Беатрикс Поттер: Балалар жазушысы және суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Британдық балалар жазушысы және суретшісі (1866–1943)
авторы

Хелен Беатрикс Поттер (28 шілде 1866 – 22 желтоқсан 1943) – ағылшын жазушысы, суретшісі, табиғат зерттеушісі және табиғатты қорғаушы. Ол ең белгілісі жануарлар туралы балалар кітаптарымен танымал, мысалы, 1902 жылы жарық көрген «Питер Қоянның әңгімесі» – оның алғашқы коммерциялық жұмысы. Оның кітаптары, 23 әңгімеден тұрады, 250 миллионнан астам данада сатылған. Кәсіпкер ретінде Поттер кейіпкерлерді тауар ретінде сатуды дамытудың алғашқы қадамдарын жасады. Олар Англияның унитариялықтары, 19 ғасырдағы Британияда ықпалды болған, Құдайдың біртіншілігін жақтаған және үштік туралы ілімді қабылдамаған протестанттық дін өкілдері. Поттердің әкесінің әкесі, Дербиширдегі Глоссоптан шыққан Эдмунд Поттер, Англиядағы ең ірі калико баспаханасының иесі болды, кейін парламент мүшесі болды. Поттердің әкесі Руперт Уильям Поттер (1832–1914) Манчестер колледжінде унитариялық философ Джеймс Мартинодан білім алды. Одан кейін ол Лондонда заңгер мамандығын оқыды. Руперт заңгерлікпен айналысып, мүлік және акциялармен жұмыс істеуде мамандық алды. Ол 8 тамызда 1863 жылы Ги Кростың Хайд унитариялық шіркеуінде Хелен Личке (1839–1932) үйленді. Хелен Джейн Эштонның (1806–1884) және Джон Личтің, Сталибридждің бай мақта саудагері және кеме жасаушысының қызы болды. Хеленнің туыстары Харриет Лоптон (Эштон) және Томас Эштон, Хайдтың 1-ші бароны Эштон болды. 2014 жылдың шілдесінде Поттердің Беатрикс Поттер мен Уэльс ханшайымы Кэтриннің туыстары Артур мен Харриет Люптонның екі қызына өзінің қолмен салған бірнеше түпнұсқа суреттерін сыйға бергені хабарланды. Поттердің ата-анасы Лондонның Вест-Бромптонындағы 2 Болтон Гарденсте жайлы өмір сүрді, мұнда Хелен Беатрикс 28 шілдеде 1866 жылы, ал оның інісі Уолтер Бертрам 14 наурызда 1872 жылы дүниеге келді. Ұйқысыздан соғыс кезінде қирады. Қазіргі кезде сол жерде Боусфилд бастауыш мектебі орналасқан. Мектеп ғимаратындағы көк тақташа Поттерлердің үйінің бұрынғы орны екенін көрсетеді. Ата-анасының екеуі де өнерге бейім болды, ал Руперт әуесқой фотограф еді. Руперт қор нарығына инвестиция жасады, 1890 жылдардың басында ол өте бай болды. Беатрикс Поттерді үш гувернантка оқытты, соңғысы Энни Мур (Картер) Поттерден үш жас кіші болды, ол Поттерге неміс тілін оқытты және оның серігі болды. Олар өмір бойы дос болып қалды, ал Эннидің сегіз баласы Поттердің суреттері бар хаттарының көптеген алушылары болды. Кейіннен осы хаттар балалар кітаптарына айналуы мүмкін дегенді айтқан Энни еді. Ол және оның кіші інісі Уолтер Бертрам (1872–1918) үлкен отбасынан тыс достары аз болып өсті. Олардың ата-анасы өнерге бейім, табиғатқа қызығушылық танытып, ауылды жақсы көретін. Бала кезінде Поттер мен Бертрам көптеген кішкентай жануарларды ұстады, оларды мұқият бақылап, үздіксіз суретке түсірді. Мектепте Поттер мен Бертрам түрлі кішкентай жануарларды ұстады – тышқандар, қояндар, кірпілер және жартастар, сонымен қатар олар суреттеп, зерттеген көптеген көбелектер мен басқа да жәндіктер. Ол өзінің кішкентай жануарларын қамқорлықпен күтіп, ұзақ демалыс күндеріне жиі алып жүретін. Өмірінің алғашқы он бес жылында Поттер жазғы демалысын Шотландияның Пертшир аймағындағы Тай өзенінің жағасындағы Далгуизде өткізді. Ол сол жерде қиялын, байқау қабілетін дамытқан жерді суреттеді. Оның сол мерекелердегі алғашқы эскиз кітабы 8 жасында сақталған және 1875 жылы жазылған. Ол Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында сақталған және цифрландырылған. Поттер мен оның ағасына елде үлкен еркіндік берілді, ал екі бала да табиғат тарихын жақсы зерттеді. 1882 жылы Далгуиздің мүмкіндігі болмаған кезде Поттерлер өздерінің алғашқы жазғы демалысын Уиндермир көліне жақын жердегі Урей қасаратында көлдегі округте өткізді. Мұнда Поттер Хардвик Раунслимен кездесті, ол Урейдің викарі, кейіннен Ұлттық қордың құрылтайшы хатшысы болды. Оның ауылға және ауыл өміріне деген қызығушылығы Поттерге де әсер етті және оның өміріне ұзақ әсер етті. 14 жасында Поттер күнделікті жазуды бастайды. Оның журналы оның шығармашылығының дамуы үшін маңызды болды, ол эскиз кітап және әдеби эксперимент ретінде қызмет етті. Ол шағын қолжазбамен қоғам туралы баяндап, өнер мен суретшілер туралы әсерлерін жазып, оқиғалар айтып, айналасындағы өмірді бақылады. 1958 жылы Лесли Линдер бұзып жазған "Журнал" журналы оның жеке өмірі туралы мәлімет бермейді, бірақ XIX ғасырдың аяғындағы британ қоғамының белсенді бөлігін түсіну үшін баға жетпес дереккөз болып табылады. Онда Поттердің өсіп келе жатқан көркемдік және интеллектуалдық қызығушылықтары, ол қонақтап болған жерлер туралы көңілді ойлары және табиғатты байқау және сипаттау қабілеті жазылған. 1881 жылы басталып, 1897 жылы аяқталған оның журналы, оның көркемдік және интеллектуалдық күштері ғылыми зерттеулерге және суреттерін жариялауға жұмсалған кезде тоқтатылды. Асығыс болғанымен, тартымдылығы төмен және көбінесе көңілі толмаған Поттер тәуелсіз қызметтер іздеді және ата-анасын күтіп, әсіресе талапкер анасымен айналысып, олардың түрлі үй шаруашылықтарын басқару кезінде өзінің ақшасын табуды қалады.

