Германий: Қасиеттері мен қолданылуы

Кіріспе

32 атомдық нөмірі бар химиялық элемент

Германий – химиялық элемент; оның символы Ge және атомдық нөмірі 32. Ол жылтыр, қатты, сынғыш, сұрғылт ақ түсті және сыртқы түрімен кремнийге ұқсас. Бұл көміртек тобындағы металлоид, химиялық қасиеттері жағынан кремний мен қалайыға жақын. Кремний сияқты, германий де табиғатта оттегімен реакцияға түсіп, кешенді қосылыстар жасайды. Жоғары концентрацияда сирек кездесетіндіктен, германий элементтердің ашылуында салыстырмалы түрде кеш табылды. Жер қыртысындағы элементтердің мөлшері бойынша германий 50-ші орында тұр. 1869 жылы Дмитрий Менделеев оның бар екендігін және кейбір қасиеттерін периодтық жүйедегі орны бойынша болжап, бұл элементті экасилиций деп атады. 1886 жылдың 6 ақпанында Фрайберг университетінің Клеменс Винклер күміс пен күкіртпен бірге аргиродит минералынан жаңа элементті тапты. Винклер элементті өзінің туған елі Германияның атымен атады. Германий негізінен сфалериттен (мырыш кенінің негізгі түрі) өндіріледі, сонымен қатар күміс, қорғасын және мыс кендерінен де коммерциялық түрде алынады. Таза германий транзисторлар мен басқа да электрондық құрылғыларда жартылай өткізгіш ретінде қолданылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, жартылай өткізгіш электрониканың алғашқы он жылы толығымен германийге негізделген. Қазіргі уақытта негізгі қолданылу салалары – оптикалық талшықты жүйелер, инфрақызыл оптика, күн батареялары және жарықдиодтар (LED). Германий қосылыстары полимерлендіру катализаторлары ретінде де қолданылады, соңғы кезде наносымдар өндірісінде де қолданылуда. Бұл элемент органометалл химиясында пайдалы тетраэтилгерманий сияқты көптеген органогерманий қосылыстарын құрайды. Германий – технология үшін маңызды элемент саналады. Германий ешқандай тірі организм үшін қажетті элемент емес деп есептеледі. Кремний мен алюминий сияқты, табиғи германий қосылыстары суда нашар ериді, сондықтан ауыз арқылы ішкенде аз уытты болады. Дегенмен, синтетикалық ерігіш германий тұздары бүйрекке зиянды, ал синтетикалық химиялық белсенді германий қосылыстары (галогендер мен сутекпен) тітіркендіргіш және уытты заттар болып табылады.

Germanium is a chemical element; it has symbol Ge and atomic number 32. It is lustrous, hard brittle, grayish white and similar in appearance to silicon. It is a metalloid in the carbon group that is chemically similar to its group neighbors silicon and tin. Like silicon, germanium naturally reacts and forms complexes with oxygen in nature. Because it seldom appears in high concentration, germanium was found comparatively late in the discovery of the elements. Germanium ranks 50th in abundance of the elements in the Earth's crust. In 1869, Dmitri Mendeleev predicted its existence and some of its properties from its position on his periodic table, and called the element ekasilicon. On February 6, 1886, Clemens Winkler at Freiberg University found the new element, along with silver and sulfur, in the mineral argyrodite. Winkler named the element after his country of birth, Germany. Germanium is mined primarily from sphalerite (the primary ore of zinc), though germanium is also recovered commercially from silver, lead, and copper ores. Elemental germanium is used as a semiconductor in transistors and various other electronic devices. Historically, the first decade of semiconductor electronics was based entirely on germanium. Presently, the major end uses are fibre optic systems, infrared optics, solar cell applications, and light emitting diodes (LEDs). Germanium compounds are also used for polymerization catalysts and have most recently found use in the production of nanowires. This element forms a large number of organogermanium compounds, such as tetraethylgermanium, useful in organometallic chemistry. Germanium is considered a technology critical element. Germanium is not thought to be an essential element for any living organism. Similar to silicon and aluminium, naturally occurring germanium compounds tend to be insoluble in water and thus have little oral toxicity. However, synthetic soluble germanium salts are nephrotoxic, and synthetic chemically reactive germanium compounds with halogens and hydrogen are irritants and toxins.

