Кіріспе
Компьютердің BIOS параметрлерін сақтауға арналған шағын, батареямен қуатталатын жад компоненті. Ұшпайтын BIOS жады – бұл PC аналық платаларындағы BIOS параметрлерін сақтау үшін қолданылатын шағын жад. Ол дәстүрлі түрде CMOS RAM деп аталады, себебі ол жүйе және күту режимі өшірілген кезде кішкентай "CMOS" батареясымен қуатталатын, ұшқыш, төмен қуатты металл-оксид-жартылайөткізгіш (CMOS) SRAM (мысалы, Motorola MC146818 немесе осыған ұқсас) пайдаланады. Жүйе қуатты жоғалтқаннан кейін CMOS батареясының арқасында жадын сақтайтындықтан, ол ұшпайтын жад немесе NVRAM деп аталады. CMOS RAM және нақты уақыт сағаты southbridge чипсетінің құрамына біріктірілген, сондықтан қазіргі заманғы аналық платаларда жеке чип ретінде кездеспеуі мүмкін. Өз кезегінде, southbridge бір платформалық басқару орталығына (Platform Controller Hub) біріктірілген. Чипсеттегі NVRAM сыйымдылығы әдетте 256 байтты құрайды. Бүгінгі күні UEFI аналық платалары конфигурациялық деректерді сақтау үшін NVRAM-ды пайдаланады (NVRAM – UEFI флэш-ROM-ның бір бөлігі), бірақ көптеген өндірушілердің (OEM) жобалауынша, CMOS батареясы бұзылған жағдайда UEFI параметрлері жоғалуы мүмкін.
Nonvolatile BIOS memory refers to a small memory on PC motherboards that is used to store BIOS settings. It is traditionally called CMOS RAM because it uses a volatile, low power complementary metal–oxide–semiconductor (CMOS) SRAM (such as the Motorola MC146818 or similar) powered by a small "CMOS" battery when system and standby power is off. It is referred to as non volatile memory or NVRAM because, after the system loses power, it does retain state by virtue of the CMOS battery. The CMOS RAM and the real time clock have been integrated as a part of the southbridge chipset and it may not be a standalone chip on modern motherboards. In turn, the southbridge have been integrated into a single Platform Controller Hub. The chipset built in NVRAM capacity is typically 256 bytes. Today's UEFI motherboards use NVRAM to store configuration data (NVRAM is a portion of the UEFI flash ROM), but by many OEMs' design, the UEFI settings are still lost if the CMOS battery fails.
CMOS батареясы
Жады батареясы (аналық плата, CMOS, нақты уақыт сағаты (RTC), сағаттық батарея) әдетте CR2032 литий монета тәрізді жасуша болып табылады. Бұл батареяның қызмет ету мерзімі электрмен жабдықтау блогы (PSU) ажыратылғанда немесе PSU қуатын өшіргенде үш жылға дейін болады деп есептеледі. Литий-ионды батареядан айырмашылығы, бұл батареяны қайта зарядтауға болмайды және оған тырысу жарылысқа алып келуі мүмкін. Аналық платаларда батареяның зарядталуын және разрядталуын болдырмайтын тізбектер бар. CR2016 сияқты басқа да кең таралған батарея түрлері CR2032-ге қарағанда шамамен 40% аз уақытқа дейін қызмет ете алады. Жоғары температура және ұзақ уақыт бойы қуаттандырылмау батарея жасушасының қызмет ету мерзімін қысқартады. Батарея жасушасын ауыстырғанда жүйе уақыты мен CMOS BIOS параметрлері бастапқы мәндерге қайта орнатылуы мүмкін. PSU қуат түймесі қосылған және электр розеткасына қосылған күйінде батарея жасушасын ауыстыру арқылы қажетсіз BIOS қайта орнатылуын болдырмауға болады. ATX аналық платаларында PSU жүйе өшірілген кезде CMOS жадын қуатпен қамтамасыз ету үшін 5В күту қуатын береді. Кейбір компьютерлерде цилиндрлі "1/2 АА" (Power Mac G4-те қолданылған) немесе кейбір ескі IBM PC үйлесімділерінде, сондай-ақ "бочка" пішіндес 3 ұялы никель-кадмий (Ni–Cd) CMOS батареясы (Amiga және ескі IBM PC үйлесімділерінде жиі кездесетін) сияқты түймелі емес батареялар да қолданылған, олардың қызметі бірдей. Мұндай аналық платаларда көбінесе төрт тістік қосылыс бар, онда 2-ші тістік жоқ, ол батарея тозығы жеткен кезде Tadiran TL 5242/W сияқты сыртқы 3,6В батареяны қосуға арналған. Ni–Cd батареялары ұзақ пайдаланбағаннан кейін ағып кетуге бейім, бұл батареяға жақын орналасқан схемалық платадағы компоненттер мен жолдарға зиян келтіруі мүмкін.