Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1983 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі
List of aviation related events in 1983
Бұл 1983 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
This is a list of aviation related events from 1983.
Наурыз
4-5 наурыз – Cubana de Aviación Ilyushin Il 62M (НАТО-ның "Classic" деп аталатын белгісі) жолаушы ұшағы бағытынан жаңлып, екі күн қатарынан маңызды американдық ғимараттардың үстінен ұшып өтеді. 16 наурыз – Боинг 767 ұшағы Португалияның Лиссабон қаласынан тоқтамай рекордтық ұшудан кейін АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Боинг полигонына қонды. Бұл екі қозғалтқышты ұшақтар арасындағы тоқтамай ұшу бойынша рекорд. 25 наурыз – 4 және 5 наурыздағы оқиғалардың нәтижесінде АҚШ Үкіметі Cubana de Aviación компаниясына 14 күнге Американың әуе кеңістігін пайдалануға тыйым салды. 28 наурыз – Бірінші Боинг 747-300 ұшағы Swissair компаниясының алғашқы тапсырысы ретінде пайдалануға берілді.
March 4–5 – A Cubana de Aviación Ilyushin Il 62M (NATO reporting name "Classic") airliner strays off course and overflies important American buildings two days in a row. March 16 – A Boeing 767 lands at Boeing Field in the U. S. State of Washington, after a record breaking non stop flight from Lisbon, Portugal. The flown non stop constitute a record for twin engined airliners. March 25 – As a consequence of the incidents on March 4 and March 5, the United States Government bans use of American airspace by Cubana de Aviación for 14 days. March 28 – The first Boeing 747 300 enters service with Swissair as the launch customer.
Сәуір
"Голден Вест" әуе компаниясы жұмысын тоқтатады. 29 сәуір – Вирджиния штатының Ричмонд қаласының жанындағы оқу ұшуы кезінде AV 8A Harrier тік ұшып көтерілу және қону (VTOL) истребитерін басқарып келе жатқанда, қуатын толық жоғалтқан АҚШ Теңіз корпусының ұшқышы Арт Ноллс ұшақты азаматтық әуежайға қарай бағыттайды, онда ол қозғалтқышы өшкен күйінде қону жасап, ұшу-қону жолағының соңына дейін бар болғаны 50 фут (15 м) қашықтықта тоқтайды. Бұл Harrier-дің кез келген түрінің тарихтағы алғашқы қозғалтқышсыз қонуы, және Ноллс осы ерлігі үшін Әуе медалімен марапатталады.
Golden West Airlines goes out of business. April 29 – Experiencing a complete loss of power while piloting an AV 8A Harrier vertical take off and landing (VTOL) fighter during a training flight near Richmond, Virginia, United States Marine Corps pilot Art Nalls opt to glide the plane to a civilian airport, where he makes a deadstick landing, stopping just 50 feet (15 m) short of the end of the runway. It is history's first deadstick landing of any version of the Harrier, and Nalls is awarded the Air Medal for the achievement.
Мамыр
5 мамыр – Eastern Air Lines 855 рейсі, бортында 172 адам бар Lockheed L 1011 TriStar ұшағы, Майами халықаралық әуежайынан Багам аралдарындағы Насау халықаралық әуежайына ұшу кезінде Атлант мұхиты үстінде барлық үш қозғалтқышын күртен сөндіріп алады. Пилот Ричард Бодди апаттан мүлттік болмай, бір қозғалтқышты қайта іске қосып, Майами халықаралық әуежайына қауіпсіз қонады. 15 мамыр – Ирактың әскери ұшақтары Панама туымен жүзетін Pan Oceanic Sane мұнай танкеріне зымыранмен шабуыл жасап, оны өртеп жібереді. Танкер экипажы оны Иранның Бандар-э-Имам Хомейни портындағы арнада тастап кетеді. 25 мамыр – Ирактың әскери ұшақтары Парсы шығанағында Панама туымен жүзетін Seatrans 21 жабдықтау кемесіне шабуыл жасап, оған жеңіл зақым келтіреді. Осы оқиғадан кейін әуе кемелеріне түтін дабылдары мен апаттық жарықтандыру орнатылып, әуе компаниялары экипаждарына өрт сөндіру оқулары мен жабдықтары күшейтілді. 6 маусым – Ақаулы радиосы бар Sea Harrier ұшағын басқарып, жанармайы аз және өз әскери кемесіне қайта орала алмай, Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің кіші лейтенанты Ян Уотсон Португалия жағалауындағы Атлант мұхитында испан жүк кемесі Alraigo-ға шұғыл қонуға мәжбүр болады. Оның Sea Harrier ұшағы кеме контейнерінің үстіне жартылай түсіп, құйрығы Alraigo кемесінің палубасында қалады. 10 маусымда Alraigo Канар аралдарындағы Санта-Крус-де-Тенерифе портына келгеннен кейін, экипажы мен иелері кеме құтқару жөнінде талап арыз береді, кейіннен оларға 570 000 фунт стерлинг (1 140 000 доллар) өтемақы төленеді. 8 маусым – Reeve Aleutian Airways Flight 8 рейсінің Lockheed L 188C Electra ұшағының (бортында 10 жолаушы мен 5 экипаж мүшесі) 4-ші қозғалтқышынан винт ажырап түседі. Алясканың Колд-Бей қаласындағы Колд-Бей әуежайынан Сиэтлге ұшу кезінде бұл оқиға ұшақтың қысымын төмендетіп, басқару және қозғалтқыш дроссельдерін бұзады. Экипаж автопилотты пайдаланып, басқаруды біртіндеп босатып, қону кезінде қозғалтқыштарды сөндіріп, қуаты жоқ күйде тоқтатып, ұшақты Анкоридж халықаралық әуежайына қауіпсіз қондырады. Осы оқиғада ешкім зардап көрмейді және ұшаққа қосымша зақым келтірілмейді. 11 маусым – Италияда салынған Giuseppe Garibaldi атты алғашқы ұшақ тасымалдағыш кемесі Italcantieri компаниясы Монфальконе қаласында суға жіберіледі. 24 маусым – "Челленджер" ғарыш кемесі Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды, алғаш рет ғарышқа ұшқан американдық әйел астронавт Салли К. Райдты Жерге қайтарды. 27 маусым – Ауа шарымен ұшу бойынша рекорд жасаған Макси Андерсон және оның серігі Дон Ида 1983 жылғы Гордон Беннет кубогы бәйгесі кезінде Батыс Германияның Бад-Брюкenau қаласының жанында ауа шар апатынан қаза табады.
