Кіріспе

Магниттік дискілерді жазу технологиясы

Перпендикулярлы жазу (немесе перпендикулярлы магниттік жазу, PMR), сондай-ақ кәдімгі магниттік жазу (CMR) деп те аталады, магниттік медиаға, әсіресе қатты дискілерге деректерді жазу технологиясы болып табылады. Оның артықшылығы алғаш рет 1976 жылы Жапониядағы Тохоку университетінің профессоры Шун Ичи Ивасаки тарапынан дәлелденді, ал 2005 жылы алғаш рет коммерциялық тұрғыда қолданысқа енгізілді. Наноөлшемдердегі бойлық магниттік жазуға (LMR) қарағанда PMR-дің беспрецедентті артықшылығын көрсеткен алғашқы өнеркәсіптік стандарттағы демонстрация 1998 жылы IBM Almaden Research Center-де Data Storage Systems Center (DSSC) зерттеушілерімен бірлесіп жасалды – бұл Карнеги Меллон университетіндегі (CMU) Ұлттық Ғылым қорының (NSF) Инженерлік зерттеу орталығы (ERC).

Артықшылықтар

Перпендикулярлы жазу дәстүрлі бойлық жазудан үш еседен астам сақтау тығыздығын қамтамасыз ете алады. 1986 жылы Maxell перпендикулярлы жазуды пайдаланатын дискетаны жариялады, ал кейіннен 1989 жылы Toshiba 3,5 дюймдік дискеталарда 2,88 МБ сыйымдылыққа (ED немесе қосымша жоғары тығыздыққа) мүмкіндік беру үшін оны қолданды, бірақ олар нарықта сәттілікке жете алмады. 2005 жылдан бері бұл технология қатты дискілерде қолданыла бастады. Бойлық жазу технологиясы бар қатты дискілердің шамамен шегі суперпарамагниттік эффектіге байланысты, бірақ бұл бағалау үнемі өзгереді. 2007 жылы перпендикулярлы жазудың 2010 жылға дейін ақпарат тығыздығына жететіні болжанды, ал 2016 жылы коммерциялық түрде қолжетімді тығыздық кем дегенде болды. 2021 жылдың соңында Seagate компаниясының ең жоғары тығыздыққа ие дискісі – тұтынушыға бағытталған 2,5 дюймдік BarraCuda болды. Ол тығыздықты қолданды. Дамытушының басқа дискілері мен тығыздықтарды пайдаланды.

Технология

Магниттік ақпарат сақтау құралын жобалаудағы басты қиындық – суперпарамагниттік шектен туындаған жылу құбылыстарына қарамастан, ортаның магниттелуін сақтау. Егер жылу энергиясы тым жоғары болса, ортаның бір аймағында магниттеуді кері айналдыруға жеткілікті энергия болуы мүмкін, бұл онда сақталған деректерді жояды. Магниттік аймақтың магниттеуін кері айналдыру үшін қажетті энергия – магниттік аймақтың көлемі мен материалдың магниттік коэрцитивтігімен байланысты болатын Ku бір осьтік анизотропия тұрақтысының көбейтіндісі болып табылады. Магниттік аймақ неғұрлым үлкен болса және материалдың магниттік коэрцитивтігі неғұрлым жоғары болса, орта соғұрлым тұрақты болады. Керісінше, белгілі бір температура мен коэрцитивтік үшін магниттік аймақтың ең төменгі тұрақты мөлшері бар. Егер ол одан кіші болса, жергілікті жылу құбылыстарынан өзінен-өзі магниттен ажырауы мүмкін. Перпендикулярлы жазуда жоғары коэрцитивті материалдар қолданылады, себебі бас жазу өрісі перпендикулярлы геометрияда ортаға тиімді енеді. Перпендикулярлы жазудың артықшылығының кең таралған түсіндірмесі – суретте көрсетілгендей, биттерді бейнелейтін магниттік элементтердің полюстерін дискінің бетіне перпендикуляр бағытта орналастыру арқылы жоғары сақтау тығыздығына қол жеткізу. Бұл түсіндірмеде, биттерді осылай бағыттау, оларды бойлық бағытта орналастырғанда қажет болатын тақта алаңынан азырақ алады. Бұл жасушаларды дискіге бір-біріне жақын орналастыруға мүмкіндік береді, соның салдарынан белгілі бір аймақта сақталатын магниттік элементтердің санын арттырады. Бірақ шындық бұдан да күрделі. Перпендикулярлы жазу, шындығында, магниттік сақтау ортасына тереңірек еніп, жалпы бит көлемін жоғалтпай, биттер арасындағы қашықтықты тығыздауға мүмкіндік береді. Біріншіден, дән арасындағы оксидті бөлігішпен алмасу үзілісін қамтамасыз ететін ортаны дамыту. Екіншіден, дән арасындағы алмасу деңгейін басқару және ортаның қалыңдығы бойынша ауысуды күшейту үшін ортаға жұқа «қақпақ» қолдану. Үшіншіден, Майкл Маллари 1985 жылы ойлап тапқан артқы қалқанды басқа патенттің 2005 жылы мерзімі аяқталды. Бұл бас қарапайым полюсті басқа қарағанда жоғары өріс градиенттерін және қолайлы өріс бұрыштарын ұсынды.

