Кіріспе

Кеннет Грэмнің 1908 жылғы балалар романы "Солпандардағы жел" – британдық жазушы Кеннет Грэмнің 1908 жылы алғаш жарияланған классикалық балалар романы. Онда Моль, Ратти және Баджердің мырза Торғайға көмектесуге тырысуы туралы оқиға баяндалады, ол мотор көліктеріне құмарланып, қиын жағдайға түседі. Роман сонымен қатар негізгі оқиғадан бөлек, олар туралы қысқа әңгімелерді де қамтиды. Роман Грэмнің ұлы Аластерге айтқан ұйықтар алдындағы ертегілеріне негізделген. Ол көптеген рет сахна мен экранға бейімделді. "Солпандардағы жел" алғашқы жарияланғанда теріс пікірлер алды, бірақ қазір британ әдебиетінің классикасына айналды. BBC-нің "The Big Read" сауалнамасында 16-орынға ие болды және түрлі медиада бірнеше рет бейімделді.

Өмірбаян

1899 жылы 40 жасында Кеннет Грэйм Роберт Уильям Томсонның қызы Элспет Томсонға үйленді. Келесі жылы олардың жалғыз баласы дүниеге келді, оған Аластер деп ат қойылды ("Мысық" деген лақап атымен). Ол мерзімінен бұрын туды, бір көзі соқыр және өмірі бойы денсаулық мәселелерімен күресті. Аластер шамамен төрт жасқа келгенде, Грэйм оған ұйықтар алдында әңгімелер айтатын, соның ішінде жабық жабайы туралы, ал отбасысымен бірге жиі қайықпен саяхаттайтын кезде Аластерге жазылған хаттарда жабық жабайы, тышқан, су жыланы және борсық туралы әңгімелерді жазатын. 1908 жылы Грэйм Англия банкінің хатшысы лауазымынан ерте зейнетке шықты. Ол әйелі мен ұлымен бірге Беркширдегі Блевберидегі ескі ферма үйіне көшіп барды. Сол жерде ол Аластерге айтқан ертегілерін "Жел ескен тоғайлар" қолжазбасының негізі ретінде пайдаланды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Көктемнің келуімен және сырттағы жақсы ауа-райымен, жақсы мінезді Моль көктемгі тазалауға шыдамсыздық танытып, "Көктемгі тазалауды ұмытыңыз!" деп айғайлайды. Ол жер астындағы үйін тастап, бұрын еш көрмеген өзен жағасына шығады. Мұнда ол су құсқыны – Раттимен танысады, ол Мольді қайығымен серуенге алып шығады. Олар жақсы тіл табысып, Ратти Мольге өзеннің жолдарын үйретіп, екі дос Раттидің өзен жағасындағы үйінде көп күндерін қайықпен жүзіп өткізеді. Бір күні Ратти мен Моль әйгілі Жабайылар үйіне жақын жерде түсіп, Тодқа қонаққа барады. Тод бай, көңілді, достыққа жақын және мейірімді, бірақ кейде мақтаншыл және асығыс; ол үнемі соңғы модаға құмар болып, кейін оны кенеттен тастап кетеді. Қазіргі құмарлығы – атпен жегілетін керуен. Бір күні көлік атты қорқытып, керуенді арыққа құлатқанда, керуен саяхатына деген құмарлығы бірден моторлы көліктерге деген құмарлыққа ауысады. Моль қысқы қарлы күні Жабайы орманға барады, сырлы, бірақ адал және дана Барспен кездесуді үміттенеді. Ол орманда адасып, қорқыныштан үрейленіп, бір ағаштың тамырына жасырынады. Ратти оны қар қатты жауғанда табады. Үйге қайту жолын іздеп, Моль Барстың есігі алдындағы аяқ тазалағышына басып, жарақатына тигізеді. Барс Ратти мен Мольді өзінің үлкен, жылы жер асты үйіне шақырып, оларға ыстық тамақ, құрғақ киім және көңілді әңгіме сыйлайды. Барс қонақтарынан Тодтың жеті көлікті қиратқанын, үш рет ауруханаға түскенін және көп ақшаны айып төлеуге жұмсағанын біледі. Көктем келгенмен, олар үш еуі Тодты күзетшілер ретінде үй қамауына алады, бірақ Тод ауруға шалдыққандай болып көрінеді және Раттиді алдап, қашуға мүмкіндік алады. Барс пен Моль Жабайылар үйіне Тодтың қайта оралуын күтіп, онда тұруын жалғастырады. Тод "Қызыл Арлан" тавернасынан тамақ сұрайды, содан кейін аулаға бір көлік кіретінін көреді. Ол көлікке отырып, ойсыз айдайды, полицияға ұсталып, 20 жылға түрмеге кесіледі. Түрмеде Тод түрме бастығының қызына өте ұнайды, ол оған кір жуушының киімімен қашуға көмектеседі. Ұзақ қиындықтардан кейін ол Су құсқынының иелігіне қайта оралады. Ратти Тодты үйіне кіргізіп, Жабайы орманнан келген мысықтар, жоталар мен күзендер Жабайылар үйін басып алғанын, Моль мен Барсты қуғандарын айтады. Барс, Ратти, Моль және Тод қаруланып, құпия жол арқылы кіріп, той кешіп отырған Жабайы ормандықтарға шабуыл жасайды. Басқыншыларды қуғаннан кейін, Тод оралуын тойлау үшін банкет ұйымдастырады, онда ол тыныш және қарапайым мінез танытады. Ол бұрынғы артық әрекеттерін өтеу үшін өзіне зиян келтіргендерді іздеп, оларға көмектеседі, ал төрт дос бақытты өмір сүреді. Негізгі оқиғадан басқа, кітапта Ратти мен Мольдің қатысуымен бірнеше тәуелсіз әңгімелер бар, мысалы, Су құсқынының ұлы Портлиді іздеу кезіндегі жабайы құдай Панмен кездесу және Раттидің теңіз құсқынымен кездесуі. Бұл эпизодтар көбінесе Тодтың оқиғаларын баяндайтын тараулардың арасында пайда болады және жиі қысқартулар мен драмалық қойылымдардан алынып тасталады.