Helen Beatrix Potter ('/b//iː//ə//t//r//ɪ//k//s/ BEEətriks; 28 July 186622 December 1943) was an English writer, illustrator, natural scientist, and conservationist. She is best known for her children's books featuring animals, such as The Tale of Peter Rabbit, which was her first commercially published work in 1902. Her books, including 23 Tales, have sold more than 250 million copies. An entrepreneur, Potter was a pioneer of character merchandising. They were English Unitarians, associated with dissenting Protestant congregations, influential in 19th century Britain, that affirmed the oneness of God and that rejected the doctrine of the Trinity. Potter's paternal grandfather, Edmund Potter, from Glossop in Derbyshire, owned what was then the largest calico printing works in England, and later served as a Member of Parliament. Potter's father, Rupert William Potter (1832–1914), was educated at Manchester College by the Unitarian philosopher James Martineau. He then trained as a barrister in London. Rupert practised law, specialising in equity law and conveyancing. He married Helen Leech (1839–1932) on 8 August 1863 at Hyde Unitarian Chapel, Gee Cross. Helen was the daughter of Jane Ashton (1806–1884) and John Leech, a wealthy cotton merchant and shipbuilder from Stalybridge. Helen's first cousins were siblings Harriet Lupton (née Ashton) and Thomas Ashton, 1st Baron Ashton of Hyde. It was reported in July 2014 that Potter had personally given a number of her own original hand painted illustrations to the two daughters of Arthur and Harriet Lupton, who were cousins to both Beatrix Potter and Catherine, Princess of Wales. Potter's parents lived comfortably at 2 Bolton Gardens, West Brompton, London, where Helen Beatrix was born on 28 July 1866 and her brother Walter Bertram on 14 March 1872. The house was destroyed in the Blitz. Bousfield Primary School now stands where the house once was. A blue plaque on the school building testifies to the former site of the Potter home. Both parents were artistically talented, and Rupert was an adept amateur photographer. Rupert had invested in the stock market, and by the early 1890s, he was extremely wealthy. Beatrix Potter was educated by three governesses, the last of whom was Annie Moore (née Carter), just three years older than Potter, who tutored Potter in German as well as acting as lady's companion. She and Potter remained friends throughout their lives, and Annie's eight children were the recipients of many of Potter's picture letters. It was Annie who later suggested that these letters might make good children's books. She and her younger brother Walter Bertram (1872–1918) grew up with few friends outside their large extended family. Her parents were artistic, interested in nature, and enjoyed the countryside. As children, Potter and Bertram had numerous small animals as pets which they observed closely and drew endlessly. In their schoolroom, Potter and Bertram kept a variety of small pets—mice, rabbits, a hedgehog and some bats, along with collections of butterflies and other insects—which they drew and studied. Potter was devoted to the care of her small animals, often taking them with her on long holidays. In most of the first fifteen years of her life, Potter spent summer holidays at Dalguise, an estate on the River Tay in Perthshire, Scotland. There she sketched and explored an area that nourished her imagination and her observation. Her first sketchbook from those holidays, kept at age 8, and dated 1875, is held at and has been digitised by the Victoria & Albert Museum, London. Potter and her brother were allowed great freedom in the country, and both children became adept students of natural history. In 1882, when Dalguise was no longer available, the Potters took their first summer holiday in the Lake District, at Wray Castle near Lake Windermere. Here Potter met Hardwicke Rawnsley, vicar of Wray and later the founding secretary of the National Trust, whose interest in the countryside and country life inspired the same in Potter and who was to have a lasting impact on her life. At about the age of 14, Potter began to keep a diary, written in a simple substitution cipher of her own devising. Her Journal was important to the development of her creativity, serving as both sketchbook and literary experiment. In tiny handwriting, she reported on society, recorded her impressions of art and artists, recounted stories and observed life around her. The Journal, deciphered and transcribed by Leslie Linder in 1958, does not provide an intimate record of her personal life, but it is an invaluable source for understanding a vibrant part of British society in the late 19th century. It describes Potter's maturing artistic and intellectual interests, her often amusing insights into the places she visited, and her unusual ability to observe nature and to describe it. Started in 1881, her journal ends in 1897 when her artistic and intellectual energies were absorbed in scientific study and in efforts to publish her drawings. Precocious but reserved and often bored, she was searching for more independent activities and wished to earn some money of her own while dutifully taking care of her parents, dealing with her especially demanding mother, and managing their various households.

Микологиядағы ғылыми суреттер мен жұмыстар

Виктория дәуірінде оның сыныптағы әйелдер жеке білім алып, университетке сирек баратын. Поттердің ата-анасы оның жоғары білім алуын қолдады, бірақ сол кездегі әлеуметтік нормалар оның академиялық мансабын Ұлыбританиядағы білім ошақтарымен шектеді. Беатрикс Поттер астрономиядан басқа барлық табиғаттану саласына қызығушылық танытты. Ботаника викториялықтардың көпшілігі үшін әуесқойлық болса, табиғатты зерттеу – кең таралған құштарлық еді. Ол қазбаларды жинап, Лондон қазбаларынан табылған археологиялық артефакттарды зерттеді, сондай-ақ энтомологиямен айналысты. Осы салалардың барлығында ол өз үлгілерін суреттеу және бояу өнерінде шеберлікке жетті. 1890 жылдарға қарай оның ғылыми қызығушылығы микологияға шоғырланды. Алғашқыда саңырауқұлақтың түстері мен табиғаттағы нәзіктігіне және оны суреттеуден алған ләззатына тартылған ол, 1892 жылы Пертширдегі Дункельдтағы жазғы демалысында құрметті табиғатты зерттеуші және әуесқой миколог Чарльз Макинтошпен танысқаннан кейін осы салаға одан да терең бойлады. Ол оның суреттерін дәлдеуге көмектесті, таксономияны үйретті және қысқы сурет салу үшін тірі үлгілермен қамтамасыз етті. Кеудегі директор Уильям Тислтон Дайер оның әйел екеніне және әуесқой статусына байланысты бас тартқаннан кейін, Поттер өз қорытындыларын жазып, 1897 жылы «Агарицинеялардың спораларының өніп-өсуі туралы» мақаласын Линней қоғамына ұсынды. Оны Массе таныстырды, өйткені Поттер әйел болғандықтан отырыстарға қатыса алмайды және мақаласын оқи алмайды. Кейіннен ол үлгілерінің бір бөлігінің ластанғанын білген соң мақаласын кері тартып алды, бірақ микроскоптық зерттеулерін бірнеше жыл бойы жалғастырды. Оның еңбегі енді ғана лайықты бағаланып жатыр. Поттер кейіннен өзінің басқа микологиялық және ғылыми суреттерін Амблсайдтегі Армит мұражайы мен кітапханасына сыйлады, онда микологтар әлі күнге дейін саңырауқұлақты анықтау үшін оларға жүгінеді. Сондай-ақ, Шотландияның Перт қаласындағы Перт мұражайы мен көркемсурет галереясында Чарльз Макинтош сыйға тартқан оның саңырауқұлақ суреттерінің жинағы бар. 1967 жылы миколог В. П. К. Финдлей өзінің «Wayside & Woodland Fungi» кітабына Поттердің көптеген әдемі және дәл саңырауқұлақ суреттерін енгізді, осылайша оның саңырауқұлақ суреттерін бір күні кітапта жариялау арманын орындады. 1997 жылы Линней қоғамы Поттердің зерттеулерін қарау кезінде көрсеткен әйелге қарсы көзқарасы үшін оған өлімінен кейін ресми кешірім сұрады.

