Кіріспе

Микронезия Федеративтік Мемлекеттерінің атолы Капинамаранги – Микронезия Федеративтік Мемлекеттерінің Понпей штатындағы атолл және муниципалитет. Бұл елдің және Каролина аралдарының ең оңтүстік атолы немесе аралы, келесі оңтүстік атолл Нукуородан оңтүстікке, ал Понпей штатының бас аралдарынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан; ол Полинезиялық шеткі аймақ болып табылады. Атоллдың жалпы ауданы, лагунаны қоса алғанда, құрайды. Оның ішіндегі құрлық ауданы 33 орманды кішкентай аралға тараған, олардың үшеуінде шамамен 500 адам тұрады. Атоллдың батыс рифі жоғары су деңгейінде көтеріліп, жартылай суға батып жатыр. Капинамаранги – Микронезияның ең оңтүстік нүктесі.

Халық саны

Капингамарангидің халқы шамамен 500 адамды құрайды (2007 жылғы мәліметтер бойынша). Бірнеше жүз Капингамаранги халқы Похнпейдегі Колониядағы Поракид ауылында да тұрады. Олардың тілі полинезия тілі. Басты кәсіп – балық аулау. Туху аралы, биіктігі 680 метрге жетеді және солтүстіктегі Уэлуа аралымен (Уэру аралы) құрылыс арқылы байланысқан, муниципалитеттің орталығы, халық шоғырланған жер және жергілікті басшының ордасы болып табылады. Халықтың көп бөлігі осы екі аралда және Тарингада (Тухудың оңтүстігінде) тұрады, алайда қалған көптеген кішкентай аралдар жеміс-жидек және көкөніс өсіруге пайдаланылады.

Тарих

Еуропалықтар алғаш рет 1537 жылы испандық Эрнандо де Грихалва экспедициясы арқылы осы аралды картаға түсірді, оны Лос-Пескадорс (испан тілінде Балықшылар аралы, Пескадорс аралдарымен шатастырмау керек) деп атады. Бұл жайлы сол замандас, португалдық Антонио Гальвао, Тернате губернаторы, 1563 жылы жарық көрген "Трактат дос дескобриментос" атты кітабында айтқан. 19 ғасырда ағылшындар бұл аралды Гринвич және Пикарам деп, ал француздар Константин деп картаға түсірген. 1877 жылы алғашқы еуропалық кеме лагунаға кіріп, арал тұрғындарымен тікелей байланыс орнатты. 1914 жылы Жапон империясы Микронезияны неміс империясынан басып алғаннан кейін, арал тұрғындары үшін кеме қатынасы, сауда және саяхат жиіледі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алыс қашықтықтағы бомбалаушылары бұл аралға шабуыл жасады. Суға батқан кемелер туралы веб-сайтта жапондық екі кеме тіркелген.

Испанияның талаптары

1885 жылы Германия мен Испания арасындағы Каролин аралдарына қатысты дау кезінде, Папа Лео XIII төрелігімен, Испанияның Каролин және Палау аралдарына қатысты егемендігі, испандық Шығыс Үндістанның бір бөлігі ретінде, кардиналдар комиссиясы тарапынан талданды және 17 желтоқсанда қол қойылған келісіммен расталды. Оның 2-бабында Испанияның Оңтүстік Микронезиядағы егемендігінің шектері – экватор және 11° солтүстік ендік, сондай-ақ 133° және 164° бойлықтар арқылы белгіленді. 1899 жылы Испания 1898 жылғы испан-американ соғысында жеңілгеннен кейін Мариан, Каролин және Палау аралдарын Германияға сатты. Алайда, Испания Ұлттық зерттеулер кеңесінің зерттеушісі Эмилио Пастор Сантос 1948 жылы Капинамаранги және басқа да аралдар ешқашан Каролин аралдарының құрамына кірмегенін, оны сол кездегі кестелер мен карталар дәлелдейтінін мәлімдеді. Осылайша, Капинамаранги Германияға берілген аумақтың сипаттамасына енбеді, демек, Испания тарапынан берілудің тоқтатылуына қатысты әсер етпеді және теориялық тұрғыдан Испания осы аралға қатысты жалғыз билік пен құқыққа ие болуы керек. Пастор Сантос өзінің диссертациясын 1948 жылы испан үкіметіне ұсынды. 1949 жылғы 12 қаңтарда Испания Министрлер кеңесінде Сыртқы істер министрі бұл ұсыныстың қоғамдық назардың алғашқы кезеңіне өткенін мәлімдеді. Сыртқы істер министрлігінің дипломатиялық ақпарат кабинеті келесі хабарламаны таратты: Сыртқы істер министрі Министрлер кеңесін баспасөз бен қоғамдық пікірде жарияланған ақпараттарға және испан әкімшілігіне түскен өтініштерге байланысты біздің жағдай туралы хабардар етті. Министрлік 1899 жылғы 1 шілдедегі шарттың 3-бабына сәйкес Испанияның Микронезиядағы бірқатар құқықтарын сақтағанын және 1899 жылы Испания берген аумақтардың сипаттамасы сол аймақтағы кейбір аралдар топтарын есепке алмағанын мойындайды. Алайда, ешбір испан үкіметі бұл бағытта ешқандай әрекет жасаған жоқ, және бұл оқиға Капинамарангиге қатысты тарихи қызығушылық ретінде сақталды.

Көмек тапсырмалары

Капинамаранги Еуропалық Одақтан бірнеше көмек миссиясын алды. Ең маңыздысы 2019 жылы болды, онда Тынық мұхитындағы Еуропалық Одақтың ынтымақтастық делегациясы атолдың кейбір бөліктеріне 14 ай бойы үлкен су резервуарларын орнатты. Бірнеше жыл бұрын Еуропалық Одақ ұсынған «Эль-Ниньоға дайындық» (RENI) жобасы 4,5 миллион евро көмек ұсынды, ал Тынық мұхиты қауымдастығы бұл жобаны Микронезия Федерациялық Штаттары үкіметтерімен бірлесіп іске асырды, оның мақсаты атолдың азық-түлік және су ресурстарын қамтамасыз ету болды. Сонымен қатар, бұрынғыларымен салыстырғанда оларша маңызды болмаса да, Орегон университетінің Микронезия және Оңтүстік Тынық мұхиты бағдарламасы, ПТТ қоры және Адаптация қорының құрамындағы жобаны басқару бөлімі сияқты атолға көмектесу арқылы ынтымақтастық жасаған бірнеше ұйым бар.