Негізгі кейіпкерлер

Моль: Достарына "Моль" деп таныс. Тәуелсіз, ұяң, мейірімді, ойлы, отбасын жақсы көретін жануар және оқиғаның алғашқы кейіпкері. Өзінің уақыт өткізбей тазалап жүрген үйіне көңілі толып, сыртқы әлемге бет бұрады. Бастапқыда өзен жағалауындағы қарбалас өмір салтына қорқып, бірақ жаңа досы Сырықтың көмегімен сол жағдайға бейімделеді. Тод Холлды қайтаруға дайындалып жатқан шайқас алдында Жабайы ормандарға қарсы айла-шарғы жасап, өзінің тапқырлығын көрсетеді. Сырық: Достарына "Сырық" деп белгілі (іс жүзінде су құс), ол өткір, тартымды және мейірімді. Бос уақытын ұнатады; өзенде уақыт өткізбегенде, өлеңдер шығарады. Сырық өзенді жақсы көреді және Мольмен дос болады. Әдеттегі тірліктерінен тыс жаңа нәрселерге қатысты алаңдаушылыққа жиі ұшырайды, бірақ соған қарамастан, адал және қажет болған кезде дұрыс шешім қабылдайды, мысалы, Мольді Жабайы орманда қауіптен құтқарады және Тод Холлды тәртіпсіз қызылшалардан тазартады. Сырық – еркін және оңай мінезді, сонымен қатар арманшыл, поэтикалық ойлау қабілетімен ерекшеленеді, басқалар қарапайым көзбен көретін жағдайларда терең мағына, сұлулық және күшті сезімдерді табады. Мистер Тод: Достарына "Тоди" деп таныс, Тод Холлдың бай мұрагері, байлығын қайтыс болған әкесінен мұра еткен. Ол әлеуметтік және жақсы ниетті, бірақ өзін бақылауға тырысатындықтан, кейде басқа кейіпкерлердің қарсылығына ұшырағанда, олардың ниеттеріне қарамастан, мақтанға және ашуға бейім болады. Ол әртүрлі құштарлықтарға бейім (мысалы, қайық жүргізу, жүзбелі үйлер және атпен жегілетін керуендер), бірақ осы әрекеттердің әрқайсысынан тез көңілі толып, оларды тастап, ақырында моторлық көліктерге қызығады. Оның көлікке деген құмарлығы салдарынан бірнеше рет ауруханаға түседі, заңсыз жүргізуі үшін қымбат айып төлейді және ұрлық жасағаны, қауіпті жүргізуі және полицияға қарсы сыпайысыздық танытқаны үшін түрмеге қамалады. Кітаптың екі тарауы оның түрмеден қашуын баяндайды. Мистер Баджер: қатаң, бірақ мейірімді жануар, Баджер – "нағыз дана" бейнесін көрсетеді. Тодтың қайтыс болған әкесімен дос болған ол жас Тодқа қатаң қарайды, бірақ оның жақсы қасиеттері кемшіліктерін жеңіп шығады деп үміттенеді. Ол үлкен жер асты қонысында тұрады, оның бір бөлігінде ежелгі римдік қоныстың қалдықтары сақталған. Батыл және күшті жауынгер Баджер үлкен таяғымен Жабайы ормандарды Тод Холлдан қууға көмектеседі.