In the Victorian era, women of her class were privately educated and rarely went to university. Potter's parents encouraged her higher education, but the social norms of the time limited her academic career within Britain's institutions. Beatrix Potter was interested in every branch of natural science except astronomy. Botany was a passion for most Victorians and nature study was a popular enthusiasm. She collected fossils, studied archaeological artefacts from London excavations, and was interested in entomology. In all these areas, she drew and painted her specimens with increasing skill. By the 1890s, her scientific interests centred on mycology. First drawn to fungi because of their colours and evanescence in nature and her delight in painting them, her interest deepened after meeting Charles McIntosh, a revered naturalist and amateur mycologist, during a summer holiday in Dunkeld in Perthshire in 1892. He helped improve the accuracy of her illustrations, taught her taxonomy, and supplied her with live specimens to paint during the winter. Rebuffed by William Thiselton Dyer, the Director at Kew, because of her sex and amateur status, Potter wrote up her conclusions and submitted a paper, On the Germination of the Spores of the Agaricineae, to the Linnean Society in 1897. It was introduced by Massee because, as a woman, Potter could not attend proceedings or read her paper. She subsequently withdrew it, realising that some of her samples were contaminated, but continued her microscopic studies for several more years. Her work is only now being properly evaluated. Potter later gave her other mycological and scientific drawings to the Armitt Museum and Library in Ambleside, where mycologists still refer to them to identify fungi. There is also a collection of her fungus paintings at the Perth Museum and Art Gallery in Perth, Scotland, donated by Charles McIntosh. In 1967, the mycologist W. P. K. Findlay included many of Potter's beautifully accurate fungus drawings in his Wayside & Woodland Fungi, thereby fulfilling her desire to one day have her fungus drawings published in a book. In 1997, the Linnean Society issued a posthumous apology to Potter for the sexism displayed in its handling of her research.

Өнер және әдеби мансап

Ол суретшілік және әдеби қызығушылықтарына ертегілер мен қиял-ғажайыптардың терең ықпалы тиді. Ол Батыс Еуропаның классикалық ертегілерін, сондай-ақ Ескі Ұстаздық кітаптан, Джон Буньянның «Көшпенділердің жолы» және Харриет Бичер Стоудың «Том ағаның үйі» атты әңгімелерін оқыған. Ол Эзоп ертегілерімен, Гримм ағайындылары мен Ханс Кристиан Андерсеннің ертегілерімен, Чарльз Кингслидің «Су перілері», Шотландияның халықтық ертегілері мен мифологиясымен, неміс романтиктерімен, Шекспирмен және сэр Уолтер Скотттың романдарымен өсті. Бала кезінде, сегіз жасқа толмағанда, Эдвард Лирдің «Нонсенс кітабы», оның ішінде көпке танымал «Үкі және мысық» және Льюис Кэрроллдің «Әліс ажарлы елде» романдары оған әсер етті, бірақ кейін ол Алиса туралы Тенниелдің суреттеріне, оның мазмұнына қарағанда көбірек қызығушылық танытқанын айтты. Джоэл Чандлер Харристің «Браер Рабит» әңгімелері отбасының сүйіктісі болды, кейін ол оның «Аға Ремус» әңгімесін оқып, суреттеді. Ол кішкентай кезінен кітап иллюстрациясын оқыды және өзінің жеке талғамын қалыптастырды, бірақ сурет кітаптарының үш тірегі Уолтер Крейн, Кейт Гринауэй және Рэндольф Кальдекотт, соңғы суретшінің туындыларын кейінірек оның әкесі жинады, үлкен әсер етті. Оның алғашқы суреттері дәстүрлі өлеңдер мен Аққыз, Ұйықтаған сұлу, Әли Баба және қырық қарақшы, Мысық етік киген, Қызыл қалпақ сияқты әңгімелермен байланысты болды. Алайда, көбінесе оның суреттері өзінің үй жануарлары: тышқандар, қояндар, мысықтар және теңіз шошқалары туралы қиялдарды бейнеледі. Жасөспірім шағында Поттер Лондонның көркемсурет галереяларына жиі баратын, әсіресе Лондондағы Корольдік академиядағы жазғы және қысқы көрмелерді жақсы көретін. Оның күнделігі оның сыншы ретінде өсіп келе жатқан шеберлігін, сондай-ақ Поттердің байқау қабілетін таныған әкесінің досы, суретші сэр Джон Эверетт Миллестің ықпалын көрсетеді. Поттер өнер мен көркемдік бағыттарды жақсы білгенімен, оның суреті мен проза стилі ерекше болды. 1890 жылдары ақша табу үшін Поттер өзінің дизайны бойынша Рождестволық карточкалар, сондай-ақ арнайы жағдайларға арналған карточкаларды басып шығарды. Бұл оның иллюстратор ретінде алғашқы коммерциялық табысқа жеткен жұмыстары болды. Мысықтар мен қояндар оның фантастикалық суреттерінің ең көп кездесетін тақырыбы болды. 1890 жылы Хилдесхаймер мен Фолкнер фирмасы оның қоян суреттерінің бірнешеуін сатып алды, Фредерик Уэзерлидің «Бақытты жұп» атты өлеңдерін суреттеу үшін. 1893 жылы сол баспагер Уэзерлидің «Біздің жақын туыстарымыз» атты тағы бір өлең кітабына бірнеше суреттерді сатып алды, ал келесі жылы Поттер өнер баспашысы Эрнест Нистер ұсынған танымал жылдық «Өзгермелі суреттер» үшін бақалардың суреттерін және өлеңдерін сатты. Поттер бұл жетістікке қуанды және өзінің суреттелген әңгімелерін жариялауға бел буды. Поттер демалыс үшін көлдер аймағына немесе Шотландияға барғанда, ол жас достарына хаттар жіберіп, оларды жылдам эскиздермен суреттейтін. Осы хаттардың көбі бұрынғы тәрбиешісі Энни Картер Мурдың балаларына, әсіресе Мурдың үлкен ұлы Ноелге жазылды, ол жиі ауыратын. 1893 жылдың қыркүйегінде Поттер Пертширдің Данкельд қаласындағы Иствудта демалыс өткізді. Ол Ноелге айтарын бітіріп, оған «Флопси, Мопси, Котонтейл және Питер есімді төрт кішкентай қоян туралы» әңгіме айтты. Бұл балаларға арналған ең танымал хаттардың біріне айналды және Поттердің болашақ мансабының негізі болды. 1900 жылы Поттер төрт кішкентай қоян туралы әңгімесін қайта қарастырды және оның макеттік кітабын жасады, бұл Хелен Баннерменнің 1899 жылғы бестселлері «Кішкентай қара Самбоның тарихынан» үлгі алған. Ол осы еңбегін сатып алушы таба алмағандықтан, 1901 жылдың желтоқсан айында оны отбасы мен достарына өз қаражаты есебінен басып шығарды. Ол қара-ақ түсті, ал бетінде түрлі-түсті сурет болды. Раунсли Поттердің ертегісіне қатты сеніп, оны дидактикалық өлеңмен қайта жасап, Лондон баспаларының айналымын жасады. Фредерик Уорн & Co бұған дейін ертегіден бас тартқан, бірақ шағын форматтағы балалар кітаптарының нарығында бәсекеге түсуге құштар болғандықтан, атақты балалар кітаптарының суретшісі Л. Лесли Бруктың ұсынысы бойынша «қоян кітабын» (фирма оны солай атады) қайта қарастырып, қабылдады. Фирма Раунслидің өлеңін Поттердің түпнұсқа прозасына қарсы қабылдады, ал Поттер өзінің қалам мен сия суреттерін бояуға келісті, оның акварельдерін қайта жасау үшін жаңа Хеншелдің үш түсті процесін таңдады. 2 қазан 1902 жылы «Питер қоянның ертегісі» жарық көрді және дереу табысқа ие болды. Келесі жылы «Скиппидің ертегісі» және «Глостер тігіншісі» жарық көрді, олар да бастапқыда Мур балаларына жазылған суретті хаттар ретінде жазылған. Норман Уорнмен редактор ретінде жұмыс істей отырып, Поттер әр жылы екі-үш кішкентай кітап жариялады: барлығы 23 кітап. Осы форматтағы соңғы кітап 1922 жылы жарық көрген Сесили Парслидің балалар өлеңдері жинағы болды. «Кішкентай шошқа Робинсонның ертегісі» 1930 жылға дейін жарық көрмегенімен, ол бұрын жазылған еді. Поттер өзінің кішкентай кітаптарын Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін де жасай берді, оның күші көбінесе шаруашылығына, қой шаруашылығына және жерді сақтауға бағытталды. Поттердің кітаптарының үлкен танымалдығы оның суреттерінің жандылығына, әңгімелерінің дидактикалық еместігіне, ауылдық жердің бейнеленуіне және оның жануар кейіпкерлеріне берген шығармашылық қабілетіне негізделген. Поттер сондай-ақ епті кәсіпкер болды. 1903 жылдың өзінде ол Питер қоян қуыршағын жасап, патенттеді. Оған жылдар бойы басқа тауарлар да қосылды, оларға сурет салу кітаптары, ойын тақталары, қабырға қағазы, мүсіншелер, сәби көрпелері және қытай шай жинақтары кірді. Барлығы Фредерик Уорн & Co лицензиялаған және Поттерге тәуелсіз табыс әкелді, сондай-ақ оның баспагеріне үлкен пайда әкелді. 1905 жылы Поттер мен Норман Уорн ресми түрде никелесуге келісті. Поттердің ата-анасы Уорн «саудамен» айналысқандықтан және әлеуметтік жағынан қолайлы емес деп санағандықтан бұл одаққа қарсы болды. Никелесу тек бір айға созылды, Уорн 37 жасында қанағатсыздықтан қайтыс болды. Осы жылы Поттер өзінің кірісінің бір бөлігін және әйел шешесінен алған шағын мұрасын қолданып, Англияның көлдер аймағындағы Виндермир көлінен батысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан Нир Соуридегі Хилл Топ фермасын сатып алды. Поттер мен Уорн Хилл Топ фермасы олардың демалыс орны болады деп үміттенеді, бірақ Уорн қайтыс болғаннан кейін Поттер оны сатып алуға бел буды, өйткені ол әрқашан осы ферманың иесі болуды және «осы сүйкімді ауылда» тұруды қалаған.

