Кіріспе

Австралияның федералды құқық қорғау органдары (1917–1979)

Австралияның Федералды полициясы (COMPOL) 1917 жылдан 1979 жылға дейін Австралияның федералды құқық қорғау органы болды. Федералды полиция күші алғаш рет 1917 жылы құрылды және әртүрлі атаулармен, ал кейбір кезеңдерде бірнеше ұйым ретінде жұмыс істеді. 1979 жылдың соңында Австралия Федералды Полициясы (АФП) құру мақсатында Австралия Ұлттық Полициясы мен Австралия астаналық аумағының Полициясы біріктірілді.

Қауымдастық полиция күштері (19171919)

Алғашқыда, Австралиядағы алты британдық колония 1901 жылы біріккеннен кейін, федералды (Коммунельтеф) заңдарды қамтамасыз ететін полиция органы болған жоқ. Оның орнына, Қауымдастық қажет болған жағдайда әртүрлі штаттардың полиция күштеріне жүгінді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Австралия қоғамында, әсіресе әскери шақыру мәселесі бойынша, елеулі шиеленіс туды. 1917 жылдың 29 қарашасында Квинсленд штатының Уорвик қалашығында осы мәселеге байланысты өткен митингте Австралия премьер-министрі Билли Хьюзға жұмыртқа лақтырылды. Кінәлі адам Квинсленд штатының заңдары бойынша айыпталды, бірақ Хьюз Одақтың айыптауын қалады. Осы оқиға және Квинсленд полициясының белсенсіздігі Хьюз үшін шегіне келді. Ол бірнеше ай бойы Квинсленд үкіметімен, оның анти-шақырушы премьері Т. Дж. Райан бастаған, түрлі мәселелер бойынша дауласып, күресіп келді. Хьюз Квинслендтің бірнеше көрнекті саясаткерлері мен мемлекеттік қызметкерлерінің адалдығына күмән келтірді және «заңсыз» штат деп санайтын жерде Одақтың заңдарының орындалуын қамтамасыз ету үшін Одақтың полиция күшін құру қажет деп ойлады. 1914 жылғы Соғыс шаралары заңына сәйкес Хьюз жедел түрде қарапайым киім киген полиция жасағын құрды, ол 1917 жылдың желтоқсан айының ортасында жұмысын бастады. Хьюз Австралияның Ирландия ұлтшылдығы, солшыл және соғысқа қарсы қозғалыстармен байланысты ұйымдар, мысалы, Синн Фейн және Әлемдік өнеркәсіптік жұмысшылар сияқты ұйымдардың тудыруы мүмкін көтеріліс немесе осыған ұқсас әрекеттерден қауіп төндіріп отырғанын мәлімдеді. Ең көп санында Одақтың полиция күші шамамен 50 адамнан тұрды, олардың көп бөлігі Квинслендте орналасқан, бірақ бұл күш ұлттық деп есептелді. Одақтың полициясы федералдық қылмыстар бойынша толық полициялық өкілеттіктерге ие болды, бірақ олардың басты міндеті соғысқа қарсы және/немесе Одақ үкіметіне қарсы болғандардың бұзақылық әрекеттері туралы хабарлау болды. Квинсленд және федералдық үкіметтер арасындағы шиеленіс бірнеше рет, соның ішінде федералдық полиция Квинсленд үкіметінің баспаханасына шабуыл жасаған кезде және одан кейін күшейді.

Тергеу бөлімі мен Одақ полициясы (19191941)

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін үкімет осы күштерді таратуға кірісті. 1919 жылы ол ресми түрде таратылды, ал сол кезде қалған офицерлер әскери арнайы барлау бюросының қалдықтарымен біріктіріліп, Тергеу бөлімі құрылды, кейін ол Commonwealth Investigations Branch (CIB) деп аталды. Commonwealth Police Force сияқты, CIB-ді Commonwealth Бас прокурорының департаменті басқарды. CIB-нің көптеген штаттардың астаналарында кеңселері болды. 100-ден аспайтын қызметкері бар агенттіктің екі мақсаты болды. Біріншісі – Commonwealth заңдарына қарсы жасалған қылмыстарды тергеу және әртүрлі Commonwealth департаменттерінің тергеу мүмкіндіктерін жақсарту. Екінші мақсаты – арнайы барлау жұмыстарын жүргізу және үкіметтің ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретінін сезінген солшыл топтарды бақылау. 1917 жылдан 1919 жылға дейін Commonwealth Police Force комиссары, New South Wales Police-тің бұрынғы инспекторы Уильям Андерсон болды. Майор Х. Е. (Гарольд) Джонс, Commonwealth Police Force ресми түрде таратылғанға дейін Андерсонды алмастырды. Джонс Арнайы барлау бюросының басшысы болды және Тергеу бөлімін басқарды; оның қызметтегі ерекшелігі – кәсіподақтардан бастап, жаңадан құрылған Австралия Коммунистік партиясына дейінгі кез келген солшыл топтарды басуға бағытталған бір жақты назар болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде CIB-дің арнайы барлау функциялары көбінесе Commonwealth Security Service (CSS) -ке берілді.

