Кіріспе

Үзілістік тарату (DTX) — дауыстық сигнал болмаған кезде ұялы телефонның уақытша өшірілуі немесе дыбысының тоқтатылуы тәсілі.

Қате түсінік

Көптеген адамдардың қате түсінігі бойынша, DTX басқа әңгімелер үшін TDMA уақыт тілімдерін босату арқылы сыйымдылықты арттырады. Бірақ шындығында, уақыт тілімдерінің болжаусыз болуы осыны іске асыруды қиындатады. Дегенмен, кедергіні азайту – GSM және басқа TDMA негізіндегі ұялы телефон жүйелерінің ескі аналогтық жүйелермен, мысалы Advanced Mobile Phone System (AMPS) және Nordic Mobile Telephone (NMT) жүйелерімен салыстырғанда қолданыстағы спектрді тиімдірек пайдалануының маңызды факторы болып табылады. Ескі желілер теориялық тұрғыдан әр әңгіме үшін 25–30 кГц жиілікті екі арнаға бөліп берсе, іс жүзінде кейбір радиоаппаратуралар көрші арналарда кедергі тудырып, оларды қолдануға жарамсыз ететін. Ал бір радио тым күшті, сопақ тәрізді сигнал таратып, жақын жердегі базалық станцияларға сол арнаны қайта пайдалануға мүмкіндік бермейтін. GSM қысқа пакеттік өлшемдерді, жиілік ауыстыруды, резервтік көшірмелерді, қуатты басқаруды, цифрлық кодтауды және DTX-ты біріктіріп, кедергіні және кедергінің әңгімеге тигізетін әсерін азайтады. Осы тұрғыдан алғанда, DTX желінің жалпы сыйымдылығын жанама түрде арттырады.

Пакеттік радио жүйелері

GPRS/EDGE сияқты пакеттік радио жүйелерінде VoIP телефониясы қолданылғанда DTX-ты сыйымдылықты арттырумен үйлестіру мүмкін. Мұндай жағдайларда, бір пайдаланушы үнсіз болған кезде босатылған ресурстар басқа пайдаланушыға қызмет көрсету үшін пайдаланылуы мүмкін. Пайдаланушылар санының артуы кедергі деңгейінің жоғарылауына әкеледі. AMR сияқты дауыс кодектерін қолданатын жүйелер кедергіге қарсы тиімдірек күресу үшін вокодер жылдамдығын адаптивті түрде төмендете алады. CDMA радио интерфейсіне негізделген жүйелер, мысалы IS 95/CDMA2000 және UMTS түрлерінің көпшілігі, AMR сияқты өзгермелі жылдамдықты кодектерді пайдаланып, DTX-тың бір түрін қолдана алады. Жоғарыда аталған пакеттік радио жүйелеріндегідей, егер байланыстың бір жағы үнсіз болса, берілетін деректердің көлемі ең азға дейін азаяды. Нәтижесінде, кедергі деңгейі төмендейді. Сымсыз хабар тарату құрылғыларында VAD кейде дауыспен басқарылатын тарату (VOX) деп аталады.