Дискеттік журналдар тарихы және дамуы

Кіріспе

Компьютер арқылы оқуға арналған электрондық журнал, британдық поп-музыка журналы.

Диск журналы, көбінесе diskmag немесе diskzine деп аталады, – компьютер арқылы оқуға арналған электрондық түрде таратылатын журнал. Олар 1980-ші және 1990-шы жылдары дискеттерде таратылатын мерзімді басылым ретінде белгілі бір дәрежеде танымал болды, содан аталған. 1990-шы жылдардың соңында Интернеттің пайда болуы оларды дерлік толығымен онлайн жариялымдармен ығыстырды, олар кейде физикалық дискілердің болмауына қарамастан "дискмагтар" деп аталады.

Анықтамалық сипаттамалар

Дискмагтың ерекше және анықтамалық қасиеті, оны ASCII "zine" немесе "t файлынан" (немесе "g файлынан") ажырататыны – дискмаг көбінесе орындалатын бағдарлама файлы түрінде келеді, ол тек белгілі бір аппараттық платформада ғана жұмыс істейді. Дискмагтар әдетте эстетикалық тұрғыдан тартымды және жеке графикалық пайдаланушы интерфейсіне (немесе тіпті интерфейстерге), фондық музыкаға және дискмаг кодталған аппараттық платформаның мүмкіндіктерін пайдаланатын басқа да мүмкіндіктерге ие. Дискмагтар көптеген платформалар үшін жазылған, C64-тен бастап IBM PC-ге дейін, тіпті Sega Dreamcast сияқты бейне ойын консольдары үшін de scenedicate сияқты жаратылған.

Алдын ала өнімдер

1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында дербес компьютерлерді үйде және хобби ретінде пайдаланғандар кейде BASIC тілінде бағдарламаларды теріп жазатын, олар сол кездегі компьютерлік журналдарда жарияланатын. Бұл көп еңбек талап ететін, қателерге бейім жұмыс еді, сондықтан бағдарламаларды тікелей терусіз орындауға болатын компьютерде оқылатын ортада журналды тікелей жариялау идеясы бірнеше адамға дербес келді. Кейбір идеялар қағаз журналдарға штрихкодтарды енгізу туралы болды, оларды тиісті құрылғысы бар компьютермен оқуға болар еді, бірақ бұл идея кеңінен қолданылмады. Ең алғашқы үй компьютерлерінің деректерді сақтаудың негізгі құралы аудиокассета болғандықтан, физикалық компьютерлік ортада жарияланған алғашқы журнал дискілік журнал емес, кассеталық журнал болды. CLOAD журналы 1978 жылы Radio Shack TRS 80 компьютері үшін жариялана бастады, ол сол компьютер жүйесінде кассетадан бағдарламаны жүктеу командасының атынан аталды. Дегенмен, CLOAD алғашқы электрондық мерзімді басылым емес еді, өйткені 1970 жылдардың басынан бері әртүрлі ARPANET жинақтары желіде таратылатын мәтіндік файлдар түрінде жарияланып келді. Бірақ, бұл таза ASCII мәтіні болғандықтан, қазіргі анықтама бойынша дискілік журналдарға жатпады. Сондай-ақ, сол кезде академиялық емес мекемелердегі көптеген адамдар Интернеттің осы алғашқы нұсқасына қол жеткізе алмады.

1980 жылдар

1981 жылдың қыркүйегінде Apple II компьютерлері үшін Softdisk журналының бірінші саны жарық көрді; ай сайын 5¼" дискетада шығатын бұл – алғашқы дискеталық мерзімді басылым болды. Бұл, сондай-ақ Softdisk деп белгілі болған компанияның алғашқы өнімі еді, ол кейін Commodore 64, IBM PC және Apple Macintosh үшін ұқсас басылымдар шығарды. Осы журналдардың арасында Commodore 64 үшін шыққан Loadstar журналы 2007 жылы 249-шы санына дейін жарияланып, тарихтағы ең ұзақ безген дискілік бағдарламалық қамтамасыз ету журналы атанды. Басқа баспагерлер де түрлі бәсекелес басылымдар шығарды, олардың ішінде Diskazine, Window, I. B. Magazette, UPTIME және PC Life болды. 1986 жылы Atari ST үшін ST News түрінде алғашқы дискілік журнал жарық көрді. Бұл Нидерландыдан шыққан ағылшын тіліндегі журнал еді. Кейбір қағаз журналдарды шығарушылар журналдармен бірге полиэтилен қаптарда (әдеттегідей, қосымша материал ретінде) немесе жеке жазылым түрінде қолжетімді дискілерді шығарды.