Қосалқы кейіпкерлер

Оттер мен Портли: Рэттидің жақсы досы, стереотипті "Кокни саудагері" кейіпкері, Оттер сенімді, құрметті және еріншекті. Портли – оның кішкентай ұлы. Еліктер, мысықтар және сусарлар: оқиғаның басты қарсыластары. Олар Тод Холлды басып алуды жоспарлайды. Аты аталмаса да, көшбасшысы "Бас Елік" деп аталады. Пан: жабайы табиғаттың мейірімді және дана құдайы, ол 7-тарауда, "Таңғы шұғыланың сыбызғышысы" атты тарауда бір рет пайда болады, Портлиге көмектеседі және Рэтти мен Моль оны тапқанша күтіп қалады. Түрмешінің қызы: басты адам кейіпкері, ол Тод түрмеде отырғандағы жағдайға жастардың көзқарасын бейнелейді; "жақсы, мейірімді, ақылды қыз", ол Тодтың қашуына көмектеседі. Саяхатшы: теңізші-шаңғыр, ол 9-тарауда, "Барлығы саяхатшы" атты тарауда бір рет пайда болады. Рэтти оның одан әрі саяхаттарына бірге шығуды қысқаша ойлайды, бірақ Моль оны көндіреді. Қоян және үйірсінділер, олар көбінесе жақсы мінезді (дегенмен қояндар "аралас топ" деп сипатталған). Жабайы орманның тұрғындары: еліктер, сусарлар және түлкілер, оларды Рэтти "Бір жағынан жақсы, бірақ оларға толық сенуге болмайды" деп сипаттайды. Локомотив жүргізушісі: теміржолда бу локомотивін жүргізетін аты-жөні белгісіз адам. Тод кір жуушы әйел кейпінде, Тод Холлға ең жақын станцияға билет ала алмағанда, жүргізуші Тодтың жалған хикаясын естіп, оған аянып, оның киімдерін жууға уәде беріп, тегін мінгізеді. Сапар барысында жүргізуші Тодтың шын мәнінде кір жуушы емес екенін түсінеді, оларды қуалайтын және заң өкілдерінің назарын аударуға тырысатын бір локомотивті көреді. Тод өз ісін мойындағаннан кейін, жүргізуші оны полицияға тапсыру керек деп ойлайды, бірақ автокөліктерге қызығушылық танытпай, өзінің локомотивіне бұйрық беруді қаламай, пойыз туннельден өткеннен кейін Тодтың қашуына рұқсат береді. Баржа әйелі: баржа иесі, аты-жөні белгісіз әйел. Локомотив жүргізушісі сияқты, ол да Тодтың кір жуушы әйел кейпіне алданып, оған көлікпен жүруді ұсынады, киімдерін жууге уәде береді. Ол шындығында бақа екенін білгенде, оны баржадан лақтырып, ағыс суға түсіреді. Тод ашуланып, өзеннен шығып, баржа әйелінің жылқысын ұрлап, кек алуға шешім қабылдайды.

