Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1970 жылы Роальд Дальдың балалар романы
1970 children's novel by Roald Dahl
«Фантастикалық Мистер Фокс» – британдық автор Роальд Даль жазған балалар романы. Ол 1970 жылы Ұлыбританияда «Джордж Аллен және Унвин» және АҚШ-та «Альфред А. Кнопф» баспаларында, Дональд Чаффиннің суреттерімен жарық көрді. 1974 жылы шыққан алғашқы «Puffin» кітапшасы Джилл Беннеттің суреттерін қамтыды. Кейінгі басылымдарда Тони Росс (1988) және Квентин Блейк (1996) салған суреттер пайда болды. Роман Мистер Фокс және оның көрші шаруаларды алдап, олардың тамағын әрең көріп, ұрлап алуы туралы айтады. 2009 жылы Уэс Андерсон бұл романды тоқтау анимациялық фильміне бейімдеді, онда Мистер Фокс рөлін Джордж Клуни дауысымен сомдады. Роман сондай-ақ 2016 жылы мюзиклге, ал 1998 жылы операға бейімделді, 2019 жылы «Бостон заманауи оркестр жобасы» мен «Одиссей операсы» осы операны жазды. 2012 жылы Мистер Фокс «Royal Mail» пошта маркасында бейнеленді. Романның екі аудио нұсқасы шықты, біреуін автор өзі оқыды, екіншісін актер Мартин Джарвис оқыды.
Fantastic Mr Fox is a children's novel written by British author Roald Dahl. It was published in 1970, by George Allen & Unwin in the UK and Alfred A. Knopf in the U. S., with illustrations by Donald Chaffin. The first Puffin paperback, first issued in 1974, featured illustrations by Jill Bennett. Later editions have featured illustrations by Tony Ross (1988) and Quentin Blake (1996). The story is about Mr Fox and how he outwits his farmer neighbours to steal their food from right under their noses. In 2009, it was adapted into a stop motion animated film by Wes Anderson and included the voice of George Clooney as Mr Fox. The novel was also adapted into a musical in 2016, and an opera in 1998 which in 2019 was recorded by the Boston Modern Orchestra Project and Odyssey Opera. In 2012, Mr Fox appeared on a Royal Mail commemorative postage stamp. Two audio readings of the novel were released, one with the author narrating, and another with actor Martin Jarvis narrating.
Сюжет
Мистер Фокс – әйелі мен төрт баласымен бірге ағаш жанында жер астында тұратын, адам кейпіндегі, айлакер және епті түлкі. Отбасын асыру үшін ол әдетте түнгі уақытта үш қатыгез, бейшара, зұлым және ақылы кем фермерлерге – Боггиске, Банске және Бинге тиесілі жергілікті шаруашылықтарға барады, олардан құс ұрлайды. Мистер Фокс ақылынан айнып, олардан жеңіліп жатқандарына шыдамаған үш фермер оны иеннен шыққанда тосқауылдау жоспарын құрады, бірақ олардың күш-жігері құйрығын атқаннан артық нәтиже бермейді. Содан кейін үш фермер қазықтармен, сосын экскаватормен түлкілердің иенін қазып шығарады. Түлкілер қауіпсіздікке жету үшін жер астына одан да тереңірек қазып, қашып құтылады. Фермерлердің табандылығына күлкі тартады, бірақ олар мойынсұнбай, Мистер Фоксты ұстамайынша өз шаруашылықтарына қайтпайтынына ант етеді. Олар түлкілерді қоршауға алып, иенді қоршап, Мистер Фокс ашқанда сыртқа шығуын күтеді. Дұшпандарымен қоршалып алынған Мистер Фокс, оның отбасы және төбедегі жер астында тұратын басқа да жандар аштықтан қиналып, құлай бастайды. Жер астында үш күн тұрғаннан кейін Мистер Фокс азық-түлік табу үшін жоспар жасайды. Жоғарыдағы жолдарды есінде сақтап, балаларымен бірге Боггистің төрт тауық үйіне кіреді. Мистер Фокс бірнеше тауықты өлтіріп, ұлын оларды үйге, Миссис Фоксқа жеткізуге жібереді. Келесі межесіне бара жатқанда Мистер Фокс досы Баджермен кездеседі, оны өзімен бірге жұмыс істеуге