Тарих

1869 жылы орыс химигі Дмитрий Менделеев «Химиялық элементтердің периодтық заңы» атты баяндамасында бірнеше белгісіз химиялық элементтердің бар екенін болжады, оның ішінде кремний мен қалайының арасында орналасқан көміртектер отбасындағы бос орынды толтыратын элемент бар екенін айтты. Менделеев оның периодтық кестедегі орнын ескеріп, эксалицион (Es) деп атады және оның атомдық салмағын 70 деп есептеді (кейін 72). 1885 жылдың ортасында Саксонияның Фрайберг қаласына жақын жердегі шахтада жаңа минерал табылды және күміс мазмұнының жоғары болуына байланысты аргиродит деп аталды. Аргиродит грек тілінен аударғанда «күміс қамтитын» деген мағынаны білдіреді. Химик Клеменс Винклер осы жаңа минералды талдап, оның күміс, күкірт және жаңа элементтен тұратынын анықтады. Винклер 1886 жылы жаңа элементті оқшаулап алды және оның антимонға ұқсас екенін тапты. Ол бастапқыда оны эка-антимон деп ойлады, бірақ көп ұзамай оның эксалицион екеніне көз жеткізді. Винклер жаңа элемент туралы нәтижелерін жарияламас бұрын, оған нептуний деген ат беруді шешті, себебі 1846 жылы Нептун планетасының ашылуы да оның бар екендігі туралы математикалық болжамдарға сәйкес келген болатын. Жаңа элементтің болуы болжағандай, Нептун планетасының да болуы 1843 жылы екі математик – Джон Коуч Адамс пен Урбен Ле Верье, аспан механикасының есептеу әдістерін қолдана отырып, болжаған. Олар мұны Уран планетасының аспандағы орнының сәл өзгергенін байқағандықтан жасады. Джеймс Чаллис оны 1846 жылдың шілдесінде іздеуді бастады және 1846 жылдың 23 қыркүйегінде осы планетаны көрді. Дегенмен, «нептуний» деген ат басқа химиялық элементке берілген еді (бірақ ол 1940 жылы ашылған, қазіргі нептуний емес). 1877 жылы Р. Герман периодтық жүйеде танталдан төмен жаңа элемент тапқанда, оны грек теңіздер мен мұхиттар құдайының құрметіне нептуний деп атады. Бірақ бұл металл кейін ниобий мен тантал элементтерінің қорытпасы екені анықталды. Кейін «нептуний» атауы 1940 жылы ядролық физика зерттеушілері ашқан, периодтық кестеде ураннан кейінгі синтетикалық элементке берілді. Сондықтан Винклер жаңа элементті өзінің отаны Германияның құрметіне германий деп атады. Саксониядағы кен орындарынан 500 кг кен материалдарын жинап, Винклер 1887 жылы жаңа элементтің химиялық қасиеттерін растады. Ол таза германий тетрахлоридін талдау арқылы 72,32 атомдық салмағын анықтады, ал Лекок де Буабодран элементтің шырағының спектріндегі сызықтарды салыстыру арқылы 72,3 деп есептеді. Винклер германийдің бірнеше жаңа қосылыстарын – фторлы, хлорлы, сульфидті, диоксидті және тетраэтилгерманды (Ge(C2H5)4) – дайындады, соңғысы алғашқы органогерман болды. Германий 1945 жылдан кейін ғана, оның электронды жартылай өткізгіш қасиеттері танылғаннан кейін экономикалық маңызға ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде германийдің аз мөлшері кейбір арнайы электрондық құрылғыларда, көбінесе диодтарда қолданылды. Бірінші маңызды қолданылуы – соғыс кезінде радарлық импульстарды анықтауға арналған нүктелік контактты Шоттки диодтары болды. 1945 жылға дейін жыл сайынғы қорыту зауыттарында тек бірнеше жүз килограмм германий өндірілсе, 1950 жылдардың соңына қарай жылдық әлемдік өндіріс жетті. 1948 жылы германий транзисторының дамуы қатты дене электроникасының көптеген қолданылуына есік ашты. 1950 жылдан 1970 жылдардың басына дейін бұл сала германийге өсіп келе жатқан нарық қамтамасыз етті, бірақ содан кейін жоғары тазалықтағы кремний германийді транзисторларда, диодтарда және түзеткіштерде алмастыра бастады. Мысалы, Fairchild Semiconductor компаниясы 1957 жылы кремний транзисторларын өндіру мақсатымен құрылды. Кремнийдің электрлік қасиеттері жоғарырақ, бірақ ол жартылай өткізгіш электрониканың алғашқы жылдарында коммерциялық түрде қол жеткізе алмайтын әлдеқайда жоғары тазалықты қажет етеді. Осы уақытта, оптикалық талшықты байланыс желілері, инфрақызыл түнгі көру жүйелері және полимерлендіру катализаторлары үшін германийге сұраныс күрт өсті. 120 кбар-дан жоғары қысымда германий β-қақтамен бірдей құрылымды β-германийдің аллотроптық түріне айналады, бұл оны ең таза материалдардың біріне айналдырады. 2005 жылы ашылған алғашқы жартылай металл материал, өте күшті электромагниттік өріс кезінде суперөткізгішке айналды, ол германий, уран және родий қорытпасы болды. Таза германийдің өте ұзын бұрандалы дислокацияларды, германий шашақтары деп аталатын, өздігінен экструдиялайтыны белгілі. Бұл шашақтардың өсуі германийден жасалған ескі диодтар мен транзисторлардың істен шығуының басты себептерінің бірі болып табылады, себебі олар тиген нәрсеге байланысты электрлік қысқа тұйыққа әкелуі мүмкін.

