Кіріспе

Цинк селениді – ZnSe формуласы бар бейорганикалық қосылыс. Ол лимон сары түсті қатты зат, бірақ көптеген үлгілер тотығу әсерінен ашық түсті болады. Ол ішкі жартылай өткізгіш, оның энергиялық қашықтығы шамамен 2,70 eV, бұл 459 нм толқын ұзындығына сәйкес келеді. ZnSe сирек кездесетін стилеит минералы түрінде кездеседі, ол Ханс Стильдің құрметіне аталған.

Қолданбалар

ZnSe II-VI жарық шығаратын диодтар мен диодты лазерлерді жасау үшін қолданылады. Ол көк жарық шығарады. Хром қосылған ZnSe (ZnSe:Cr) шамамен 2,4 мкм толқын ұзындығында сәуле шығаратын инфрақызыл лазерлік орта ретінде қолданылған. Ол өте кең таралу толқын ұзындығы диапазонымен (0,45 мкм – 21,5 мкм) инфрақызыл оптикалық материал ретінде қолданылады. Синтақ индексі 550 нм-де шамамен 2,67 (жасыл), ал 10,6 мкм-де шамамен 2,40 (LWIR) құрайды. Цинк сульфиді сияқты, ZnSe де сутек селенид газы мен мырыш буынан синтез арқылы микрокристаллдық қабаттар түрінде өндіріледі. Өндірудің тағы бір әдісі – инертті газдың (әдетте Ar) жоғары қысымы астында балқымадан өсу. Ол сіңіру және қоспалар болмаған жағдайда 10,6 мкм толқын ұзындығындағы CO2 лазерлік оптикаға өте жақсы жарайды. Сондықтан бұл өте маңызды инфрақызыл материал. Күнделікті өмірде оны «құлаққа салынатын» клиникалық термометрлердің жаңа түрлеріндегі кіреберіс оптикасы ретінде, кішкентай сары терезе түрінде кездестіруге болады. Жақсы жылтыратылмаған мырыш селениді атмосфералық ылғалмен баяу реакцияға түсуі мүмкін, бірақ бұл көбінесе үлкен мәселе емес. Спектроскопияда немесе Брюстер бұрышында оптика қолданылмаса, әдетте сәуледен шағылысуға қарсы немесе сәуле бөлуге арналған оптикалық жабындар қолданылады. Теллурмен белсендірілген ZnSe (ZnSe(Te)) – 640 нм шығу шыңы бар сцинтиллятор, ол фотодиодтармен үйлесуге жарамды. Ол рентген және гамма сәулелерін анықтау құрылғыларында қолданылады. ZnSe сцинтилляторлары ZnS сцинтилляторларынан едәуір өзгеше.

Реакциялар

ZnSe суда ерімейді, бірақ тығыз тұз қышқылында ериді. Оны MOVPE және вакуумдық булану сияқты химиялық бу фазасынан жабындыру әдістері арқылы жұқа пленка ретінде жабуға болады.