Potter's artistic and literary interests were deeply influenced by fairy tales and fantasy. She was a student of the classic fairy tales of Western Europe as well as stories from the Old Testament, John Bunyan's The Pilgrim's Progress and Harriet Beecher Stowe's Uncle Tom's Cabin. She grew up with Aesop's Fables, the fairy tales of the Brothers Grimm and Hans Christian Andersen, Charles Kingsley's The Water Babies, the folk tales and mythology of Scotland, the German Romantics, Shakespeare, and the romances of Sir Walter Scott. As a young child, before the age of eight, Edward Lear's A Book of Nonsense, including the much loved The Owl and the Pussycat, and Lewis Carroll's Alice in Wonderland had made their impression, although she later said of Alice that she was more interested in Tenniel's illustrations than what they were about. The Brer Rabbit stories of Joel Chandler Harris had been family favourites, and she later studied his Uncle Remus stories and illustrated them. She studied book illustration from a young age and developed her own tastes, but the work of the picture book triumvirate Walter Crane, Kate Greenaway and Randolph Caldecott, the last an illustrator whose work was later collected by her father, was a great influence. Her earliest illustrations focused on traditional rhymes and stories like Cinderella, Sleeping Beauty, Ali Baba and the Forty Thieves, Puss in Boots, and Little Red Riding Hood. However, most often her illustrations were fantasies featuring her own pets: mice, rabbits, kittens, and guinea pigs. In her teenage years, Potter was a regular visitor to the art galleries of London, particularly enjoying the summer and winter exhibitions at the Royal Academy in London. Her Journal reveals her growing sophistication as a critic as well as the influence of her father's friend, the artist Sir John Everett Millais, who recognised Potter's talent of observation. Although Potter was aware of art and artistic trends, her drawing and her prose style were uniquely her own. As a way to earn money in the 1890s, Potter printed Christmas cards of her own design, as well as cards for special occasions. These were her first commercially successful works as an illustrator. Mice and rabbits were the most frequent subject of her fantasy paintings. In 1890, the firm of Hildesheimer and Faulkner bought several of the drawings of her rabbit Benjamin Bunny to illustrate verses by Frederic Weatherly titled A Happy Pair. In 1893, the same printer bought several more drawings for Weatherly's Our Dear Relations, another book of rhymes, and the following year Potter sold a series of frog illustrations and verses for Changing Pictures, a popular annual offered by the art publisher Ernest Nister. Potter was pleased by this success and determined to publish her own illustrated stories. Whenever Potter went on holiday to the Lake District or Scotland, she sent letters to young friends, illustrating them with quick sketches. Many of these letters were written to the children of her former governess Annie Carter Moore, particularly to Moore's eldest son Noel, who was often ill. In September 1893, Potter was on holiday at Eastwood in Dunkeld, Perthshire. She had run out of things to say to Noel, and so she told him a story about "four little rabbits whose names were Flopsy, Mopsy, Cottontail and Peter". It became one of the most famous children's letters ever written and the basis of Potter's future career as a writer artist storyteller. In 1900, Potter revised her tale about the four little rabbits, and fashioned a dummy book of it – it has been suggested, in imitation of Helen Bannerman's 1899 bestseller The Story of Little Black Sambo. Unable to find a buyer for the work, she published it for family and friends at her own expense in December 1901. It was drawn in black and white with a coloured frontispiece. Rawnsley had great faith in Potter's tale, recast it in didactic verse, and made the rounds of the London publishing houses. Frederick Warne & Co had previously rejected the tale but, eager to compete in the booming small format children's book market, reconsidered and accepted the "bunny book" (as the firm called it) following the recommendation of their prominent children's book artist L. Leslie Brooke. The firm declined Rawnsley's verse in favour of Potter's original prose, and Potter agreed to colour her pen and ink illustrations, choosing the new Hentschel three colour process to reproduce her watercolours. On 2 October 1902, The Tale of Peter Rabbit was published and beecame an immediate success. It was followed the next year by The Tale of Squirrel Nutkin and The Tailor of Gloucester, which had also first been written as picture letters to the Moore children. Working with Norman Warne as her editor, Potter published two or three little books each year: 23 books in all. The last book in this format was Cecily Parsley's Nursery Rhymes in 1922, a collection of favourite rhymes. Although The Tale of Little Pig Robinson was not published until 1930, it had been written much earlier. Potter continued creating her little books until after the First World War when her energies were increasingly directed toward her farming, sheep breeding and land conservation. The immense popularity of Potter's books was based on the lively quality of her illustrations, the non didactic nature of her stories, the depiction of the rural countryside, and the imaginative qualities she lent to her animal characters. Potter was also a canny businesswoman. As early as 1903, she made and patented a Peter Rabbit doll. It was followed by other merchandise over the years, including painting books, board games, wall paper, figurines, baby blankets and china tea sets. All were licensed by Frederick Warne & Co and earned Potter an independent income, as well as immense profits for her publisher. In 1905, Potter and Norman Warne became unofficially engaged. Potter's parents objected to the match because Warne was "in trade" and thus not socially suitable. The engagement lasted only one month—Warne died of pernicious anaemia at age 37. That same year, Potter used some of her income and a small inheritance from an aunt to buy Hill Top Farm in Near Sawrey, located 6 mile (10 km) west of Lake Windermere in the English Lake District. Potter and Warne may have hoped that Hill Top Farm would be their holiday home, but after Warne's death, Potter went ahead with its purchase as she had always wanted to own that farm and live in "that charming village".