In his report on The Periodic Law of the Chemical Elements in 1869, the Russian chemist Dmitri Mendeleev predicted the existence of several unknown chemical elements, including one that would fill a gap in the carbon family, located between silicon and tin. Because of its position in his periodic table, Mendeleev called it ekasilicon (Es), and he estimated its atomic weight to be 70 (later 72). In mid 1885, at a mine near Freiberg, Saxony, a new mineral was discovered and named argyrodite because of its high silver content. From Greek, argyrodite means silver containing. The chemist Clemens Winkler analyzed this new mineral, which proved to be a combination of silver, sulfur, and a new element. Winkler was able to isolate the new element in 1886 and found it similar to antimony. He initially considered the new element to be eka antimony, but was soon convinced that it was instead eka silicon. Before Winkler published his results on the new element, he decided that he would name his element neptunium, since the recent discovery of planet Neptune in 1846 had similarly been preceded by mathematical predictions of its existence. Just as the existence of the new element had been predicted, the existence of the planet Neptune had been predicted in about 1843 by the two mathematicians John Couch Adams and Urbain Le Verrier, using the calculation methods of celestial mechanics. They did this in attempts to explain the fact that the planet Uranus, upon very close observation, appeared to be being pulled slightly out of position in the sky. James Challis started searching for it in July 1846, and he sighted this planet on September 23, 1846. However, the name "neptunium" had already been given to another proposed chemical element (though not the element that today bears the name neptunium, which was discovered in 1940). R. Hermann published claims in 1877 of his discovery of a new element beneath tantalum in the periodic table, which he named neptunium, after the Greek god of the oceans and seas. However this metal was later recognized to be an alloy of the elements niobium and tantalum. The name "neptunium" was later given to the synthetic element one step past uranium in the Periodic Table, which was discovered by nuclear physics researchers in 1940. So instead, Winkler named the new element germanium (from the Latin word, Germania, for Germany) in honor of his homeland. With further material from 500 kg of ore from the mines in Saxony, Winkler confirmed the chemical properties of the new element in 1887. He also determined an atomic weight of 72.32 by analyzing pure germanium tetrachloride , while Lecoq de Boisbaudran deduced 72.3 by a comparison of the lines in the spark spectrum of the element. Winkler was able to prepare several new compounds of germanium, including fluorides, chlorides, sulfides, dioxide, and tetraethylgermane (Ge(C2H5)4), the first organogermane. Germanium did not become economically significant until after 1945 when its properties as an electronic semiconductor were recognized. During World War II, small amounts of germanium were used in some special electronic devices, mostly diodes. The first major use was the point contact Schottky diodes for radar pulse detection during the War. Before 1945, only a few hundred kilograms of germanium were produced in smelters each year, but by the end of the 1950s, the annual worldwide production had reached
The development of the germanium transistor in 1948 opened the door to countless applications of solid state electronics. From 1950 through the early 1970s, this area provided an increasing market for germanium, but then high purity silicon began replacing germanium in transistors, diodes, and rectifiers. For example, the company that became Fairchild Semiconductor was founded in 1957 with the express purpose of producing silicon transistors. Silicon has superior electrical properties, but it requires much greater purity that could not be commercially achieved in the early years of semiconductor electronics. Meanwhile, the demand for germanium for fiber optic communication networks, infrared night vision systems, and polymerization catalysts increased dramatically. At pressures above 120 kbar, germanium becomes the allotrope β germanium with the same structure as β tin. making it one of the purest materials ever obtained. The first semi metallic material discovered (in 2005) to become a superconductor in the presence of an extremely strong electromagnetic field was an alloy of germanium, uranium, and rhodium. Pure germanium is known to spontaneously extrude very long screw dislocations, referred to as germanium whiskers. The growth of these whiskers is one of the primary reasons for the failure of older diodes and transistors made from germanium, as, depending on what they eventually touch, they may lead to an electrical short.