Қолданылу

Vertimag Systems Corporation компаниясы, Миннесота университетінің профессоры Джек Джуди құрған. Ивасакидің әріптесі ретінде 1984 жылы алғашқы тік дискілерді, оқу бастары мен дискілерді жасады. 5 МБ алмалы-салмалы дискеттер IBM ПК-да ірі компьютер өндірушілеріне көрсетілді. Vertimag компаниясы 1985 жылғы компьютерлік дағдарыс кезінде жұмысын тоқтатты. Toshiba 2005 жылы осы технологияны пайдаланып, тұңғыш коммерциялық дискіні (1,8 дюйм) шығарды. 2006 жылдың қаңтар айында Seagate Technology перпендикулярлық жазу технологиясын қолдана отырып, алғашқы ноутбук өлшемді қатты дискісін – Seagate Momentus 5400.3 жеткізуді бастады. Сондай-ақ, Seagate компаниясы сол кезде өзінің көптеген қатты дискідегі сақтау құрылғылары жаңа технологияны 2006 жылдың соңына дейін қолданатынын мәлімдеді. 2006 жылдың сәуір айында Seagate компаниясы алғашқы 3,5 дюймдік тік жазулы қатты дискіні – Cheetah 15K.5 шығара бастады, ол 300 ГБ-қа дейін сақтауға қабілетті, 15 000 айналымда жұмыс істейді және алдыңғы үлгілерінен 30%-ға жақсы өнімділікке ие, деректерді беру жылдамдығы 73–125 Мбайт/с құрайды. 2006 жылдың сәуірінде Seagate компаниясы Barracuda 7200.10 деп аталатын, перпендикулярлық жазуды қолданатын және максималды сыйымдылығы 750 ГБ болатын қатты дискілер сериясын жариялады. Дискілер 2006 жылдың сәуір айының соңында жеткізіле бастады. Hitachi компаниясы 20 ГБ Microdrive жариялады. Hitachi-дің перпендикулярлық жазуға негізделген алғашқы ноутбук дискісі (2,5 дюйм) 2006 жылдың ортасында 160 ГБ максималды сыйымдылығымен қолжетімді болды. 2006 жылдың маусым айында Toshiba 200 ГБ сыйымдылығы бар қатты дискісін, жаппай өндірісі тамыз айында басталатынын жариялады, бұл мобильді сақтау сыйымдылығының стандартын көтерді. 2006 жылдың шілдесінде Western Digital компаниясы WD Scorpio қатты дискілерін, WD компаниясы жобалаған және өндірген перпендикулярлы магниттік жазу (PMR) технологиясын пайдаланып, 80 ГБ/дискі тығыздығына жету үшін көлемді өндіріс жүргізуді жариялады. 2006 жылдың тамызында Fujitsu өзінің желісін 160 ГБ-ға дейін сыйымдылықты ұсынатын перпендикулярлық жазуды қолданатын SATA модельдерін қосу арқылы кеңейтті. 2006 жылдың желтоқсан айында Toshiba өзінің жаңа 100 ГБ екі дискілі HDD перпендикулярлы магниттік жазуға (PMR) негізделгенін және "қысқа" 1,8 дюймдік форматта жасалғандығын мәлімдеді. 2006 жылдың желтоқсан айында Fujitsu компаниясы 250 және 300 ГБ сыйымдылығы бар MHX2300BT сериялы қатты дискілерді жариялады. 2007 жылдың қаңтар айында Hitachi компаниясы осы технологияны қолдана отырып, алғашқы 1 терабайттық қатты дискісін жариялады, оны 2007 жылдың сәуірінде жеткізді. 2008 жылдың шілдесінде Seagate Technology компаниясы PMR технологиясын пайдаланатын 1,5 терабайттық SATA қатты дискісін жариялады. 2009 жылдың қаңтар айында Western Digital компаниясы PMR технологиясын қолдана отырып, алғашқы 2,0 терабайттық SATA қатты дискісін жариялады. 2009 жылдың ақпан айында Seagate Technology компаниясы SATA 2 немесе SAS 2.0 интерфейсін таңдау мүмкіндігімен PMR технологиясын пайдаланатын алғашқы 7,200 айналым/мин 2,0 терабайттық SATA қатты дискісін жариялады.