Ауыл өмірі мен неке

Джон Кэннон атты шаруа және оның отбасы ферманы басқару үшін қалуға келісті, ал ол физикалық жақсартулар жасады және мал шаруашылығын, соның ішінде шошқа, сиыр және тауық өсіру техникасын үйренді; келесі жылы ол қой қосты. Өзінің шекарасын қорғау қажеттігін түсінген ол, жақын маңдағы Хоксхедте кеңсесі бар жергілікті заң фирмасы W. H. Heelis & Son-нан кеңес алды. Уильям Хилиспен бірге ол іргелес жайылымды сатып алды, ал 1909 жылы Хилл Топ Фермасының қарсы бетіндегі Касл Фермасын сатып алды. Ол Хилл Топқа бар мүмкіндігінше барып тұрды, ал осы кезеңде жазылған кітаптары (мысалы, Саурейдегі жергілікті дүкен туралы «Жеңбек пен қырыққабат туралы әңгіме» және «Миссис Титтлмус, ағаш егесі туралы әңгіме») ауыл өміріне оның араласуын және елде өмір сүруден алған ләззатын көрсетеді. Бұл жұмыс істейтін фермаларды иелену және басқару үшін Уильям Хилиспен тұрақты ынтымақтастық қажет болды. 1912 жылдың жазында Хилис үйлену ұсынысын жасады, ал Поттер қабылдады; ол бірден ата-анасына айтпады, олар тағы да қарсы болды, себебі Хилис – тек ауыл заңгері еді. Поттер мен Хилис 1913 жылдың 15 қазанында Лондонда, Кенсингтондағы Сент-Мэри-Абботс шіркеуінде неке қиды. Жұбайлар дереу Саурейге көшіп, Касл Фермасындағы қайта жаңартылған Касл Коттеджінде қоныстанды. Хилл Топ жұмыс істейтін ферма болып қалды, бірақ енді жалға алушы отбасы мен Поттердің жеке студиясы және шеберханасы үшін қайта жаңартылды. Соңғы рет өзінің толық құқықты әйелі болған Поттер, қалған өмірін қалыптастырған серіктестіктерге енді: оның елдегі заңгер күйеуі мен оның үлкен отбасы, оның фермалары, Саурей қауымы және елдегі өмірдің әдеттегі ағыны. «Джемима Пуддл Дак туралы әңгіме» және «Том Киттен туралы әңгіме» Хилл Топ Фермасының және оның шаруа өмірінің бейнесін көрсетеді, сонымен қатар оның елдегі өміріне ризашылығын білдіреді. Руперт Поттер 1914 жылы қайтыс болды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Поттер анасын көлдер аймағына көшіруге көндірді, Саурейде үйді жалға алды. Саурейдегі өмірді жалықтырған Хелен Поттер көп ұзамай Виндермир көлінің арғы жағындағы Боунессте, Поттерлер бұрын жазғы демалыс үшін жалға алған үлкен Линдет Хоу үйіне көшіп барды (қазір 34 бөлмелі қонақ үй). Поттер Фредерик Уорн & Co үшін әңгімелер жазуын жалғастырды және елдегі өмірге толыққанды қатысты. Ол жергілікті ауылдар үшін медбикелік қор құрды және жаяу жолдар мен басқа да ауылдық мәселелерге жауапты әртүрлі комитеттер мен кеңестерде жұмыс істеді.

The tenant farmer John Cannon and his family agreed to stay on to manage the farm for her while she made physical improvements and learned the techniques of fell farming and of raising livestock, including pigs, cows and chickens; the following year she added sheep. Realising she needed to protect her boundaries, she sought advice from W. H. Heelis & Son, a local firm of solicitors with offices in nearby Hawkshead. With William Heelis acting for her, she bought contiguous pasture, and in 1909 the Castle Farm across the road from Hill Top Farm. She visited Hill Top at every opportunity, and her books written during this period (such as The Tale of Ginger and Pickles, about the local shop in Near Sawrey and The Tale of Mrs. Tittlemouse, a wood mouse) reflect her increasing participation in village life and her delight in country living. Owning and managing these working farms required routine collaboration with the widely respected William Heelis. By the summer of 1912, Heelis had proposed marriage and Potter had accepted; although she did not immediately tell her parents, who once again disapproved because Heelis was only a country solicitor. Potter and Heelis were married on 15 October 1913 in London at St Mary Abbots in Kensington. The couple moved immediately to Near Sawrey, residing at Castle Cottage, the renovated farmhouse on Castle Farm, which was large. Hill Top remained a working farm but was now remodelled to allow for the tenant family and Potter's private studio and workshop. At last her own woman, Potter settled into the partnerships that shaped the rest of her life: her country solicitor husband and his large family, her farms, the Sawrey community and the predictable rounds of country life. The Tale of Jemima Puddle Duck and The Tale of Tom Kitten are representative of Hill Top Farm and her farming life and reflect her happiness with her country life. Rupert Potter died in 1914, and with the outbreak of World War I, Potter persuaded her mother to move to the Lake District, renting her a property in Sawrey. Finding life in Sawrey dull, Helen Potter soon moved to Lindeth Howe (now a 34 bedroomed hotel), a large house the Potters had previously rented for the summer in Bowness, on the other side of Lake Windermere. Potter continued to write stories for Frederick Warne & Co and fully participated in country life. She established a Nursing Trust for local villages and served on various committees and councils responsible for footpaths and other rural issues.