Химия

Элементарлық германий шамамен 250 °C температурада ауада баяу тотығу процесін бастайды, нәтижесінде GeO2 түзіледі. Германий сұйылтылған қышқылдар мен сілтілерде ерімейді, бірақ ыстық, концентрацияланған күкірт және азот қышқылдарында жай еруге ұшырайды және балқыған сілтілермен күшті реакцияға түсіп, германаттарды құрайды. Германий көбінесе +4 тотығу күйінде кездеседі, бірақ көптеген +2 қосылыстары белгілі. Басқа тотығу күйлері сирек: +3, мысалы, Ge2Cl6 сияқты қосылыстарда, ал +3 және +1 оксидтердің бетінде немесе германидтердегі теріс тотығу күйлерінде кездеседі, мысалы, -4 Mg2Ge-де. Сілті металдары мен германийі бар қорытпалардан сұйық аммиакта этилендиамин немесе криптандтың қатысуымен экстракциялау арқылы Ge42−, Ge94−, Ge92−, [(Ge9)2]6− сияқты германий кластерлік аниондары (Зинтл иондары) алынған. Бұл иондардағы элементтің тотығу күйлері O3− озонидтеріне ұқсас, толық сандар емес. Германийдің екі оксиді белгілі: германий диоксиді (германия) және германий моноксиді. Диоксид, GeO2, германий дисульфидін қыздыру арқылы алынады және суда аз ғана ериді, бірақ сілтілермен реакцияласып германаттар түзеді. Бисмут германат, Bi4Ge3O12 (BGO), сцинтиллятор ретінде қолданылады. Дисульфид және диселенид, моносульфид (GeS), моноселенид (GeSe) және монотеллурид (GeTe) сияқты басқа халькогендермен екілік қосылыстар да белгілі. Дисульфидті сутегі ағынында қыздыру арқылы моносульфид (GeS) пайда болады, ол қара түсті және металл жылтырлы жұқа қабаттарда сублимацияланады және күйдіргіш сілтілердің ерітінділерінде ериді. Төрт тетрагалогенід белгілі. Қалыпты жағдайда GeI4 – қатты зат, GeF4 – газ, ал қалғандары – ұшқыш сұйықтықтар. Мысалы, германий тетрахлориді GeCl4 металды хлормен қыздыру арқылы 83,1 °C қайнау температурасында түтінді, түссіз сұйықтық ретінде алынады. Герман (GeH4) – метанға ұқсас құрылымды қосылыс. Алкандарға ұқсас полигермандар, GenH2n+2 формуласымен, құрамында 5 германий атомына дейін бар. 2-карбоксиэтилгермаскевиоксан органогерманийлік қосылысы алғаш рет 1970 жылдары хабарланды, біраз уақыт бойы диеталық қосымша ретінде қолданылды және оның қатерлі ісікке қарсы қасиеттері болуы мүмкін деп есептелді.

