша жолды құрды. Соңғы сөздері дайын болған соң, онда отызға таяп қалған Такахасиден балалық дауыспен сөйлеуді өтінді. Базаның демо-жазбасын репетиция үшін алған кезде, Такахаси Оикаваның таңдаған тіл регистріне және әннің жылдам темпіне байланысты әнді қиын деп тапты. Алғашында ерлер хоры жоспарланған, бірақ кейіннен Анно "аналық" тұжырымдамасын атап өту үшін оны өшірді. Ол "ана", "он төрт жастағы ұлдар мен қыздар" және "жетілген әйел" деген негізгі ұғымдарға назар аударды. Оикава нұсқауларды орындап, аниме туралы аздаған мәлімет алғаннан кейін және Хидетоши Сатомен кездеспей, әнді екі сағат ішінде аяқтады. Автор ұлының ересек адам болуын қаламайтын ананың бейнесін ойда ұстап, стильдік құралдардың молдығымен екіұшты лирика жазды. Әннің басталуы бір әйелдің дауысымен басталады, ол жас жігітке періштедей мейірімсіз болуға кеңес береді, оны шақырады: "Әйел үшін, жігіт әлі де күнәсіз және таза бала". Ол оған қарап, күлімсірейді және ештеңе айтпайды, ал ол оны жұмсақ түрде демалуға шақырады. Әйел онымен кездесу тағдырдың таңдауы деп сендіреді: "Сенің арқаңда болашаққа алып баратын қауырсын бар". Атауға Оикава философиялық терминологиядан алынған неміс сөзін қолданды. Yahoo! Japan сайтының мәліметінше, бұл ұғымды басқалар арасында философ және неміс идеализмінің жақтаушысы Георг Вильгельм Фридрих Гегель қолданған. Оикава сонымен қатар Мото Хагио жазған және сол кезде жарық көрген "Адамзаттық құдай билік етеді" (残酷な神が支配する) мангасынан шабыт алды және әдетте христиандық періштелерге қатысты "тенши" (天使) терминін енгізді. Әннің мәтініне "Watashi wa sō jiyū o shiru tame no baiburu" ("Бұл – еркіндіктің не екенін білу үшін сенің Киелі кітабың") деген қосымша діни сілтеме қосылды. Алғашында ол әнді "осылай ақымақ бол" деген ұранмен аяқтауды ойлады, бірақ бұл ұсыныс TV Tokyo кеңесі бойынша тоқтатылды, олар "Шин ва ни наре" ("мифке айнал") дегенге өзгертуді сұрады. Ересектің жас балаға сөйлеуі деген ойды сақтай отырып, императивпен аяқталу қалды. Comic Book Resources-тың Devin Meenan-ның айтуынша, әннің мәтіні сериал оқиғалары кезінде оны қорғайтын басты кейіпкер Синдзидің анасы Юи Икариге немесе "қабығынан шығуға" шақыратын оның жоғары тұрған Мисато Кацурагиге қатысты болуы мүмкін. Мисатоның жапондық дауысты актрисасы Котоно Мицуиши де осыған ұқсас түсінік берді; сұхбатында Мицуиши "Егер мен ешқашан құдай болмасам да, мен өмірді жалғастыра беремін" (女神なんてなれない私は生き続ける) деген лирикасы оның жүрегін "тесіп" өтті, "ол Мисатоның дауысы еді" деп сендірді. Әнге faria (ファリアー) және setameso (セタメソー) сөздерімен интерлюд хоры да енгізілген; интерлюдтің мәтіні қолданыстағы тілден емес және оны аранжировщик Тошиюки Омори жазған. Хорды Омори, Такахаси және оның ағасы Го Такахаси орындады.
Шығару
1995 жылы 25 қазанда "The Cruel Angel's Thesis" әні екі нұсқада сингл ретінде жарық көрді: бірінші нұсқасы, мұқабалық бағасы көрсетілмеген, Такахасидің әнімен бірге шықты; екінші нұсқасы, бағасы иен, шоудың қорытынды тақырыбы болған Клэр Литтлидің орындауындағы "Fly Me to the Moon" әнін қамтыды. Екінші нұсқа 2003 жылы 26 наурызда "Neon Genesis Evangelion" жаңартылған басылымының шығуына орай қайта жарық көрді. "The Cruel Angel's Thesis" әні 1995 жылы 22 қарашада жарық көрген "Neon Genesis Evangelion I" альбомынан бастап, аниме саундтректеріне арналған альбомдарға да енгізілді; ал 1996 жылы 16 ақпанда шыққан "Neon Genesis Evangelion II" альбомында TV Tokyo телеарнасында көрсетілімге пайдаланылған қысқартылған "TV Size Version" нұсқасы да болды. Бұл ән "Екінші әсер күні" (2000 жылғы 13 қыркүйек), "Neon Genesis Evangelion: S² Works" (1998 жылғы 4 желтоқсан), "Евангелионның рефрены" (2003 жылғы 23 мамыр), "A. T. EVA01 Анықтама CD" (2007 жылғы 21 желтоқсан), "Shin Godzilla vs Evangelion Symphony" (2017 жылғы 27 желтоқсан), "Evangelion Finally" (2020 жылғы қазан) және тақырыптық әннің бірнеше нұсқасын қамтитын "Neon Genesis Evangelion саундтрегінің 25 жылдығына арналған қорап" сияқты басқа да шығарылымдарға енді. Кейіннен бұл трек "Star Child Selection" (2000 жылғы 28 қаңтар), әртүрлі "Super Robot Tamashii" антологиялары, "pop'n music 12 Iroha AC CS pop'n music 10" (2005 жылғы 13 сәуір), "Kids Song★Hit Paradise!" (2008 жылғы 26 қыркүйек), "Brass Band Koushien 3" (2008 жылғы 27 ақпан) және "Nekoism 〜 Neko Oikawa Sakuhin shū" (2018 жылғы 21 ақпан) сияқты түрлі жинақтарға да енді.