Басылымдар

Кітаптың алғашқы басылымы қарапайым мәтінмен, Грэм Робертсон салған суреттерімен безендірілген алдыңғы бетпен жарық көрді, бірақ жылдар бойы көптеген суреттелген, комикстік және түсіндірмелі нұсқалары жарық көрді. Белгілі суретшілердің қатарында Пол Брансом (1913), Нэнси Барнхарт (1922), Уиндхэм Пэйн (1927), Эрнест Х. Шепард (1931), Артур Рэкхэм (1940), Ричард Куффари (1966), Таша Тюдор (1966), Майкл Хейг (1980), Скотт МакКоуэн (2005) және Роберт Ингпен (2007) бар. 1927 жылғы басылым Уиндхэм Пэйннің суреттерімен ерекшеленді, ал кейбір мәдени сарапшылар оның сары түсін «канар сарысы» деп сипаттады. Ең танымал суреттер, әдетте, Э. Х. Шепардтың 1931 жылы жарық көрген суреттері, Грэм алғашқы эскиздеріне риза болғандықтан авторлық құқық ретінде саналады, бірақ ол аяқталған жұмысты көре алмады. «Желдегі шегіршін» Артур Рэкхэм салған соңғы сурет болып табылады. Оның суреттерімен кітап 1940 жылы АҚШ-та Фолио қоғамы тарапынан 16 түсті гравюрасымен шектеулі таралымда шығарылды. Ол 1950 жылға дейін Ұлыбританияда Рэкхэмнің суреттерімен жарық көрген жоқ. Folio Society 2006 жылғы басылымында 85 иллюстрация, оның 35-і түсті, Чарльз ван Сандвик салған. Екі жылдан кейін ғасырлық мерейтойға арналған сәнді басылым жарық көрді. Мишель Плессикс «Желдегі шегіршін» акварельді комикстер альбомын жасады, бұл оқиғаларды Францияға таныстыруға көмектесті. Олар Cinebook Ltd. компаниясымен ағылшын тіліне аударылды. Патрик Бенсон 1994 жылы оқиғаны қайта суреттеді, ал HarperCollins оны 1994 жылы Уильям Хорвудтың «Желдегі шегіршін қыста», «Тодтың жеңісі» және «Желдегі шегіршін және одан әрі» атты жалғастарымен бірге жариялады. Ол 1995 жылы АҚШ-та St. Martin's Press баспасында жарық көрді. Инга Мурдың өзі салған, қысқартылған басылымында мәтіннің бір жолы суреттің астындағы түсіндірме ретінде қолданылады. Barnes & Noble Classics 2007 жылы Гарднер Макфоллдың кіріспе сөзін ұсынды. Нью-Йорк, Egmont Press 2008 жылы Шепардтың суреттерімен 100 жылдық мерейтойға арналған қағаздық басылым шығарды. Гарвард университетінің баспасының бөлімшесі Belknap Press 2009 жылы Сет Лерердің түсіндірмелі басылымын жариялады. W. W. Norton 2009 жылы Энни Гогер мен Брайан Жактың түсіндірмелі басылымын жариялады. Jamie Hendry Productions 2015 жылы романның арнайы басылымын шығарды және оны Плимут пен Салфордтағы мектептерге Джулиан Феллоуз, Джордж Стайлз және Энтони Дрюдің «Желдегі шегіршін» музыкалық нұсқасының әлемдік премьерасын тойлау үшін сыйлады. IDW Publishing 2016 жылы романның суреттелген нұсқасын шығарды. Қатты мұқабалы роман Айснер сыйлығын жеңіп алған суретші Дэвид Петерсеннің суреттерін қамтиды, ол «Тышқан күзетшісі» комикс сериясын жасау және сурет салумен танымал. Simon & Schuster 2017 жылы әсем суреттелген басылымды шығарды. Суретші Себастьян Месхенмозер 100-ден астам көркем акварельді виньеткалар мен оншақты бай майлы суреттер жасады.