Elemental germanium starts to oxidize slowly in air at around 250 °C, forming GeO2 Germanium is insoluble in dilute acids and alkalis but dissolves slowly in hot concentrated sulfuric and nitric acids and reacts violently with molten alkalis to produce germanates Germanium occurs mostly in the oxidation state +4 although many +2 compounds are known. Other oxidation states are rare: +3 is found in compounds such as Ge2Cl6, and +3 and +1 are found on the surface of oxides, or negative oxidation states in germanides, such as −4 in Mg2Ge. Germanium cluster anions (Zintl ions) such as Ge42−, Ge94−, Ge92−, [(Ge9)2]6− have been prepared by the extraction from alloys containing alkali metals and germanium in liquid ammonia in the presence of ethylenediamine or a cryptand. The oxidation states of the element in these ions are not integers—similar to the ozonides O3−. Two oxides of germanium are known: germanium dioxide (, germania) and germanium monoxide, The dioxide, GeO2, can be obtained by roasting germanium disulfide , and is a white powder that is only slightly soluble in water but reacts with alkalis to form germanates. Bismuth germanate, Bi4Ge3O12 (BGO), is used as a scintillator. Binary compounds with other chalcogens are also known, such as the disulfide and diselenide , and the monosulfide (GeS), monoselenide (GeSe), and monotelluride (GeTe). By heating the disulfide in a current of hydrogen, the monosulfide (GeS) is formed, which sublimes in thin plates of a dark color and metallic luster, and is soluble in solutions of the caustic alkalis. Four tetrahalides are known. Under normal conditions GeI4 is a solid, GeF4 a gas and the others volatile liquids. For example, germanium tetrachloride, GeCl4, is obtained as a colorless fuming liquid boiling at 83.1 °C by heating the metal with chlorine. Germane (GeH4) is a compound similar in structure to methane. Polygermanes—compounds that are similar to alkanes—with formula GenH2n+2 containing up to five germanium atoms are known. The organogermanium compound 2 carboxyethylgermasesquioxane was first reported in the 1970s, and for a while was used as a dietary supplement and thought to possibly have anti tumor qualities.