Қой шаруашылығы

Hill Top Farm фермасын сатып алғаннан кейін көп ұзамай Поттер Herdwick қойларын өсіру және көбейтуге қызығушылық танытты, бұл – жергілікті тау қойы. 1923 жылы ол Троутбек аңғарында Троутбек Парк фермасы деп аталатын үлкен қой шаруашылығын сатып алды, бұл бұрын елендер паркі болған, және мыңдаған Herdwick қойларымен жерін жаңартты. Осылайша ол округтегі ірі Herdwick қой шаруаларының бірі ретінде танылды. Ол қойшылары мен ферма басшыларының құрметіне ие болды, себебі ол қойлардың жиі кездесетін ауруларын емдеу үшін соңғы биологиялық препараттарды қолдануға дайын болды, сондай-ақ ең жақсы қойшыларды, қой өсірушілерді және ферма басшыларын жұмысқа тартты. 1920-ші жылдардың соңында Поттер мен оның Hill Top фермасының басқарушысы Том Стори олардың жүлделі Herdwick қойларын көпшілікке таныстырды, олар жергілікті ауыл шаруашылығы көрмелерінде көптеген жүлделерді жеңіп алды, және Поттерді әдетте төреші болып шақыратын. 1942 жылы ол Herdwick қой өсірушілер қауымдастығының президенті болып сайланды, бұл әйелдің алғаш рет сайлануы еді, бірақ қызметке кіріспей қайтыс болды.

Уэльс тілі

Уэльсте саяхат еткен кезде Поттердің күнделігіндегі жазбаларының бірінде уэльс тіліне шағымданды. Ол "Макинллет, жаман қала, шамалы ғана адам ағылшын тілінде сөйлейді" деп жазды, содан кейін "Уэльстіктер жағымды, зиялы халық сияқты, бірақ тілмен бірге өмір сүру қиын болар, тілді сипаттау мүмкін емес" деді.

Көлдер аймағының қорғалуы

Поттер өзінің ұзақ жылғы досы және ұстазы, Ұлттық сенімнің (National Trust) бірінші хатшысы және негізін қалаушы мүшесі Канон Хардвик Раунслидің жерді қорғау және сақтау идеяларының ізбасары болды. Ұлттық сенімнің мәліметінше, "ол Ұлттық сенімнің тек ерекше сұлу жерлерді ғана емес, сонымен қатар даму салдарынан қайта құрылмайтын аңғарлар мен төменгі жайылымдарды сақтап қалуға жасаған күш-жігерін қолдады". Поттер сондай-ақ Лейклендтің дәстүрлі қолөнері мен кезеңдік жиһаздары, сондай-ақ жергілікті тас өңдеу саласында сарапшы болды. Ол сатып алған немесе басқарған шаруашылықтарды қалпына келтіріп, сақтап қалды, әр шаруашылықта Лейклендтің көне жиһазының бір данасы болуын қамтамасыз етті. Поттер тек "Хердвик" қойларын ғана емес, сонымен қатар төбелік шаруашылықтың өмір салтын сақтауға қызығушылық танытты. 1930 жылы Хиллиздер үлкен Монк Конистон иелігіндегі төбелік шаруашылықтарды сатып алу және басқару бойынша Ұлттық сеніммен серіктес болды. Иелік Ланкаширдің солтүстік-батыс бөлігінде, соның ішінде Тарн-Хоус аймағында орналасқан көптеген шаруашылықтардан тұрды. Поттер жеті жыл бойы сенімнің іс жүзіндегі иелік басқарушысы болды, осы уақыт ішінде Ұлттық сенім одан мүлкінің көп бөлігін қайта сатып алуға мүмкіндік алды. Поттердің осы шаруашылықтарды басқаруы оған толық құрмет әкелді, бірақ оның сыншылары да болды, олардың арасында оның байлығы мен күйеуінің лауазымын пайдаланып, мүліктің жария етілуіне дейін сатып алғанын сезінген замандастары да бар еді. Ол орманды жаңару мәселелерін, жайылымдардың сақталуын және осы шаруашылықтардағы карьерлер мен ағаштарды басқаруды қадағалап отырды. Оның барлық шаруашылықтары "Хердвик" қойларымен және жиі "Галлоуэй" сиырларымен жабдықталған.

Кейінгі өмірі

Поттер әңгіме жазуды және сурет салуды жалғастырды, бірақ көбінесе өзінің ләззаты үшін. 1922 жылы Сесили Парслидің «Балалар өлеңдері» жинағы жарық көрді. 1920 жылдардың соңындағы кітаптарының ішінде жартылай автобиографиялық «Кербұлақ саяхаты» кірді, ол оның сүйікті Траутбек төбелерінде өрбітетін қиял әңгімесі еді. Бұл кітап Поттердің өмірлік кезеңінде тек АҚШ-та жарияланды, ал Ұлыбританияда 1952 жылға дейін шықпады. «Жыланбас» ертегісінің Поттер нұсқасы «Ана әпке» американдық оқырмандары үшін жазылды, бірақ суреттерін Кэтрин Стерджес салған. Соңғы халық аңызы «Wag by Wall» 1944 жылы The Horn Book Magazine журналында, Поттер қайтыс болғаннан кейін жарияланды. Поттер Girl Guides ұйымының жомарт демеушісі болды, ол олардың жасақтарына өз жерінде жазғы лагерь құруға рұқсат берді және қарт әйел ретінде олардың серігін ұнатты. Поттер мен Уильям Хилис отыз жылдық бақытты некеде өмір сүрді, соғыстың қиын жылдарында шаруашылық және жерді сақтау жұмыстарын жалғастырды. Балалары болмаса да, Поттер Уильямның үлкен отбасында маңызды рөл атқарды, әсіресе бірнеше немерелерімен жақын қарым-қатынас жасады, олардың біліміне көмектесті, күйеуінің бауырлары мен қарындастарына көмек және қолдау көрсетті. Поттер 1943 жылдың 22 желтоқсанында Castle Cottage-де пневмония және жүрек ауруының асқынуларынан қайтыс болды, оның денесі Карлтон крематорийінде, Блэкпулда өртеліп, күлі шашылды. Ол барлық мүлкін Ұлттық қорға қалдырды, оның ішінде кең аумақтар, он алты ферма, коттедждер, ірі қара және Herdwick қойлары бар еді. Бұл Ұлттық қорға сол кезде жасалған ең ірі сыйлық болды, ол Көл ауданы ұлттық паркіне кіретін жерді сақтауға және төбе шаруашылығын жалғастыруға мүмкіндік берді. 2005 жылы Свиндондағы Ұлттық қордың бас кеңсесі оның құрметіне «Хилис» деп аталды. Уильям Хилис олардың мүлкін және оның әдеби және көркем шығармаларын одан кейін 20 ай бойы басқарды. 1945 жылдың тамызында қайтыс болғаннан кейін ол қалған мүлкін Ұлттық қорға қалдырды.

