Кіріспе

Америкалық авиакомпания ұшқышы (1961–1996)

Кандалин "Кэнди" Кубек (туған күні: 1961 жылдың 10 мамыры – қайтыс болған күні: 1996 жылдың 11 мамыры) – американдық коммерциялық авиакомпания ұшқышы және ValuJet 592 рейсінің капитаны. Бұл рейс 1996 жылы Эверглейдс-ке құлады, себебі жүк бөліміне заңсыз орналастырылған оттегі генераторлары өртке себеп болды. Өрт ұшақтың жұмысын бұзып, бүкіл кабина мен пилот кабинасын түтінге толтырды. Осы апаттан кейін Кубек коммерциялық авиация тарихында ұшақ апатында қаза болған алғашқы әйел капитан атанды.

Ерте өмір және білім

Кубек 1961 жылдың 10 мамырында Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында дүниеге келді. Ол Сан-Диего аймағында өсті және үйінің үстінен жиі әскери ұшақтардың ұшып өтетінін көріп, ұшқыш болуға шабыттанды. Кубек жоғары мектепте оқып жүргенде ұшу сабақтарын бастады, содан кейін Калифорния штатының Сан-Маркос қаласындағы Паломар колледжіне түсті, онда ұшу командасының мүшесі болды. Кубек Колорадо штатының Денвер қаласындағы Метро мемлекеттік колледжіне ауысып, 1982 жылы авиация бойынша бакалавр дәрежесін алды. Колледж кезінде ол ұшқыштар командасында ұшты және команда капитаны болды. 1981 жылы Ұлттық колледждер аралық ұшқыштар қауымдастығының ұлттық SAFECON жиналысында "Ұлттық үздік әйел ұшқыш" атағын жеңіп алды. Кейіннен осы сыйлыққа оның есімі берілді. Ол сондай-ақ 1983 жылы "Тоқсан тоғыз" Амелия Эрхарт есімдік стипендиясын алды және Амелияның қарындасы Мюриелмен кездесу мүмкіндігіне ие болды.

Мансап

Канди Кубек шағын әуежайларда нұсқаушы ұшқыш болып жұмыс істей бастады және Калифорния мен Аризонада орналасқан әртүрлі жолаушылар және жүк тасымалдаушы авиакомпанияларда жұмыс істеді. Содан кейін ол Эль-Пасо халықаралық әуежайында әуе қозғалысын бақылаушы болды. Бірақ бұл оның шын ниетіне жетуге жасаған алғашқы қадамдар ғана еді. Ол коммерциялық әуе компанияларында ұшқыш болғысы келді. Кубек ірі авиакомпаниялар – American Airlines, Delta Air Lines және United Airlines-қа өтініш берді, бірақ ұшу тәжірибесі аз болғандықтан (ұшқыштардың тәжірибесі тіркелген ұшу сағаттарымен өлшенеді) сол кезде қабылданбады. 1989 жылы ол Eastern Airlines авиакомпаниясына ереуілді бұзушы ретінде жұмысқа қабылданды, компания ұшқыштар кәсіби одағы ереуіл кезінде пикет жолынан өтті. Ол бұл қадамның жұмысқа кіру үшін қажет деп ойлады, бірақ осының салдарынан ереуілшілердің мазақтауына ұшырады. Мазақтау оның отбасы мүшелеріне де бағытталды және оның қайтыс болғаннан кейін де жалғасты. Оқуын аяқтағаннан кейін Кубек Eastern авиакомпаниясының ең үлкен ұшағы – Airbus A300-ге бірінші офицер болып тағайындалды, бірақ 1991 жылдың қаңтарында компания кенеттен жабылып қалғаннан кейін ол Eastern-нан кетіп қалды. 1993 жылы Valujet Airlines жаңадан құрылған авиакомпаниясы жұмысын бастағанда, ол дер кезінде жұмысқа қабылданды. Кубек ValuJet авиакомпаниясының капитаны болды және DC-9 ұшақтарын ұшты.

ValuJet 592 рейсінің апаты

1996 жылғы 11 мамырда ValuJet 592 рейсі, ол басқарған DC-9 ұшағы, ұшып шыққаннан кейін он минут өткен соң Флорида Эверглейдс-ке құлады. Апаттың себебі – жүк бөлімінде заңсыз сақталған, мерзімі өткен оттегі генераторларынан шыққан өрт. Рейс сағат 13:00-де ұшуға жоспарланған, бірақ техникалық проблемаларға байланысты кешіктірілді. DC-9 ұшағы Майами халықаралық әуежайының 9L ұшу-қону жолағынан 14:04-те ұшып, қалыпты көтерілуді бастады. 14:10-да капитан Кубек пен бірінші офицер Ричард Хейзен құлаққаптары арқылы қатты дыбыс естіді. Кубек: «Бұл не еді?» деді, ал Хейзен: «Білмеймін» деп жауап берді. Содан кейін DC-9 электр қуатын жоғалта бастады. Кубек: «Біз Майамиге қайтуымыз керек» деді. Хейзен әуе қозғалысын бақылаудан Майамиге дереу оралуға рұқсат сұрады. Әуе қозғалысын бақылаушы Джесси Фишер: «Қандай проблема туды?» деп сұрады. Кубек пилот кабинасының дыбыс жазбасында «Өрт!» деп айқайлағаны естіледі. Хейзен Фишерге кабинада және пилот кабинасында түтін пайда болғанын хабарлады. Ұшақ Майамиге бұрыла бастағанда, солға қарай күрт бұрылып, көтерілу қабілетін жоғалтып, аспаннан құлап түсті. Кубек ұшақпен күресті, бірақ сәтті болмады; өрт ұшақтың артқы бөлігіндегі барлық сымдар мен гидравликалық кабельдерді ерітіп, оны басқару мүмкін емес етті. Апатқа дейін экипаж есінен танып, DC-9 Эверглейдс-ке құлады, соққыда ұшақ сынып, борттағылардың барлығы бірден қаза тапты. Ұшақты қауіпсіз жерге қондыруға ешқандай мүмкіндік болмады. Кубектің денесі ешқашан табылған жоқ.

Мұра

Кубектің құрметіне Ұлттық колледждер аралық ұшу қауымдастығы қоры (NIFA), Чемберлин және Кубек отбасыларымен бірлесіп, Канди Чемберлин Кубек сыйлығын тағайындады. 1000 доллар көлеміндегі стипендия жыл сайынғы Халықаралық Әйелдер авиация конференциясында (WAI) ұлттық рейтингтегі үздік студент-ұшқыш қызға табыс етіледі.

Жеке өмір

Кубек 1987 жылдың қыркүйек айында Калифорния штатының Лонг-Бич қаласындағы "Queen Mary" кемесінде Роджер Кубекке тұрмысқа шықты.

Танымал мәдениетте

ValuJet 592 рейсінің апаты және одан кейін жүргізілген тергеу канадалық "Mayday" телесериалының 12-ші маусымының 2-ші эпизодында, "Қолдағы өрт" деген атаумен, сондай-ақ "Air Crash Investigation Special Report" канадалық телесериалының 1-ші маусымының 7-ші эпизодында, "Жоғалған бөліктер" деген атаумен көрсетілген. Кубектің рөлін актриса Джанет Портер сомдады.