Қолданбалар

2007 жылы әлем бойынша германийдің негізгі қолданылу салалары: 35% – оптикалық талшықтар, 30% – инфрақызыл оптика, 15% – полимерлендіру катализаторлары және 15% – электроника мен күн энергиясын пайдалану салалары. Ол кремний талшықтарына қосылатын зат ретінде титанды ығыстырды, соның салдарынан талшықтардың нашарлап, сынғыш болуына себеп болатын қыздырумен өңдеу қажеттігі жойылды. 2002 жылдың соңында АҚШ-тағы германийдің жылдық тұтынымының 60% оптикалық талшықтар өндірісіне жұмсалды, бірақ бұл көрсеткіш дүниежүзілік тұтынудың 10% төмен болды. Германий инфрақызыл сәулелерді өткізетін болғандықтан, ол маңызды инфрақызыл оптикалық материал болып табылады және оны линзалар мен терезелерге кесіп, жылтырату оңай. Ол әсіресе 8-14 микрон диапазонында жұмыс істейтін жылулық бейнелеу камераларында алдыңғы оптика ретінде, пассивті жылулық бейнелеу және әскери, мобильді түнгі көру, өрт сөндіру салаларындағы ыстық нүктелерді анықтау үшін қолданылады.

Электроника

Германий кремниймен қорытылуы мүмкін, ал кремний-германий қорытпалары жоғары жылдамдықты интегралдық тізбектер үшін маңызды жартылай өткізгіш материалға айналуда. SiSiGe гетероқосылыстарының қасиеттерін пайдаланатын тізбектер, кремнийді ғана пайдаланғандарға қарағанда әлдеқайда жылдам болуы мүмкін. Жоғары жылдамдық қасиеттері бар SiGe чиптерін, кремний чиптерін өндірудің төмен құнды, жақсы қалыптасқан әдістерімен жасауға болады. Германий – германий жасушаларында үш қосылысты галлий арсенидін пайдаланатын Марс зерттеу машиналары сияқты ғарыш қолданыстары үшін жоғары тиімділігі бар көп қосылысты фотоэлектр жасушаларының негізі. Автокөлік фараларына және LCD экрандарды артқы жарықтандыруға қолданылатын жоғары жарықты LED-тер де маңызды қолданыс. Электроникадағы басқа да қолданыстарға флуоресценттік шамдардағы люминофорлар жатады.

Германий организмде зиянды сутек газын бөліп шығармайтындай сіңірілетін имплантацияланатын биоэлектрондық сенсорлар үшін потенциалды материал ретінде зерттелді, бұл мырыш оксиді және индий-галлий-мырыш оксидіне негіделген жүзеге асырулардың орнын басады.

Басқа қолданыстар

Германий диоксиді полиэтилен терефталат (ПЭТ) өндірісінде полимерленуге арналған катализаторларда да қолданылады. Бұл полиэстердің жоғары жылтырлығы Жапонияда сатылатын ПЭТ бөтелкелері үшін ерекше бағалы. Соңғы жылдары германий құнды металл қорытпаларында қолдану жиілігі артып келеді. Мысалы, стерлинг күміс қорытпаларында ол отты азайтады, қараюға төзімділігін арттырады және жауын-шашынмен қатайтуды жақсартады. Argentium тауарлық белгісімен сатылатын күміс қорытпасының құрамында 1,2% германий бар. Германий бір кристаллды нейтронды шашырату және синхротронмен рентгендік дифракцияға қолданылатын сәулелерді монохроматизациялауға арналған құралдарда пайдалы. Нейтрон және жоғары энергиялы рентген сәулелерінде кремнийге қарағанда артықшылықтары бар. Жоғары тазалықтағы германий кристалдары гамма-спектроскопияда және қара материяны іздеуде қолданылады. Германий кристалдары сондай-ақ фосфор, хлор және күкірттің мөлшерін анықтау үшін рентгендік спектрометрлерде қолданылады. Германий спинтроника және спинге негізделген кванттық есептеулер үшін маңызды материал ретінде пайда болуда. 2010 жылы зерттеушілер бөлме температурасында спин тасымалын көрсетті, ал жақында германийдегі донор электрон спиндерінің өте ұзақ когеренттік уақытқа ие екені анықталды.