Қабылдау

Бірнеше баспагер қолжазбаны қабылдамады. Оны Ұлыбританияда Methuen and Co., ал кейіннен АҚШ-та Scribner баспасы жариялады. Грэймнің "Алтын ғасыр" және "Арманды күндер" атты бұрынғы туындыларының стилінде үшінші том жарық көреді деп күткен сыншылар көбінесе жағымсыз пікір білдірді. 1909 жылы АҚШ президенті Теодор Рузвельт Грэмге хат жазып, "оны бірнеше рет оқып, кейіпкерлерді ескі достай сезінгенін" жеткізді. Кристофер Робин Милн "Сиқырлы орындар" кітабында "Желдің әні" туралы былай деп жазды: "Біз бәріміз осы кітапты қатты жақсы көріп, құрметтедік және дауыстап немесе жеке оқыдық, қайта-қайта: "Желдің әні". Бұл кітап бір жағынан екі жеке кітаптан тұрады. Бір жағынан, Тодтың басынан өткен оқиғаларға арналған тараулар бар, ал екінші жағынан, адамның сезімдерін зерттейтін тараулар бар – қорқыныш, ностальгия, құрмет, саяхат құштарлығы. Әжем екінші топқа көбірек қызығушылық танытты, оның сүйіктісі "Таңертеңгі әнші" болды, ол маған осы тарауды қайта-қайта оқыды, әрқашан соңында дауысы дірілдеп, үнсіздікке беріліп, орамалын іздеп, мұрнын сүртіп алатын. Әкем бірінші топқа осылай қызығушылық танытып, осы тарауларды "Тодтың сарайындағы Тод" атты балалар пьесасына айналдырды. Осы пьесада тек бір сезімге ғана рұқсат етілді: ностальгия.

Театрлық фильмдер

Икабод пен мырза Тодтың оқиғалары, 1949 жылы Walt Disney Productions компаниясы RKO Radio Pictures үшін жасаған анимациялық бейімдеме, Базил Ратбоунның баяндауымен. Анимациялық фильмнің бір бөлігі "Ұйықтайтын Ойпаң туралы аңыз" атты байланыссыз әңгімеге негізделген. "Желдің сыбыры" (The Wind in the Willows), 1996 жылы Терри Джонс жазып, түсірген көркем фильм, онда Стив Куган Моль рөлінде, Эрик Айдл – Тышқан рөлінде, ал Джонс – мырза Тод рөлінде ойнады.

Теледидар

"Торғайлар сарайының қоңырауы" романының алғашқы тікелей эфирде көрсетілімі. Майкл Барри BBC теледидары үшін бейімдеген және 1946 жылы тікелей эфирде таратылған. Фильмде (әліпби ретімен) Джулия Брэддок Мэригольд рөлінде, Кеннет Мор Мистер Баджер рөлінде, Джек Ньюмарк Моль рөлінде, Эндрю Осборн Су тышқаны рөлінде, Джон Пертуи судья рөлінде, Алан Рид Мистер Жабайы рөлінде, Джон Томас және Виктор Вулф Альфред Ат рөлінде, Мадолин Томас Ана рөлінде, ал Пат Плезанс түрлі тышқандар, құйрықтар мен егеуқұйрықтар рөлінде болды. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1969 жылы Anglia Television компаниясы жасаған оқиғаның телесериалдық бейімделуі, суретші Джон Ворсли салған суреттермен баяндалған. Оқиғаның авторы, продюсері және баяндаушысы Пол Хонимен, режиссері Джон Салвей. "Қарсыласатын Айдаһар мен Мистер Жабайы" (The Reluctant Dragon & Mr. Toad Show), 1970-1971 жылдары Rankin/Bass Productions компаниясы түсірген, Mushi Production компаниясы Токиода, Жапонияда анимациялаған, "Қарсыласатын Айдаһар" және "Желмен сыбырған қамыстар" фильмдеріне негізделген. