Кіріспе

1995 жылғы U2 және Брайан Иноның "Miss Sarajevo" әні – ирландиялық U2 рок-тобы мен британдық музыкант Брайан Иноның "Жолаушылар" атты псевдониммен жазылған әні. Ол 1995 жылғы 20 қарашада олардың "Original Soundtracks 1" альбомынан шыққан жалғыз сингл ретінде жарық көрді. Итальяндық тенор Лучано Паваротти опералық солистік бөлімін орындайды. Ән Сараево қаласының қоршауы кезінде қарсылық актісі ретінде сұлулық сайысын өткізген әйелдер тобы туралы айтады. "Miss Sarajevo" U2 тобының "The Best of 1990–2000" жинағына енген, сондай-ақ Джордж Майкл оны "Songs from the Last Century" альбомында кавер жазды. Ән АҚШ Billboard Hot 100 тізіміне енбегенімен, Ұлыбритания сингл чартында алтыншы орынға жетті және көптеген еуропалық елдерде топ 10 хитке кірді. U2 вокалисі Боно "Miss Sarajevo" әнін өзінің сүйікті U2 әні деп атайды.

Өмірбаян

U2 алғаш рет Босния соғысы кезінде Сараевомен байланыс жасады, бұл босниялық сербтер мен босниялық мұсылман үкімет күштері арасындағы этникалық күрестен туындаған еді. Босния мен Герцеговина Югославиядан тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, Сараево маңындағы серб күштері астананы қоршап алды, өйткені олар елдің аумағын жаңа серб мемлекеті – Серб Республикасының құрамына қосуды жоспарлаған. Бұл қазіргі заманғы соғыстар тарихында астананы ең ұзақ қоршауға алу болды, ол 1992 жылдың сәуірінен 1996 жылдың ақпанына дейін жалғасты. Сараево халқы кедейлікке ұшырады, қоғамдық көлік, су, газ және электр қуаты болмады, гуманитарлық көмек агенттіктеріне үлкен сұраныс туды. 1992 жылдың қазан айына қарай Біріккен Ұлттар Ұйымы ел үстіндегі ұшу аймақтарын белгілемеді, бұл елге ақпарат құралдарының немесе көмек жоспарларының кіруін қиындатты. 1993 жылдың қысында американдық журналист Билл Картер гуманитарлық көмек көрсету үшін Сараевоға келді және тез арада қақтығыстың ортасында тапты. Ол алты ай бойы өрттенген кеңсе ғимаратында балалар тағамымен және өзендер мен кәріздерден тапқан сумен күн көріп, мұқтаж адамдарға азық-түлік пен дәрі-дәрмек жеткізді. Картер U2 тобының Zoo TV турнесі кезінде батыстың ақпарат құралдары соғыстың адамдық жағын назардан тыс қалдырғанын сезіп, көрермендерге соғысқа қатысқан адамдарды көрсету үшін U2 тобымен байланысқа шықты. Топ бірнеше спутниктік байланыстар ұйымдастырды, онда Картер жергілікті тұрғындарға – бір жарым жылдан бері Еуропаның қалған бөлігімен байланысы үзілген адамдарға – мыңдаған адамдардың алдында өз даусын білдіруге мүмкіндік берді. Бұл байланыстар қысқа және өңделмеген болды. Картер U2 тобының жетекші вокалисі Боноға Сараевоның жер асты қарсылық қозғалысы туралы деректі фильм түсіру туралы идея ұсынды. Боно фильмді өндіріп қана қоймай, жобаны қолдау үшін қажетті қаржыны да ұсынды. Картер Калифорниядағы үйінен камерасын жібертіп алды, содан кейін ол соғыс кезінде өмір сүрген адамдарды көрсету мақсатымен деректі фильмді түсіре алды. "Соғыс – тек фон, ол кез келген соғыс болуы мүмкін, маңыздысы – адам рухының тіршілікте болу, күлу, сүю және алға жылжу қабілеті, осы мәселелерді біз әрқашан көтеретін боламыз". "Камера ұйымдастырушылардың қаладағы туннельдер мен жертөлелер арқылы жүріп, бейбіт азаматтардың нысанаға алынатын заманауи соғыс кезіндегі өмірге ерекше көзқарас береді. Фильм қоршаудағы сараевтықтардың қарапайым юморын, олардың жігерлілігін көрсетіп, сюрреализм мен дадаизмнің фанатизмге қарсы тиімді жауап екенін ұсынады." Боно.