шақырып, сондай-ақ Баджер мен оның отбасына, сондай-ақ тышқандарға, қояндарға және күзендерге басқа аң аулаушы жануарларды қонаққа шақырып, фермерлердің аң аулауына тартылғаны үшін кешірім сұрайды. Баджердің көмегімен жануарлар Бунстің қоймасына қосымша азық-түлік алу үшін, содан кейін Биннің құпия сидр жертөлесіне барады. Мұнда оларды Биннің қызметшісі Мейбел ұстап алуға тырысады және жертөледе тұратын егеуқырмен – Тышқанмен жағымсыз қақтығысқа түседі. Олар олжаларын үйге апарып, онда Миссис Фокс аштықтан қиналып жатқан жер асты жануарлары мен олардың отбасылары үшін үлкен мерекелік дастарқан дайындайды. Дастарқан басында Мистер Фокс баршаны өзімен және отбасымен бірге жасырын жер асты ауданында тұруға шақырады, онда ол олардың атынан күнделікті аң аулайды және енді ешқайсысына фермерлер туралы уайымдауға тура келмейді. Барлығы бұл идеяны қуанышпен қарсы алады, ал Боггис, Банс және Бин Мистер Фокс иеннен шығуын күтіп отырады. Кітап «Менің білуімше, олар әлі де күтіп тұр» деген сөздермен аяқталады.
Mr Fox is an anthropomorphic, tricky, and clever fox who lives underground beside a tree with his wife and four children. To feed his family, he makes nightly visits to local farms owned by three cruel, rude, wicked and dim witted farmers named Boggis, Bunce, and Bean, stealing poultry from each. Tired of being outsmarted by Mr Fox, the triumvirate devise a plan to ambush him as he leaves his burrow, but they succeed only in shooting off his tail. The three farmers then dig up the Foxes' burrow using spades and then excavators. The Foxes manage to escape by burrowing further beneath the ground to safety. The farmers are ridiculed for their persistence, but they refuse to give up and vow not to return to their farms until they have caught Mr Fox. They then choose to lay siege to the Foxes, surrounding the hole and waiting until Mr Fox becomes hungry enough to come out. Cornered by their enemies, Mr Fox and his family, and all the other underground creatures that live around the hill, begin to starve. After three days trapped underground, Mr Fox devises a plot to acquire food. Working from his memory of the aboveground routes he has used, he and his children tunnel into Boggis's four chicken houses. Mr Fox kills several chickens and sends his son to carry the animals back home to Mrs Fox. On the way to their next destination, Mr Fox runs into his friend Badger and asks him to accompany him on his mission, as well as to extend an invitation to the feast to the other burrowing animals Badger and his family, as well as the Moles, the Rabbits and the Weasels to apologize for getting them caught up in the farmers' hunt. Aided by Badger, the animals tunnel to Bunce's storehouse for additional food, and then to Bean's secret cider cellar. Here, they are nearly caught by Bean's servant Mabel and have an unpleasant confrontation with the cellar's resident, Rat. They carry their loot back home, where Mrs Fox has prepared a great celebratory banquet for the starving underground animals and their families. At the table, Mr Fox invites everyone to live in a secret underground neighbourhood with him and his family, where he will hunt on their behalf daily and where none of them will need to worry about the farmers anymore. Everyone joyfully cheers for this idea, while Boggis, Bunce, and Bean are left waiting in vain for Mr Fox to emerge from his hole. The book ends with the words "And so far as I know, they are still waiting".