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1983 жылы Cosgrove Hall Films компаниясы түсірген, тоқтау анимациялық қуыршақтармен анимацияланған телефильм нұсқасы. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1984-1990 жылдардағы телесериал 1983 жылғы фильмнен кейін, көбінесе түпнұсқа әңгімелерде бірдей декорациялар мен кейіпкерлерді пайдаланады, сонымен қатар фильмде қалдырылмаған кітаптың кейбір тарауларын, әсіресе "Таң қақпасындағы сыбызғышы" (The Piper at the Gates of Dawn) бөлімін қосады. Орындаушылар құрамына Дэвид Джейсон, сэр Майкл Хордерн, Питер Саллис, Ричард Пирсон және Ян Кармайкл кірді. Кейін бұл серияға "Екі жабайы туралы әңгіме" (A Tale of Two Toads) деген телефильм түсірілді, содан кейін "О, мырза жабайы" (Oh, Mr. Toad) деген спин-офф сериясы шықты. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1985/1987 жылдары Rankin/Bass Productions компаниясы түсірген, Тайваньдағы Wang Film Productions (Cuckoo's Nest Studios деп те аталады) анимациялаған, теледидар үшін анимациялық музыкалық телефильм нұсқасы. Бұл нұсқа кітапқа өте адал болды және бірнеше түпнұсқа әндерді қамтыды, соның ішінде халық әншісі Джуди Коллинз орындаған "Желмен сыбырған қамыстар" (Wind in the Willows) атты әнді. Дауыс актерлері Эдди Браккен Моль рөлінде, Хосе Феррер Баджер рөлінде, Родди Макдауэлл Сырықшы рөлінде және Чарльз Нельсон Райлли Жабайы рөлінде ойнады. "Желмен сыбырған қамыстар" (Wind in the Willows), 1988 жылы Burbank Films Australia компаниясы түсірген, Леонард Ли бейімдеген телефильм үшін анимациялық фильм. "Мольдің оқиқасы" (The Adventures of Mole), 1995 жылы Мартин Гейтс түсірген теледидар үшін анимациялық фильмнің бірінші бөлігі, орындаушылар құрамында Хью Лори Жабайы рөлінде, Ричард Брайерс және Питер Дэвисон Сырықшы және Моль рөлінде, ал Пол Эддингтон Баджер рөлінде ойнады. Бұл бөлім Баджердің үйіне сапардан кейін аяқталады және оқиға "Жабайының оқиқасы" (The Adventures of Toad) кітабында жалғасады. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1995 жылы Ванесса Редгрейв баяндаған (жанды көріністерде), Майкл Пэлин мен Алан Беннетт Сырықшы және Моль рөлінде, Рик Мейолл Жабайы рөлінде және Майкл Гэмбон Баджер рөлінде ойнаған актерлік құраммен жасалған анимациялық телефильм. Содан кейін Лондондағы қазір жойылған TVC (Television Cartoons) компаниясы түсірген "Қысқы қамыстар" (The Willows in Winter) бейімделуі шықты. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 1999 жылы чехиялық анимациялық телесериал. "Желмен сыбырған қамыстар" (The Wind in the Willows), 2006 жылы тағы бір жанды экшн телефильм, Ли Инглеби Моль рөлінде, Марк Гэтисс Сырықшы рөлінде, Мэтт Лукас Жабайы рөлінде, Боб Хоскинс Баджер рөлінде, сонымен қатар Имельда Стаунтон, Анна Максвелл Мартин, Мэри Уолш және Майкл Мерфи ойнады.