Нысан және композиция

1995 жылы U2 және продюсер Брайан Ино "Original Soundtracks 1" альбомы үшін "Miss Sarajevo" әнін жазды. Әннің мәтіні "Сараево қамалында болған абсурдтық қарсылық актілеріне" жауап ретінде жазылды. Мұндай актілердің бірі – босниялық әйелдер ұйымдастырған сұлулық сайысы, олар соғысқа "ерін қалпы мен өкшелерімен" күресуді жоспарлаған. Көп жылдар өткен соң Боно: "Бұл таза дадаизм еді және оны әнмен тойлауға лайық" деді. Әннің мәтіні Босниядағы соғысқа қарсылық білдіріп, халықаралық қауымдастықты соғысты тоқтатуға және зардап шеккендерге көмектесуге келмегені үшін сынап бақты. Боно осы мәтіннің сол кездегі Сараево халқының сезімдерін көрсететінін айтты. "Original Soundtracks 1" альбомы көбінесе жоқ фильмдерге негізделген әндер жинағы, бірақ "Miss Sarajevo" – альбомдағы нақты фильмдерге негізделген төрт әннің бірі. Итальяндық тенор Лучано Паваротти опералық солистік бөлімін орындайды. Бононың сөзінше, Паваротти ынтымақтастық идеясына қатты риза болған. "Miss Sarajevo" әні жазылмас бұрын, "Ол ән сұрап жүрді. Шындығында, сұрау дегеннен де артық. Ол үйге қоңырау шалып мазалады. Маған егер оған ән жазбасам, Құдай ашуланатынын айтты".

Паваротти және оның достары

"Miss Sarajevo" тұңғыш рет 1995 жылдың 12 қыркүйегінде Италияның Модена қаласында өткен Pavarotti & Friends концертінде орындалды. Боно, Edge және Eno толық оркестрмен бірге сахнаға шығып, Pavarotti-ге қосылып, жаңа Original Soundtracks 1 болашақ синглын таныстырды. Үшеуі де қара костюм және ақ көйлек киген болатын, сонымен қатар бұл The Edge-тің әйгілі шапкесіз өнер танытқан сирек мүмкіндіктерінің бірі еді.

Сараево PopMart тур концерті

Ән 1997 жылы U2 тобының PopMart турнесінде, Сараевода Eno қатысуымен бір рет орындалды. U2 соғыс аяқталғаннан кейін қалада концерт өткізген алғашқы маңызды топ болды және топ сол кезде онда болуға өте қуанды. Сараеволықтардың тілегі бойынша, бұл концерт қайырымдылық концерті емес еді, және топ турдағы басқа қалалардағыдай ғана өнер көрсетті. "Мисс Сараево" сайысының нағыз жеңімпазы Инэла Ногич сол концертте болды, және оны топ мүшелері концертке бірге алып келді. Боно концерт барысында дауысын жоғалтып, өкінішке орай, "Мисс Сараево" әнін орындағанда қате жіберіп алды, содан кейін: "Сараево, осы ән сіздер үшін жазылды. Сіздерге ұнайды деп үміттенемін, себебі біз оны ойнай алмаймыз" деді. Осы өнер көрсету туралы Ларри Маллен кіші: "Бұл менің өмірім бойы ешқашан ұмытпайтын тәжірибе болды. Егер мен осы концертті орындау үшін 20 жыл топта болсам да, оны жасағаным үшін мақтан тұтамын, бұл оған тұрарлық еді" деді.

Вертиго тур

U2 тобының 1997 жылғы жалғыз тікелей орындалысынан кейін, ән топтың Vertigo Tour турнесінде көп рет орындалды. Турдың екінші аяғында Амстердамда "Miss Sarajevo" әні тур барысында алғаш рет ойнатылды, бұл "Running to Stand Still" әнінің әдеттегі кешкі орындалуын алмастырды және турдың қалған 86 концертінде әр түні орындалды. Орындау кезінде Боно опералық соло бөлігін орындады, ал The Edge гитараның орнына фортепианода ойнады. Әр концерттің соңында, әйел адамның Адам құқықтарының жалпы декларациясын оқыған видео көрсетілді. Vertigo Tour турнесіндегі Милан қаласындағы концерттердің нұсқаларын U2. Communication альбомында, Vertigo: Live from Milan видеосында және U2 3D концерттік фильмінде табуға болады.

U2 360° турнесі

Ән U2 360° турының үшінші аяғында қайта ойнатылды, алғаш рет 2010 жылғы тур аяғының бірінші концертінде пайда болды, бұл концерт Италияның Торино қаласындағы «Stadio Olimpico di Torino» стадионында өтті. Орындалуы шамалы деңгейде Vertigo турындағы орындалуға ұқсас болды, онда The Edge фортепианода ойнаса, ал Боно әннің барлығын, сондай-ақ опералық солоны орындады.

2017 жылғы "Жошуа ағашы" тур

Ән 2017 жылғы The Joshua Tree Tour турнесінде Сириядағы босқындар дағдарысын еске алу үшін ойнатылды. Бононың сөзінше, осы турда ән "Мисс Сирия" деп қайта аталды.

Шығару тарихы

Өңір Дата форматы(лары) Белгісі(лер) Сілтеме(лер) (Сілтеме(лер)) Ұлыбритания 6 қараша 1995 Радио эфирінде АҚШ "Miss Sarajevo" АҚШ-та жеке сингл ретінде жарық көрмеген, бірақ 7 қараша 1995 жылы альбомның қалған бөлігімен бірге барлық радио форматтарына жіберілді. Жапония 21 желтоқсан 1995 CD