Стратегиялық маңызы

Алдын-ала электроника мен оптикада қолданылуының арқасында германий технологиялық маңызы бар элемент саналады (мысалы, Еуропалық Одақ), және жасыл және цифрлық салаға көшуді іске асыру үшін өте қажет. Қытай әлемдік германий өндірісінің 60%-ын бақылап отырғандықтан, әлемдік жеткізу тізбектерінде үстемдік құрайды. 2023 жылдың 3 шілдесінде Қытай германий (және галлий) экспортына күрт шектеулер қойды, бұл Батыс елдерімен сауда шиеленісін күшейтті. «Ұлттық қауіпсіздік мүдделеріне» сілтеме жасай отырып, Қытай Сауда министрлігі германийі бар өнімдерді сатуға ниеттенген компаниялар экспорттық лицензия алуға тиіс екенін мәлімдеді. Нысанадағы өнімдер/қосылыстар: германий диоксиді, германийдің эпитаксиялық өсу субстраты, германий қорытпасы, германий металлы, германий тетрахлориді және мырыш германий фосфиді. Бұл өнімдерді әскери мақсатта да қолданылуы мүмкін «екі мақсатты» заттар деп санайды, сондықтан оларға қосымша бақылау қажет. Бұл жаңа дау АҚШ-ты, ал шамалы дәрежеде Еуропаны Қытайға қарсы технологиялық бәсекелестіктің күшейе түскен жаңа кезеңіне бастады. АҚШ одақтастарынан Қытай нарығына бағытталған озық электрондық компоненттерді қатты шектеуге немесе тіпті толығымен тыйым салуға шақырады, бұл Пекиннің жаһандық технологиялық үстемдікке қол жеткізуіне бөгет жасайды. Қытай германий экспортына шектеулердің кез келген өшпендеу ниетінен бас тартты. Қытайдың экспортты шектеу шараларына жауап ретінде Ресейдің мемлекеттік компаниясы Rostec ішкі сұранысты қанағаттандыру үшін германий өндірісін арттыру туралы хабарлады.

Германий және денсаулық

Германий өсімдіктер мен жануарлардың денсаулығы үшін қажетті элемент саналмайды. Органикалық және органикалық емес германийден жасалған германий қосымшалары лейкемия мен өкпе қатерлі ісігін емдеуге қабілетті балама медицина ретінде сатылады. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының (FDA) зерттеулері органикалық емес германийді қоректік толықтыру ретінде қолданғанда, "адам денсаулығына қауіп төндіреді" деген қорытындыға келді. Кейбір германий қосылыстарын балама медицина тәжірибешілері FDA-ның рұқсатынсыз инъекциялық ерітінділер ретінде қолданған. Бастапқыда қолданылған германийдің суда еритін органикалық емес түрлері, әсіресе цитрат лактат тұзы, оларды ұзақ мерзім бойы қолданған адамдарда бүйрек функциясының бұзылуына, бауыр майлануына және шеттік нейропатияға әкелді. Бұл адамдардың плазмасы мен зәрдегі германий концентрациясы, олардың бірнешеуі қайтыс болды, қалыпты деңгейден бірнеше есе жоғары болды. Жақында пайда болған органикалық түр – бета-карбоксиэтилгерманий сесквиоксиді (пропагерманий) – осындай уытты әсерлер спектрін көрсетпеді. Германийдің кейбір қосылыстары сүтқоректілер үшін аз уытты, бірақ кейбір бактерияларға қарсы уытты әсер етеді.

Химиялық реакцияға ұшыраған германий қосылыстарына қатысты сақтық шаралары

Германийдің өзін пайдалануда ерекше сақтық шаралары қажет болмаса да, оның жасанды түрде жасалған кейбір қосылыстары өте реактивті және тікелей адам денсаулығына қауіпті. Мысалы, германий тетрахлориді және герман (GeH4) сұйық және газ күйінде болады, олар көзге, теріге, өкпеге және жұтқыншаққа күйдіретін әсер етеді.