Potter continued to write stories and to draw, although mostly for her own pleasure. In 1922, Cecily Parsley's Nursery Rhymes, a collection of traditional English nursery rhymes, was published. Her books in the late 1920s included the semi autobiographical The Fairy Caravan, a fanciful tale set in her beloved Troutbeck fells. It was published only in the US during Potter's lifetime, and not until 1952 in the UK. Sister Anne, Potter's version of the story of Bluebeard, was written for her American readers, but illustrated by Katharine Sturges. A final folktale, Wag by Wall, was published posthumously by The Horn Book Magazine in 1944. Potter was a generous patron of the Girl Guides, whose troops she allowed to make their summer encampments on her land, and whose company she enjoyed as an older woman. Potter and William Heelis enjoyed a happy marriage of thirty years, continuing their farming and preservation efforts throughout the hard days of World War II. Although they were childless, Potter played an important role in William's large family, particularly enjoying her relationship with several nieces whom she helped educate, and giving comfort and aid to her husband's brothers and sisters. Potter died of complications from pneumonia and heart disease on 22 December 1943 at Castle Cottage, and her remains were cremated at Carleton Crematorium, Blackpool. She left nearly all her property to the National Trust, including over of land, sixteen farms, cottages and herds of cattle and Herdwick sheep. Hers was the largest gift at that time to the National Trust, and it enabled the preservation of the land now included in the Lake District National Park and the continuation of fell farming. The central office of the National Trust in Swindon was named "Heelis" in 2005 in her memory. William Heelis continued his stewardship of their properties and of her literary and artistic work for the twenty months he survived her. When he died in August 1945, he left the remainder to the National Trust.

Мұра

Поттер өзінің кітаптарының барлық түпнұсқа суреттерін Ұлттық қорға қалдырды. Кейін оның әңгімелері мен тауарларының авторлық құқығы оның баспасына, Фредерик Уорн & Co-ға берілді, қазір Пингвин тобының бөлімшесі. 2014 жылдың 1 қаңтарында Ұлыбританияда және басқа елдерде авторлық құқық 70 жылдан кейін аяқталды. Хилл Топ Фермасын Ұлттық Траст 1946 жылы жұртшылыққа ашты; оның туындылары 1985 жылға дейін онда көрсетілді, содан кейін Уильям Хилистің Хоксхедтегі бұрынғы заң кеңсесіне көшірілді, ол да Ұлттық Трастқа тиесілі Беатрикс Поттер галереясы. Поттер өзінің микологиялық суреттерін қайтыс болғанға дейін Амблсайдтағы Армит кітапханасы мен мұражайына тапсырды. «Питер Қоян туралы әңгіме» Уорнға, «Глостердің тігіншісі» Тейт галереясына, ал «Флопси қояндар туралы әңгіме» Британ мұражайына тиесілі. Беатрикс Поттер мазмұн – яғни кітаптың немесе фильмнің құрамына кіретін нәрсе – тек бастама ғана екенін бірінші болып түсінді. 1903 жылы Питер өз бетінше беттерінен шығып, патенттелген жұмсақ ойыншыққа айналды, осылайша ол Мистер Макгрегордың өміріне қауіпті жауы ғана емес, сонымен қатар алғашқы лицензияланған кейіпкер атанды. «Таймс» газетінен Эрика Вагнердің сөзін келтірсек. Питер және басқа Поттер кейіпкерлерінің тауарлары кем дегенде 1910 жылдан бері Лондонның Харродс дүкенінде сатылып келеді, ал олардың ассортименті алғаш рет олардың каталогтарында пайда болды. Поттер өзінің жазуларымен қатар кейіпкерлері үшін тауарлар мен лицензиялық мүмкіндіктерді қадағалауды жалғастырды. Оның мұрасы туралы «The Guardian» газетінде Николас Такер былай деп жазды: «Ол ойдан шығарылған кейіпкерлерді әлі күнге дейін сатылатын ойыншықтар мен тұрмыстық заттардың қатарына лицензиялаған алғашқы автор болды». «Смитсонов» журналының «Беатрикс Поттер кейіпкерлерді саудаға шығаруды қалай ойлап тапты?» атты мақаласында Джой Ланзендорфер былай деп жазады: «Поттер сонымен қатар кәсіпкер және әдеби кейіпкерлерге лицензия беру және сауда жасау саласындағы пионер болды. Поттер өзінің «қоян кітабынан» бүгінде 500 миллион долларға бағаланатын сауда империясын құрды. Осы процесте ол Микки Маустан Гарри Поттерге дейінгі барлық лицензияланған кейіпкерлерге пайда әкелетін жүйені жасады». Оның хаттары мен суреттерінің ең ірі қоғамдық жинағы – Лесли Линдер мұрасы және Лесли Линдер жинағы Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында сақталады. (Линдер – бес жылдық еңбектен кейін Поттердің ерте күнделігін, бастапқыда кодпен жазылған, көшіріп алған коллекционер еді.) АҚШ-та ең ірі қоғамдық жинақтар Филадельфияның тегін кітапханасының сирек кітаптар бөлімінде және Принстон университетінің Котсен балалар кітапханасында орналасқан. 2015 жылы Penguin Random House балалар кітаптарының баспашысы Джо Хэнкс Виктория және Альберт мұражайының мұрағатында жарияланбаған кітаптың қолжазбасын тапты. Квентин Блейк салған суреттерімен «Киттидің аяқкиімдегі әңгімесі» кітабы Поттердің туғанына 150 жыл толуына орай 2016 жылдың 1 қыркүйегінде жарық көрді. Сондай-ақ 2016 жылы Питер Қоян британдық елу пенс монетасының артқы жағында бейнеленді, ал Питер және басқа Поттер кейіпкерлері Корольдік пошта шығарған Ұлыбритания пошта маркаларының сериясында пайда болды. 2017 жылы Эмили Закттің «Беатрикс Поттер өнері: эскиздер, суреттер мен иллюстрациялар» кітабы жарық көрді, себебі Сан-Францискодағы Chronicle Books баспасы Беатрикс Поттердің туғанына 150 жыл толуын атап өту үшін оның «19 ғасырдың демалыс суретшісі ғана емес екенін» көрсетуді шешті. «Ол таңғаларлық шебер еді». 2017 жылдың желтоқсанында бельгиялық астроном Эрик Элст 1992 жылы ашқан 13975 Беатрикспоттер астероиді оның құрметіне аталды. 2022 жылы Виктория және Альберт мұражайында «Беатрикс Поттер: Табиғатқа тартылған» көрмесі өтті. Көрмеге дайындық барысында зерттеулер 1780 жылдарға жататын, Поттердің «Глостердің тігіншісі» эскизін шабыттандырған адамның мансаптық жилеті екені анықталды.