May 5 – Eastern Air Lines Flight 855, a Lockheed L 1011 TriStar with 172 people on board, experiences the involuntary shutdown of all three engines in mid air over the Atlantic Ocean during a flight from Miami International Airport to Nassau International Airport in the Bahamas. The pilot, Richard Boddy, barely avoids disaster when he is able to restart one engine and land safely at Miami International Airport. May 15 – Iraqi aircraft make a missile attack on the Panamanian oil tanker Pan Oceanic Sane, setting her on fire. Her crew abandons her in the channel at Bandar e Emam Khomeyni, Iran. May 25 – Iraqi aircraft attack the Panamanian platform supply vessel Seatrans 21 in the Persian Gulf, inflicting slight damage on her. The accident prompts the installation of smoke detectors and emergency lighting leading to exits aboard airliners, as well as increased firefighting training and equipment for airline crews. June 6 – Flying a Sea Harrier with a defective radio, dangerously low on fuel, and unable to find his way back to his aircraft carrier, , Royal Navy Sub Lieutenant Ian Watson makes an emergency landing on the Spanish cargo ship Alraigo in the Atlantic Ocean off the coast of Portugal, with his Sea Harrier coming to rest partly on a shipping container but with its tail on Alraigos deck. After Alraigo arrives at Santa Cruz de Tenerife in the Canary Islands on 10 June, her crew and owners file a salvage claim, and they later are awarded £570,000 ($1,140,000). June 8 – The propeller detaches from the No. 4 engine of Reeve Aleutian Airways Flight 8 – a Lockheed L 188C Electra with 10 passengers and a crew of five on board – shortly after takeoff from Cold Bay Airport in Cold Bay, Alaska, for a flight to Seattle, Washington, causing damage that depressurizes the plane and jams its flight controls and engine throttles. Through use of the autopilot and gradual loosening of the flight controls and by shutting down the engines upon touchdown and rolling to an unpowered stop, the crew manages to land the aircraft safely at Anchorage International Airport in Anchorage Alaska, without injury to anyone or any further damage to the airliner. June 11 – The first aircraft carrier designed as such to be built in Italy, Giuseppe Garibaldi, is launched by Italcantieri at Monfalcone. June 24 – The Space Shuttle Challenger glides to a landing at Edwards Air Force Base, California, bringing the first American woman in space, astronaut Sally K. Ride, back to Earth. June 27 – Ballooning record setter Maxie Anderson and his co pilot Don Ida die in a balloon accident near Bad Brückenau, West Germany, during the 1983 Gordon Bennett Cup balloon race.
Тамыз
1 тамыз – Америка Вест Эйрлайнз әуе компаниясы Феникс, Аризона қаласынан рейстерді бастайды. 12 тамыз – Ирак Персия шығанағында ресми түрде "қауіпсіздік аймағын" жариялайды, онда кемелер Ирак әуе күштері мен Ирак теңіз күштерінің шабуылына ұшырауы мүмкін. 30 тамыз – Аэрофлоттың 5463 рейсі, Туполев Ту-134А (НАТО коды бойынша "Crusty") КСРО-ның Қазақ КСР-інде Алматы әуежайына қонбас бұрын Долан тауына құлайды, салдарынан борттағы 90 адамның барлығы қаза табады.
August 1 – America West Airlines begins flying, operating from Phoenix, Arizona. August 12 – Iraq declares a formal "exclusion zone" in the Persian Gulf in which ships are subject to attack by the Iraqi Air Force and Iraqi Navy. August 30 – Aeroflot Flight 5463, a Tupolev Tu 134A (NATO reporting name "Crusty"), crashes into Dolan Mountain while approaching the Almaty airport in the Soviet Unions Kazakh Soviet Socialist Republic, killing all 90 people aboard.
Наурыз
23 наурыз, Swissair әуе компаниясының Boeing 747-300 ұшағы.
March 23 Boeing 747 300 with Swissair.
Мамыр
10 мамыр – Westland 30, Airspur Helicopters компаниясымен бірге.
May 10 – Westland 30 with Airspur Helicopters.
Ең қауіпті апат
Осы жылғы ең қасіретті апат – Korean Air Lines рейсі 007, ол 1 қыркүйекте Ресейлік КСР Сахалин аралының жанындағы Жапония теңізі үстінде атып түсірілді, нәтижесінде борттағы 269 адамның барлығы қаза тапты.
The deadliest crash of this year was Korean Air Lines Flight 007, a Boeing 747 which was shot down over the Sea of Japan near Sakhalin Island, Russian SFSR on 1 September, killing all 269 people on board.