Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өлшеу құралы
Measuring instrument
Гелиотроп – жерді зерттеуге қатысушылардың орнын белгілеу үшін күн сәулесін үлкен қашықтыққа айна арқылы шағылыстыратын құрал. Гелиотропты 1821 жылы неміс математигі Карл Фридрих Гаусс ойлап тапқан. "Гелиотроп" сөзі грек тілінен алынған: helios (Ἥλιος), яғни "күн", және tropos (τρόπος), яғни "бұрылыс" деген мағынаны білдіреді.
The heliotrope is an instrument that uses a mirror to reflect sunlight over great distances to mark the positions of participants in a land survey. The heliotrope was invented in 1821 by the German mathematician Carl Friedrich Gauss. The word "heliotrope" is taken from the Greek: helios (Ἥλιος), meaning "sun", and tropos (τρόπος), meaning "turn".
Тарих
Гелиотроптар 1821 жылы Германиядағы lt=Гаусс жүргізген зерттеуден бастап 1980 жылдардың соңына дейін зерттеулерде қолданылды, GPS өлшемдері ұзақ қашықтықтағы зерттеулерде гелиотропты пайдалануды тоқтатқан кезде. Полковник сэр Джордж Эверест 1831 жылы Үндістандағы Ұлы тригонометриялық зерттеуге гелиотроптарды енгізді, ал Америка Құрама Штаттарының Жағалау және геодезиялық қызметі Америка Құрама Штаттарын зерттеу үшін гелиотроптарды қолданды. Гелиотроптарға қатысты Үндістанның техникалық талаптары 1981 жылы жаңартылды, ал американдық әскери техникалық талаптары (MIL H 20194E) 1995 жылдың 8 желтоқсанында күшін жойды. Геодезистер гелиотропты зерттеу нысанасының арнайы түрі ретінде пайдаланды; ол ірі үшбұрышты зерттеулер кезінде қолданылды, онда станциялар арасындағы үлкен қашықтық (әдетте жиырма миль немесе одан да көп) тұрақты нысананы анықсыз немесе көрінбейтін етіп жасайтын. Гелиотроптар көбінесе 100 мильден астам қашықтықта зерттеу нысаналары ретінде қолданылды. Калифорнияда 1878 жылы АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметінің қызметкері Б.А. Колонна Шаста тауынан 192 миль (309 км) қашықтықтағы Сент-Хелена тауындағы гелиотропты зерттеді. Гелиотропты күннұрлы күндері ғана қолдануға болады және одан әрі (жоғары температуралы аймақтарда) атмосфералық аберрация құрал операторының көру сызығына ең аз әсер ететін таң және кешкі сағаттарда қолдануға шектеу қойылды. Гелиотроп операторын «гелиотропер» немесе «жарық беруші» деп атады және кейде құрал станциясымен байланыс орнату үшін импульстік шағылыстыру беттерін пайдаланатын гелиография сигналы беру жүйесі арқылы екінші айнаны қолданды. Гелиографты ойлап тапқан ғалым Үндістанды зерттеуде гелиотроптарды қолданудан шабыттанды.
Heliotropes were used in surveys from lt=Gauss's survey in Germany in 1821 through the late 1980s, when GPS measurements replaced the use of the heliotrope in long distance surveys. Colonel Sir George Everest introduced the use of heliotropes into the Great Trigonometric Survey in India around 1831, and the United States Coast and Geodetic Survey used heliotropes to survey the United States. The Indian specification for heliotropes was updated in 1981, and the American military specification for heliotropes (MIL H 20194E) was retired on 8 December 1995. Surveyors used the heliotrope as a specialized form of survey target; it was employed during large triangulation surveys where, because of the great distance between stations (usually twenty miles or more), a regular target would be indistinct or invisible. Heliotropes were often used as survey targets at ranges of over 100 miles. In California, in 1878, a heliotrope on Mount Saint Helena was surveyed by B. A. Colonna of the United States Coast and Geodetic Survey from Mount Shasta, a distance of 192 miles (309 km). The heliotrope was limited to use on sunny days and was further limited (in regions of high temperatures) to mornings and afternoons when atmospheric aberration least affected the instrument man's line of sight. The heliotrope operator was called a "heliotroper" or "flasher" and would sometimes employ a second mirror for communicating with the instrument station through heliography, a signalling system using impulsed reflecting surfaces. The inventor of the heliograph, a similar instrument specialized for signaling, was inspired by observing the use of heliotropes in the survey of India.