1990 жылдар

1990 жылдардың басында id Software негізін қалаушылар Джон Кармак пен Джон Ромеро Softdisk-те жұмыс істеген кезде олардың алғашқы жұмыстары диск журналдарда жарияланды. Gamer's Edge деп аталатын, қысқа ғұмырлы ойынға жазылу қызметі, кейіннен Commander Keen және Doom ойындарын жасаған команда жазған жағына қарай жылжитын және 3D ойындарын жариялады. 1990 жылдардың ортасына қарай CD-ROM дискілер деректерді сақтау және таратудың басты құралы ретінде дискеттерді ығыстырып шығарды. Кейбір диск журналдары осы форматқа көшті, ал Digital Culture Stream сияқты басқалары бастапқыда CD-негізделген журналдар ретінде құрылды. Бұл форматтың артық сыйымдылығы және жаңа компьютерлердің жоғары жылдамдығы дискі журналдарына мультимедиалық тәжірибе, оның ішінде музыка мен анимация ұсынуға мүмкіндік берді. Фильм трейлерлері мен музыка үлгілері сияқты материалдар енді қолжетімді болды, бұл дискі журналдарына бұрынғы компьютер хоббистерінен гөрі ойын-сауық индустриясының жанкүйерлерін бағыттап, мақсат тұтуға мүмкіндік берді. 1990 жылдардағы және одан кейінгі көптеген дискі журналдары демосценамен байланысты, соның ішінде Amiga компьютері үшін Grapevine. Демосцена дискі журналдары жақын маңдағы астыртын компьютерлік өнер және варез салаларымен де байланысты болды. Ең танымал ағылшын тіліндегі дискі журналдары: Hugi, Imphobia, Pain, Scenial, Daskmig (IBM PC), Jurassic Pack, RAW, Upstream, ROM, Seenpoint, Generation (Amiga), Undercover Magascene, Chaos Control Digizine, Maggie, DBA Diskmagazine, Alive және ST News (Atari ST). 1990 жылдардың соңында Интернет жалпы жұртшылық арасында кеңінен танымал болды, бұл дискідегі басылымдар нарығының құлдырауына әкелді, себебі адамдар енді осы материалдарға желі арқылы қол жеткізе алды. Нәтижесінде дискідегі мерзімді басылымдар сирек кездесе бастады, өйткені электрондық журналдарды шығарушылар тарату құралы ретінде Интернетті немесе электрондық поштаны пайдалануды жөн көрді. Орындалатын бағдарлама файлдарына негізделген демосцена журналдары әлі де дискі журналдары деп аталады, бірақ олар енді физикалық дискілерде сирек таратылады. Хабарлама тақталары мен Интернет осы журналдардың негізгі тарату арналары ретінде 1990 жылдары пайда болды.

In the early 1990s, id Software founders John Carmack and John Romero had some of their earliest works published on disk magazines while working for Softdisk. A short lived game subscription called Gamer's Edge published side scrolling and 3D games written by the team that would later create Commander Keen and Doom. By the mid 1990s, CD ROMs were taking over from floppy disks as the major data storage and transfer medium. Some of the existing disk magazines switched to this format while others, such as Digital Culture Stream, were founded as CD based magazines from the start. The higher capacity of this format, along with the faster speed of newer computers, allowed disk magazines to provide more of a multimedia experience, including music and animation. Such things as movie trailers and music samples could now be provided, allowing a disk magazine to target fans of the entertainment industry rather than the computer hobbyists of the earlier times. Many disk magazines of the 1990s and later are connected with the demoscene, including Grapevine, for the Amiga computer. Demoscene diskmags have been known to cross over into the closely neighboring underground computer art scene and warez scenes as well. Some of the more commonly well known English diskmags include: Hugi, Imphobia, Pain, Scenial, Daskmig (IBM PC), Jurassic Pack, RAW, Upstream, ROM, Seenpoint, Generation (Amiga), Undercover Magascene, Chaos Control Digizine, Maggie, DBA Diskmagazine, Alive and ST News (Atari ST). In the late 1990s, the Internet became popular among the general public, which had the effect of killing the market for disk based publications because people could now access the same sorts of material through the net. As a result, disk based periodicals became uncommon, as publishers of electronic magazines preferred to use the Web or e mail as their distribution medium. Demoscene magazines based on executable program files are still commonly called diskmags, although they are seldom distributed on physical disks any more. Bulletin board systems and the Internet took over as major distribution channels for these magazines already in the 1990s.

2000 жылдар

2000 жылдан бері CD немесе DVD негізіндегі мультимедиалық журналдар шығып тұрады, бірақ көбінесе олар өзін-өзі қамтамасыз ететін басылымдар емес, жарнамалық әрекет ретінде пайда болады. Соңғы кезде физикалық тасымалдағыштарға негізделген басылымдарға қарағанда веб-сайттар, электрондық журналдар, блогтар және электрондық пошта тізімдерін жасауға және насихаттауға көбірек күш жұмсалуда. "Дискмаг" деп аталатын кейбір басылымдар қазір интернет арқылы таратылады (FTP, World Wide Web, IRC және т.б.). Бұрынғы ойын-сауық дискісі Launch, Yahoo! компаниясына тиесілі LAUNCHcast онлайн бейне сайтына айналды. Blender де бастапқыда АҚШ бойынша кең таралған CD-ROM дискмаг ретінде пайда болды. Кейін ол қағазға басылатын журналға айналды. Дегенмен, планшеттік компьютерлер мен портативті электрондық кітап оқу құрылғыларының танымал болуымен бірге, кейбір қағаз басылымдар электрондық форматқа көшіп, жаңа электрондық басылымдар пайда болуда. Күтпегендей, ең ұзақ сақталған диск журналы – ұзақ уақыттан бері қолданыстан шыққан Commodore 64 компьютеріне арналған Loadstar. Ол 1984 жылдан бастап Softdisk баспасында жарық көрді, кейін тәуелсіз компания болып, Commodore жанкүйерлерінің "көшбасшылығымен" 2000-шы жылдарға дейін басылып шықты.