Кіріспе

Ваукон – АҚШ-тың Айова штатындағы Аламаки округінің Маки округінде орналасқан қала және Аламаки округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 3827 адамды құрады.

Тарих

Уокон қаласының аты жиі 1832 жылғы Қара Шұңқыр соғысы кезінде АҚШ-тың одақтасы болған Хо-Чанк (Виннебаго) басшысы Уокон Декораның құрметіне берілген деп айтылады, алайда қала оның ұлы, басшы Джон Уоконның есімімен де аталған деген пікір бар. Виннебаго тайпасы 1840 жылдарға дейін Айованың осы аймағында тұрған, бірақ кейін Миннесотаға күштеп көшірілген. Алғашқы ақмекендеушілер 1849 жылы келді, қала негізделді және 1853 жылы Уокон пошта бөлімі ашылды. 1861 жылы сот үйі салынды, ал округ орталығы 1867 жылы округтің орнына шешім беру үшін жасалған 8 сайлаудан кейін Уоконға көшірілді. Қала 1883 жылы ресми түрде құрылды. Райан Гриффит 1883 жылғы сайлауда бірауыздан жеңіске жетіп, Уоконның тұңғыш мэрі атанды. Уокон Миссисипи өзеніндегі Уокон қосылысынан шамамен 16 шақырым қашықтықта орналасқан, бірақ осы екі нүкте арасындағы темір жолдың ұзындығы 33 шақырымды құрап, Айованың ең қиын өңірлерінен өтеді, биіктігі 600 метрге жетеді. 1877 жылы ашылған Уокон және Миссисипи темір жолы бастапқыда тар темір жол ретінде салынған. Милуоки жолы сатып алғаннан кейін, темір жол стандартты кеңдікке дейін кеңейтілді. Оның қызмет ету кезеңіндегі маргиналды трафик 1960 жылдардың соңында жолдың тоқтауына әкелді. Уоконнан солтүстік-шығысқа қарай 3 шақырым жерде "Iron Hill" деп аталатын лимонит (темір кені) кен орны бар, онда шамамен 10 миллион тонна кен қоры бар. Бұл Солтүстік-Шығыс Айовадағы ең биік нүкте. Уокон темір компаниясы 1899 жылы осы жерде ашық карьер және кен жуу зауытын салуды бастады, оның сыйымдылығы 10 сағаттық сменада 300 тоннаны құрады. Кенді темір жолға дейін 5 шақырым тасымалдау қажеттілігі өндірісті қатты шектеді, нәтижесінде кен орнында сәтсіздікке ұшырады. Бұл кен орнын өндіруге жасалған екінші, жақсы қаржыланған әрекет 1907 жылы Миссури темір компаниясымен басталды, 1910 жылы темір жол байланысы салынды және 1913 жылы тәулігіне 350-400 тонна қуатты жаңа кен өңдеу зауыты аяқталды. Жалпы инвестиция 225 000 долларға бағаланды және кен өңдеу зауытындағы жабдықтарға екі патент берілді. Бұл кен орны 1916 жылы Сент-Луис қаласындағы Миссисипи аймақтық темір компаниясының негізгі кеніне айналды. Сол жылы 10 151 тонна кен, ал 1917 жылы 22 612 тонна өндірілді. 1918 жылы шахта Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан жабылғанға дейін 7000 тоннадан астам өнім шығарды. Шахта бұл тоқтаудан ең қалпына келтірілмеді, ал жабдықтар 1937 жылы металл тескілеріне сатылды. "Iron Mine Drive" және "Allamakee Street" ескі кен орындарының солтүстігінен өтеді.

География

Уокон (43.268889, 91.479212) координаталарында орналасқан. Пэйнт-Крик өзенінің солтүстік тармағының бастауы Уокон қаласында, ал қала Виллидж-Крик өзенінің бастауынан оңтүстікке қарай жатыр. Бұл Айова штатының солтүстік-шығысындағы күшті эрозияға ұшыраған Дрифтісіз аймақтың батыс жиегінде орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2.82 шаршы миль (7 км²) және толығымен құрлықтан тұрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 3897 адам, 1781 үй шаруашылығы және 1008 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1946 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздығы – есептелмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,4% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,1% американдық үндістер, 0,1% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 0,7% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,4% құрады. 1781 үй шаруашылығының ішінде 24,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 43,0% - бірге тұратын жұбайлар, 9,4% - күйеуі жоқ әйелдер, 4,2% - күйеуі жоқ ерлер, ал 43,4% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,5% жеке адамдардан тұрады, ал 18% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,11 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,77 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 45,8 жасқа тең. Тұрғындардың 20,4% 18 жасқа дейін, 7,9% 18 мен 24 жас аралығында, 20,7% 25 пен 44 жас аралығында, 27% 45 пен 64 жас аралығында, ал 24% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 46,6% ер адам және 53,4% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 4131 адам, 1790 үй шаруашылығы және 1068 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 1909 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы – көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,74% ақ нәсілді, 0,10% американдық индейлер, 0,22% азиялықтар, 0,02% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,15% басқа нәсілдер және 0,77% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,73% құрады. 1790 үй шаруашылығының ішінде 26,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 47,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 40,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,5% жеке адамдардан тұрады, ал 20,3% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдардың тұрғын үйлері. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,89 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 22,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,6%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,7%, 65 жастан асқандар – 24,6%. Орташа жас – 42 жас. Әр 100 әйелге 84,3 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 81,4 еркек шақтандырылған. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 30 325 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 068 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 27 532 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 833 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 047 доллар. Отбасылардың 8,3%-ы және халықтың 12,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19,7%-ы және 65 жастан асқандардың 6,8%-ы.

Саябақтар мен демалыс

Уокон отбасылық су айдыны: Су бассейні Уокон паркінің басты тартылысы болып табылады. Паркте көлмен және бірнеше ойын алаңдарымен шағын аймақ та бар. Паркте кемпинг пен софтбол/спорт алаңдары да қарастырылған.

Білім

Аламаки қауымдық мектеп округі жергілікті мемлекеттік мектептерді басқарады, олардың құрамына екі бастауыш мектеп, орта мектеп және жоғары мектеп кіреді. Ваукон қаласында католик шіркеуіне қарасты жеке бастауыш мектеп те жұмыс істейді.

Радио

KNEI FM 103.5 Блафф Кантрисі