Марапаттар
1994 жылы "Тамаша мырза Фокс" Австралия балалар кітап кеңесінің "Бильби" дауыстап оқу сыйлығымен марапатталды.
In 1994, Fantastic Mr Fox was awarded the Read Aloud BILBY Award from the Children's Book Council of Australia.
2023 жылғы қайта қаралулар
Роалд Даль өзінің баспаларына "Менің бір кітабымда бір ғана үтірді өзгертпеуді" бұйырған болатын, бірақ 2023 жылдың ақпан айында Пингвин Кітаптарының бөлімшесі Puffin Books Дальдың көптеген балалар романдарының бөліктерін қайта жазатынын, баспаның сөзімен айтқанда, "бұл кітаптарды бүгінгі таңда барлық адам оқуға мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін" тілді өзгертетінін мәлімдеді. Бұл шешім авторлар Салман Рушди, Ұлыбритания премьер-министрі Риши Сунак, Камила патшайымы, Кеми Баденох, ПЕН Америка сияқты топтар мен қоғам қайраткерлері тарапынан қатаң сынға ұшырады. "Семіз Боггис дервиштей секіріп жүрді" деген сөз "Боггис бақа сияқты секіріп жүрді" деп өзгертілді. Кітаптың музыкалық қойылымы 2016 жылғы Рождество кезінде Саутгемптондағы Нюфилд театрында көрсетілді, ал 2017 жылдың басында Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарға шықты.
Despite Roald Dahl having enjoined his publishers not to "so much as change a single comma in one of my books", in February 2023 Puffin Books, a division of Penguin Books, announced it would be re writing portions of many of Dahl's children's novels, changing the language to, in the publisher's words, "ensure that it can continue to be enjoyed by all today". The decision was met with sharp criticism from groups and public figures including authors Salman Rushdie British prime minister Rishi Sunak, Queen Camilla, Kemi Badenoch, PEN America, A line saying that "fat Boggis was hopping about like a dervish" was also altered to just "Boggis was hopping about like a frog". A musical adaptation of the book ran at the Nuffield Theatre, Southampton during Christmas 2016 before touring the UK in early 2017.
Опера
Тобиас Пикер кітапты операға бейімдеді, ол 1998 жылғы 9-22 желтоқсанда Лос-Анджелес операсында тұңғыш рет сахналанды. Операда Джеральд Финли мырза Тышқанды және Сюзанна Гусман оның әйелі рөлінде ойнады. 2010 жылдың жазында Holland Park операсының тапсырысымен Стивен Барлоу қойған осы операның жаңа нұсқасы Holland Park бақтарында және табиғи ландшафтта орындалды. Бұл нұсқада Грант Дойл мырза Тышқанды, Оливия Рей оның әйелін, Генри Грант Керсвелл, Питер Кент және Джон Лофтхаус Фермерлер Боггис, Банс және Бин рөлінде ойнады. 2019 жылы "Fantastic Mr. Fox" Boston Modern Orchestra Project және Odyssey Opera тобымен жазылды, олар кейіннен "Үздік опералық жазба" номинациясы бойынша Гремми сыйлығына ие болды.
Tobias Picker adapted the book into an opera which had its world premiere at the Los Angeles Opera performing 9–22 December in 1998. The opera starred Gerald Finley as Mr Fox and Suzanna Guzman as Mrs Fox. A specially commissioned new version of this opera by Opera Holland Park was performed in the gardens and natural scenery of Holland Park in the summer of 2010 staged by Stephen Barlow. This version starred Grant Doyle as Mr. Fox, Olivia Ray as Mrs. Fox, Henry Grant Kerswell, Peter Kent and John Lofthouse as Farmers Boggis, Bunce and Bean. In 2019, Fantastic Mr. Fox was recorded by the Boston Modern Orchestra Project and Odyssey Opera who were subsequently awarded the Grammy Award for Best Opera Recording.