Өндірілмеген

2003 жылы Гиллермо дель Торо Disney үшін бейімдеу жобасымен жұмыс істеді. Ол тікелей түсірілім мен компьютерлік анимацияны біріктіруді жоспарлаған, ал режиссер неліктен жобадан бас тартуға тура келгенін түсіндірді. "Бұл керемет кітап еді, бірақ мен басшылармен кездескенде, олар: "Тодқа скейтборд беріп, оған "круто, дос!" сияқты сөздер айтқызып бере аласыз ба?" деді. Сонда мен: "Маған осымен қош салайық" дедім."

Веб сериалдар

2014 жылы «Классикалық Элис» атты туындыдағы басты кейіпкер «Жел саздағылар» әңгімесін 6 бөлімдік жаңа нұсқада бейнеледі. Рид Кокс Тод рөлін ойнаса, Кейт Хакет пен Тони Ното Боз, Сыңар және Моль рөлінде болды.

Оқиғалар және альтернативті нұсқалар

Ян Нидлдің "Жабайы орман" атты туындысы 1981 жылы Уильям Раштон салған суреттермен жарық көрді. Бұл "Жел саздардағы жел" әңгімесін Жабайы орманның қара жұмысшы тұрғындарының көзқарасымен қайта баяндайды. Олар үшін ақша жетіспейді, жұмыс табу да қиын. Тод пен оның достарының бай, жеңіл, немқұрайлы өмір салтына олардың көзқарасы мүлдем бөлек. Диксон Скотттың "Жел саздардағы жаңа серпіліс" атты кітабы Джонтаун Кудрилл салған суреттермен 1983 жылы Англияда Heinemann/Quixote, ал 1987 жылы АҚШ-та Dell Yearling баспаларында жарық көрді. Уильям Хорвуд "Жел саздардағы жел" әңгімесіне бірнеше жалғастар жазды: "Жел саздардағы қыс", "Тодтың жеңісі", "Жел саздардағы және одан әрі" және "Жел саздардағы Рождество" (1999). Бұл кітаптарда Скотттың жалғасындағыдай бірқатар оқиғалар бар, соның ішінде Тодтың Блериот монопланын ұрлауымен аяқталатын кульминациялық сат. Жаклин Келлидің "Жел саздарға оралу" атты жалғасы 2012 жылы жарық көрді. Кидж Джонсон 2017 жылы "The River Bank" атты кітап шығарды. Егер "Жабайы орман" Грэмнің туындысын әлеуметтік жағдайдың өзгеруі арқылы қайта қараса, Джонсонның туындысы гендерлік жағдайдың өзгеруі арқылы сондай нәрсе жасайды деуге болады. Дэниел Маллори Ортберг өзінің 2018 жылғы "Күлкілі бойжеткен: күнделікті қорқынышты әңгімелер" жинағына "Біздің кейбіреулеріміз достасымыз мырза Тодқа қауіп төндірді" атты әңгімені қосты, ол "Жел саздардағы жел" әңгімесін Дональд Бартэлмнің "Біздің кейбіреулеріміз достасымыз Колбиге қауіп төндірді" атты әңгімесімен біріктіреді. Ортбергтің қайта баяндауында Тодтың достары зорлық-зомбылық көрсетіп, "досын құтқару" деген желеумен зорлық-зомбылық пен манипуляция жасауға тырысады. Фредерик Турбердің "Жел саздардың іздері" атты кітабы 2019 жылы жарық көрді. Бұл түпнұсқаның Жаңа әлемдегі нұсқасы, онда Жаңа Англияның оңтүстігіндегі жағалау аймағында өмір сүрген сол кейіпкерлер мен олардың балаларының оқиғасы баяндалады. Дина Грегори 2020 жылы Audible платформасында толығымен әйелдерден құралған бейімделуін шығарды. Бұл оқиға түпнұсқаға өте жақын, бірақ онда Леди Тод, Миссис Барс, Мисс Су Егесі және Миссис Тышқан бар.

Марапаттар

Мистер Тод 2002 жылғы наурыз/сәуір айларында шыққан "Book" журналының "1900 жылдан бергі көркем әдебиеттегі 100 үздік кейіпкер" тізімінде 38-орынға ие болды.

Шабыт

Оксфордширдегі Mapledurham House Toad Hall-ға шабыт берген, бірақ Hardwick House және Fawley Court та осыны таластайды. Корнуоллдағы Леррин ауылы кітаптың оқиғасының орны деп есептеледі. Саймон Уинчестер Ратти кейіпкерінің Фредерик Фурниваллға негіделгенін айтты, ол шебер қайық жүргізуші және Грэйммен таныс болған. Алайда, Грэйм өзі бұл кейіпкерге өзінің жақын досы, жазушы сэр Артур Куиллер Коуч шабыттандырғанын мәлімдеді. Грэйм мұны Куиллер Коучтың қызы Фой Фелицияға сыйлаған қол қойылған кітабында жазған. The Scotsman және Oban Times газеттері Грэймнің балалық шағының бір бөлігін Ардришайгте өткізгендіктен, Кринан каналынан шабыттанғанын болжайды. Бір болжам бойынша, осы әңгіменің идеясы автордың Англияның оңтүстігіндегі Беркширдегі Панг өзенінің жанында су құсқарының көрінуінен туындаған. 2007 жылдың қаңтарында Беркшир, Бэкингемшир және Оксфордширдің жабайы табиғат қоры Беркширдегі Тидмаршқа жақын орналасқан Moor Copse табиғат қорығының 29 гектар жерін сатып алды. Питер Акройд өзінің "Темза: қасиетті өзен" кітабында "Кукхэм-Диндегі Темзаға шектес Quarry Wood – [the] 'Жабайы орманның' түпкілікті нұсқасы" екенін айтады.