Бейбітшілік күзетшісі

Бейбітшілік күзетшісі (POG) 1925 жылы маңызды және өте маңызды мемлекеттік нысандарда физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатымен құрылды. 1940 жылдары POG бірнеше жүз униформа киген қызметкерден тұрды. Әкімшілік мәселелерге байланысты, Ұлттар Достастығы Тергеу қызметінің (CIS) басшысы автоматты түрде POG басшысы болып тағайындалды және «Жоғары күзетші» (Superintending Peace Officer) атағын алды. CIS-тің басқа да жоғары лауазымды қызметкерлері де лауазымдық міндеттеріне сәйкес POG-да жоғары лауазымдарды атқарды.

Қауымдастық тергеу қызметі (19411960)

Соғыс аяқталғаннан кейін CSS және CIB Біріккен тергеу қызметіне (CIS) біріктірілді. 1949 жылы Австралия үкіметі Ұлыбритания және АҚШ органдарының талабы бойынша Австралия қауіпсіздік және барлау ұйымын (ASIO) құрып, CIS-тен ASIO-ға қарсы тыңшылық және оған байланысты функцияларды ауыстырды. Бұл CIS-тің дәстүрлі тергеу жұмысына көшуіне жағдай жасады. Ray Whitrod, Оңтүстік Австралия полициясының бұрынғы аға детективі және ASIO-ның алғашқы мүшесі, 1953 жылы CIS және Бейбітшілік сақшысының басшысы ретінде Лонгфилд Ллойдты алмастырды.

Қауымдастық полициясы (1960 1979)

1950 жылдардың басында Комонвелл тергеу қызметі әлсіреп, тиімсіздікке ұшырады: ол Австралия қауіпсіздік ақпараттық ұйымына көптеген сапалы қызметкерлерін жоғалтты; ресурстар шектеулі болды; және оның міндеттері шын мәнінде дұрыс айқындалмаған еді. Бейбітшілік сақшылары да ұқсас жағдайға тап болды. 1957 жылы Одақ үкіметі жағдайды түзету үшін шаралар қабылдап, Одақ полициясы туралы заңға қол қойды. Бұл 1960 жылы ТМД мен POG-нің ресми түрде Одақ полициясына (жасырын COMPOL деп белгілі) бірігуіне әкелді. Келесі екі онжылдық бойы Одақ полициясы өз рөлін және қабілеттерін кеңейтті. Детективтердің санын арттырудан (ақша жылыстыру, Одақ мүлігіне келтірілген зиян және ұрлық сияқты қылмыстарды тергеу үшін) басқа, Одақ полициясы Одақ үшін криминалистикалық, оқу және әкімшілік қызметтерді және штат полиция органдарына көмек көрсетуді дамытты. Одақ полициясы Норфолк және Рождество аралдарын күзетуге, шетелде ақпараттық байланыс бекеттерін құруға және елдің ірі әуежайларында униформа киген полиция қызметін атқаруға жауапкершілік алды. 1964 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Кипрдегі бейбітшілік күштерінің құрамында Кипрге жіберілді. Көптеген маңызды мемлекеттік нысандарда физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етумен қатар, Одақ полициясы жоғары саяси және дипломатиялық лауазымдардағы тұлғаларды жеке күзетуде маңызды рөл атқарды. Рей Уитрод 1969 жылға дейін Одақ полициясының комиссары болды. Уитрод 1969 жылы Папуа және Жаңа Гвинея Корольдік полициясын (сол кездегі атауы) басқаруға кеткеннен кейін комиссар Джек Дэвис Одақ полициясына жетекшілік етті. 1975 жылдың басында сол кездегі Еңбек үкіметі Одақ полициясын басқа федералды қаржыландырылатын агенттіктермен – Австралия астаналық аумағының полициясы және Солтүстік аумақтың полициясымен біріктіруге тырысты. Жаңа агенттік Австралия полициясы деп аталатын болды. 1975 жылдың соңында бұл ұсыныстан бас тартылған кезде жоспарлау ілгерілеген еді. 1978 жылы Сиднейдегі Хилтон қонақ үйіне жасалған террористік шабуылдан кейін, Одақ құқық қорғау жүйесін қарау бір бірыңғай федералды полиция күшін құруды ұсыныс етті. 1979 жылдың 29 қазанында Одақ полициясы мен ACT полициясы біріктіріліп, Австралия Федералды Полициясы (АФП) құрылды.