Кіріспе
Кернеуге төтеп беруге арналған сызықтық құрылымдық элемент.
Алып, белдік, байлау таяғы, көзді тіреу, жақтау сымы, аспалы кабельдер немесе сым арқандар – кернеуге төтеп беруге арналған сызықтық құрылымдық элементтердің мысалдары. Бұл қысылуға төтеп беруге арналған тіреу немесе бағанаға қарама-қарсы болып табылады. Байлау кез келген кернеуге төзімді материалдан жасалуы мүмкін.
Ағаштан жасалған құрылыста қолдану
Ағаш каркасты құрылыстарда байланыстар әдетте мырышталған болаттан жасалады. Ағаш каркас байланыстары әдетте шегелермен немесе бұрандалармен ағаш құрылымына бекітілуіне мүмкіндік беретін тесіктерге ие. Шегелердің саны мен түрі байланыс түріне және оның қолданылуына қарай анықталады. Өндіруші әдетте әрбір өнімі үшін қосылу әдісі туралы ақпаратты көрсетеді. Көп қолданылатын ағаш каркас байланыстарының бірі – желдің көтерілуі немесе сейсмикалық құлау қаупі бар ағаш құрылымдарды орнатуда қолданылатын дауылдық немесе сейсмикалық байланыстар.
Сейсмикалық байланыс
Сейсмикалық байланыстар шкафтарды, кітап сөрелерді, үстелдерді, тұрмыстық техниканы, машиналар мен жабдықтарды жер сілкінісі кезінде олардың қозғалысын шектеу үшін қабырғаларға және/немесе еденге қауіпсіз бекітуге арналған.
Бағананың жабылуы
Ағаш материалдар, инженерлік ағаш I-балкалар, құрылымдық композиттік ағаш және кірпіш қабырғалар үшін жоғарыдан, ал жағынан, көлбеу/қисайтылған және өзгермелі бұрышпен орнатылатын ілгіштер. Ағашқа қарағанда жүктеме талаптарын арттыру және қосымша беріктік беру үшін қолданылады.
Кесуші немесе бұрыштық тірек
Жолақты ілгіштер ағаштан салынған тұрғын үйлер мен ғимараттардың еден жүйелерін ұстап тұратын жолақты – еденге ілінген ағаш қабырғаларын құлап, бұрылудан сақтайды, осылайша тегіс емес жүріс бетінің пайда болуын болдырмайды. Бұл құбылыс еденнің көтеріңкі болуы деп аталады. Ағаш еден төсеу кезінде, еден астына жабысатын жолақтарға жабысқақ материал жағу қажет, бұл жолақтар мен еден астының сыңғырлауын, бүйірлік қозғалысын және олардың бөлінуін болдырмауға көмектеседі. Жоғарыда айтылған сыңғырлаудың және басқа да проблемалардың алдын алу үшін тырнақтардың орнына бұрандаларды қолдану да қатты ұсынылады. Тұрғын үй құрылысында еден асты қабаттар жүк көтергіш емес. Үйдің шөгуі мен тырнақтардың бөлінуіне байланысты, жолақты қолдау үшін қабырғаға тіреудің орнына болат жолақты ілгіштерді пайдалану ұсынылғанмен, көптеген муниципалитеттерде бұл талап ретінде қарастырылмайды. Дегенмен, аяқпен тырнау және ұшты тырнау еден жүйелерін қолдау үшін ілгіштерді пайдалануға қарағанда әлдеқайда тиімсіз.
Бұралған белдік
Бұрау таспалары екі ағаш элементінің арасындағы тартылыс байланысын қамтамасыз етеді. Олар шатырдың табандық бөлігіндегі көтерілуге қарсы тұрады, бұл экономикалық тұрғыдан тиімді. Егер нығайту жұмысы іштен жасалса, рамалар немесе шатыр қабырға тіректеріне тікелей жалғанатын жалғауыш қолдану орынды. Мұны тек рамалар немесе шатырлар төмендегі тіректердің тікелей үстінде немесе жанында орналасқан жағдайда ғана жасауға болады. Ондай жағдайда бұрау таспалы жалғауышты пайдалануға болады.
Қабатты жалғастырғыш
Жеңіл конструкциялы ғимараттың екі қабаттың қабырға бағаналарын байланыстыруға арналған жалғауыш, жалғауышта бірінші бекіту тілігі, орындық бөлігі, диагональды көлбеу тірек аяғы және екінші бекіту тілігі бар, бәрі дерлік жазық. Жалғауыштар жұптап қолданылады және жұпталған жалғауыштар аралық қабат құрылымының табақшаларын тесіп өтетін созылған байланыстырушы элемент арқылы біріктіріледі.
Бұрыштық байлам
Кейде бұрыштық тіреу деп аталады. Бұрыштық байлау құрылыс элементтерінің итермелеу күшінен орын ауыстыруын болдырмау үшін қолданылады. Ағаш қаңқаның ішкі бұрышында орналасқан, гипотенузаны құрайтын және екі жақ бөліктерін бірге бекітетін тірек/байлам.
Z-клипі
Француздық тіреуге ұқсас, Z клипі қабырға панельдерін панельдердің алдыңғы бетіне бұрап бекітпей орнатуға мүмкіндік береді. Бұл клиптер қабырға панельдері, бөлімдер, жақтаулар, шкафтар және тағы да басқаларын сенімді түрде орнатуға арналған. Орнатылғаннан кейін клиптер бірігіп, панельдерді орнында міцтей ұстайды. Панельдерді шешу үшін оларды көтеріп алып тастау жеткілікті.
Тікұшақ (және тікұшақ арқалықтары)
Түйме байламдары үйдің төбесіндегі қарама-қарсы тіреуіштердің төменгі жағын байланыстыруға арналған, төбе мен үйдің қабырғаларының арасында туындайтын сыртқы қысымға қарсы тұру үшін жасалған. Бұл, төбе салмағы және оның үстіндегі жүктер, әсіресе ылғал қардың салмағынан қабырғалардың кеңеюіне кедергі келтіреді. Көптеген үйлерде төбелік қабырғалар да тірек ретінде қызмет етеді. Егер қабырғалар кеңейсе, төбе биіктігі төмендейді. Төбе биіктігінің төмендеуі – үйдің жеткілікті тірек байламдарынан құралмағанының бір белгісі. Түйме байламдары қарапайым үшбұрышты төбе фермасының төменгі бөлігін құрайды. Олар төбесінің өзінің салмағы немесе қар жүктемесінің әсерінен жазылуға тырысатын үшбұрыштың сыртқы қысымын қабылдайды. Олар төбе биіктігінің төменгі үштен бір бөлігінде орналастырылады. Егер төбеде конструкциялық (өзін ұстап тұратын) биіктік болмаса немесе инженерлік фермалар қолданылмаса, тірек байламдары міндетті түрде болуы керек. Дәстүрлі жолмен салынған төбеде тірек байламдарының болмауы – қауіпті құрылымдық мәселе. Осы мақсатта қолданылатын ағаш қабырға – байлау қабырғасы, ал байлау қабырғасы бар төбе – байлау қабырғалы төбе деп аталады.