Музыка

Психоделикалық рок тобы Pink Floyd-тың тұңғыш альбомы The Piper at the Gates of Dawn (1967) альбомын негізін қалаушы мүшесі Сид Барретт «The Wind in the Willows» кітабының 7-тарауының атымен атады. Дегенмен, альбомдағы әндер кітаптың мазмұнымен тікелей байланысты емес. 7-тарау «Piper at the Gates of Dawn» әнінің атауы мен сөзіне негіз болды, бұл әнді 1997 жылғы «The Healing Game» альбомынан ирланд әнші-әндер авторы Ван Моррисон жазған. Британдық прогрессив металл тобы Iron Maiden-нің «The Wicker Man» әнінде де осы тіркес кездеседі. Британдық экстремалды металл тобы Cradle of Filth өзінің «Thornography» альбомының арнайы басылымын шығарды, ол «Harder, Darker, Faster: Thornography Deluxe» деп аталды; «Snake Eyed and the Venomous» әнінде «таңғы қақпадағы барлық жыландар» деген сөздерде кітаптың 7-тарауына сілтеме жасалған. Стиви Уандердің 1979 жылғы «Stevie Wonder’s Journey Through "The Secret Life of Plants"» альбомындағы «Power Flower» әнінде Майкл Сембелломен бірлесіп жазылған «таңғы қақпадағы флейташы» туралы айтылады. 1991 жылы Tower of Power «Monster on a Leash» альбомына «Mr. Toad’s Wild Ride» атты инструменталды әнді қосты. «Солпандардағы жел» – флейта, гобой, кларнет және фаготқа арналған фантазия, оны Джон Фрит (2007) баяндап береді. Голландиялық композитор Йохан де Мейж «The Wind in the Willows» шығармасының атымен және негізінде төрт бөлімнен тұратын концерттік оркестр үшін музыкалық туынды жазды. Эдинбургтегі Song, by Toad Records лейблі «The Wind in the Willows» кітабындағы бір сөйлемнен өз атын алған. Ағылшын композиторы Джон Раттер «The Wind in the Willows» романын баяндаушы, SATB хоры және камералық оркестр үшін музыкалық қойылым жазды. Американдық пост-хардкор тобы La Dispute кітаптың бірінші тарауын «Here, Hear II» EP-дегі «Seven» әніне бейімдеді. Донна Вайс жазған және Old Crow Medicine Show орындаған «Sweet Amarillo» әнінде «The Wind in the Willows» кітабы еске алынады.

Әдебиет саяхаттары

Мистер Тодтың шалқар саяхаты – бұл Калифорния штатының Анахайм қаласындағы Диснейлендтегі және Флорида штатының Орландо қаласындағы Диснейдің Сиқырлы патшалығында бұрын болған, Тодтың автокөлікке қатысты оқиғасынан шабыт алған аттракционның атауы. Тодтың залындағы жазуда көрсетілгендей, бұл Латын тілінде де аталатын жалғыз аттракцион: Toadi Acceleratio Semper Absurda ("Тодтың мәңгілік абсурдты үдеуі"). Сиқырлы патшалықтан аттракцион алынып тасталғаннан кейін, Тодтың мүсіні сол парктегі Перлигі үйдің (Haunted Mansion) сыртындағы зиратқа қойылды.

Басқа

2016 жылы тарихшы Адриан Гринвудты 1908 жылғы сирек кездесетін бірінші басылымның көшірмесін іздеген ұры өз үйінде азаптап өлтірді. Кітап кейіннен қылмыстық тергеу барысында табылған. Осы қылмыс Channel 4 арнасының "Қылмыскерді ұстау: Сазды құлпынайлар мен жел" атты деректі фильмінің тақырыбы болды. "Симпсон" мультсериалының 1998 жылғы "Лиза "А" бағасын алады" эпизодында (10 маусым, 7-эпизод; AABF03) Лиза "Сазды құлпынайлар мен жел" кітабын оқуға арналған үй тапсырмасын орындамай қалады және одан кейін квизде алдауға мәжбүр болады. "Rugrats" мультсериалының 1992 жылғы "Рождестволық әсер" эпизодында (2 маусым, 14-эпизод) Чаз бала кезінде мектепте "Сазды құлпынайлар мен жел" спектаклінде басты рөлде ойнағанын айтады. Дрю Чаздің ағаш рөлін ойнағанын еске салады. "Даунтон Абби" сериалының 2-маусымының 2-эпизодында жесір графиня немересі леди Эдит Кроулидің соғыс кезінде жергілікті шаруаға трактор жүргізуге көмектесуге келіскенін біледі. Сонда жесір графиня: "Сен – ледисің, Қоңырлар залының батпақ емессің!" дейді.