Potter left almost all the original illustrations for her books to the National Trust. The copyright to her stories and merchandise was then given to her publisher Frederick Warne & Co, now a division of the Penguin Group. On 1 January 2014, the copyright expired in the UK and other countries with a 70 years after death limit. Hill Top Farm was opened to the public by the National Trust in 1946; her artwork was displayed there until 1985 when it was moved to William Heelis's former law offices in Hawkshead, also owned by the National Trust as the Beatrix Potter Gallery. Potter gave her folios of mycological drawings to the Armitt Library and Museum in Ambleside before her death. The Tale of Peter Rabbit is owned by Warne, The Tailor of Gloucester by the Tate Gallery, and The Tale of the Flopsy Bunnies by the British Museum. quote|Beatrix Potter was the first to recognise that content—as we now call the stuff that makes up a book or a film—was only the beginning. In 1903, Peter hopped outside his pages to become a patented soft toy, which gave him the distinction of being not only Mr. McGregor‘s mortal enemy, but also becoming the first licensed character.|
Erica Wagner of The Times. Merchandise of Peter and other Potter characters have been sold at Harrods department store in London since at least 1910 when the range first appeared in their catalogues. Along with her writing Potter would continue to oversee merchandising and licensing opportunities for her characters. On her legacy, Nicholas Tucker in The Guardian writes, "she was the first author to license fictional characters to a range of toys and household objects still on sale today". In an article by the Smithsonian magazine titled, How Beatrix Potter Invented Character Merchandising, Joy Lanzendorfer writes, "Potter was also an entrepreneur and a pioneer in licensing and merchandising literary characters. Potter built a retail empire out of her “bunny book” that is worth $500 million today. In the process, she created a system that continues to benefit all licensed characters, from Mickey Mouse to Harry Potter." The largest public collection of her letters and drawings is the Leslie Linder Bequest and Leslie Linder Collection at the Victoria and Albert Museum in London. (Linder was the collector who—after five years of work—finally transcribed Potter's early journal, originally written in code.) In the United States, the largest public collections are those in the Rare Book Department of the Free Library of Philadelphia, and the Cotsen Children's Library at Princeton University. In 2015 a manuscript for an unpublished book was discovered by Jo Hanks, a publisher at Penguin Random House Children's Books, in the Victoria and Albert Museum archive. The book The Tale of Kitty in Boots, with illustrations by Quentin Blake, was published 1 September 2016, to mark the 150th anniversary of Potter's birth. Also in 2016, Peter Rabbit was depicted on the reverse of a British fifty pence coin, and Peter along with other Potter characters featured on a series of UK postage stamps issued by the Royal Mail. In 2017, The Art of Beatrix Potter: Sketches, Paintings, and Illustrations by Emily Zach was published after San Francisco publisher Chronicle Books decided to mark the 150th anniversary of Beatrix Potter's birth by showing that she was "far more than a 19th century weekend painter. She was an artist of astonishing range." In December 2017, the asteroid 13975 Beatrixpotter, discovered by Belgian astronomer Eric Elst in 1992, was renamed in her memory. In 2022, an exhibition, Beatrix Potter: Drawn to Nature, was held at the Victoria and Albert Museum. Research for the exhibition identified the man's court waistcoat c. 1780s, which inspired Potter's sketch in The Tailor of Gloucester.

Талдау

Поттердің әдеби шығармашылығы, оның өнерінің бастаулары, өмірі мен заманы туралы көптеген пікірлер бар. Оларға оның балалар әдебиетінің сын тұрғысынан бағалануы және Хамфри Карпентер мен Кэтрин Чандлердің модернистік тұжырымдамалары кіреді. Джуди Тейлордың «Осы тәлкек қоян: Беатрикс Поттер және Питер Қоян» (2002, қайта қарастырылған) кітабы алғашқы және көптеген басылымдардың тарихын айтады. Поттердің ауылдық өмірі, шаруашылығы және ландшафтты сақтаудағы рөлі Мэтью Келлидің «Англияның ауылдарын сақтап қалған әйелдер» (2022) еңбегінде талқыланады. Сондай-ақ, Сьюзан Деньер және The National Trust басылымдарының авторларын, мысалы, «Беатрикс Поттер көл аймағындағы үйінде» (2004) қараңыз. Поттердің ғылыми суретші ретіндегі жұмысы және микологиядағы еңбектері Линда Лирдің «Беатрикс Поттер: Табиғаттағы өмір» (2006) және «Беатрикс Поттер: Виктория дәуірінің ерекше генийі» (2008) кітаптарында жарылқыланды.

Бейімделулер

1971 жылы Реджинальд Миллс режиссерлік еткен «Беатрикс Поттердің әңгімелері» атты балет фильмі жарық көрді. Музыкасын Джон Ланчбери, хореографиясын Фредерик Эштон салған. Корольдік балет труппасы мен Корольдік опера театрының оркестрі актерлік костюмдерде осы балетті орындады. Осы аттас балет әлемнің басқа да би ұйымдарымен көрсетілді. 1992 жылы Поттердің «Бенджамин Бэнидің ертегісі» балалар кітабы «Лоренцоның майы» фильмінде пайда болды. Поттер Сьюзан Виттиг Альберттің «Беатрикс Поттердің шатыр әңгімелері» деп аталатын жеңіл детективтер сериясында да кездеседі. Сегіз кітаптан тұратын серияның бірінші кітабы – «Хилл Топ фермасының әңгімесі» (2004), ол Поттердің 1905 және 1913 жылдар аралығындағы Көл аймағындағы және Нир Соури ауылындағы өмірін қамтиды.

Фильмде

1982 жылы BBC “Беатрикс Поттер туралы әңгіме” фильмін жасады. Оның өмірін бейнелеген бұл драманы Джон Хоуксворт жазды, режиссері – Билл Хейс, ал Голли Эйрд және Пенелопа Уилтон тиісінше жас және ересек Беатрикс Поттер рөлінде ойнады. Оның жиырма төрт әңгімесінің тоғызы негізге алынған “Питер Қоян мен оның достарының әлемі” телесериалында Беатрикс Поттер рөлін актриса Ниам Кусак сомдады. 1993 жылы Weston Woods Studios Линн Редгрейвтің баяндауымен “Беатрикс Поттер: суретші, әңгімеші және ауылдың қызы” атты, сюжеті жоқ, шамамен бір сағаттық фильм түсірді. 2006 жылы Крис Нунан Поттердің өмірінен, оның мансабының бастапқы кезеңі мен редакторы Норман Уорнмен болған романына арналған “Мисс Поттер” фильмін түсірді. Фильмде Беатрикс Поттер рөлінде Рене Зеллвегер, Норман Уорн рөлінде Эван МакГрегор, ал Уорннің қарындасы рөлінде Эмили Уотсон ойнады. 2018 жылдың 9 ақпанында Columbia Pictures Поттердің туындылары негізінде Уилл Глюк режиссерлік еткен “Питер Қоян” фильмін шығарды. Роза Берн сомдаған Беа кейіпкері – Поттердің жаңаша бейнеленген образы. Фильмнің жалғасы “Питер Қоян 2: Қашқын” 2021 жылы көрермендерге ұсынылды. 2020 жылдың 24 желтоқсанында Sky One телеарнасы Роалд пен Беатрикс: “Қызықты тышқанның құйрығы” фильмін көрсетті. Бұл фильм алты жасар Роалд Дальдың өзінің кумирі Поттермен кездесуінің шын оқиғасына негізделген теледрама. 1922 жылы түсірілген фильмнің сценарийін Абигейл Уилсон жазды, режиссері – Дэвид Керр, Беатрикс Поттер рөлінде Даун Френч, Уильям Хилис рөлінде Роб Брайдон және Софи Даль рөлінде Джессика Хайнс ойнады. Түсірілімдер Даль, Френч және Брайдонның туған жері – Уэльсте өтті. Бұл қойылымда тікелей түсірілім, тоқтау анимациясы және қуыршақтарды қолдану бар. DVD 2021 жылдың 26 сәуірінде жарық көрді.

Хаттар, журналдар және жазу жинақтары

Поттер, Беатрикс. (Түз. 1989 ж.). Беатрикс Поттердің күнделігі, 1881–1897, Лесли Линдер оның шифр жазбаларынан түсірген. F. Warne & Co.