Кіріспе
Гленн Лютер Мартин (17 қаңтар 1886 – 5 желтоқсан 1955) – американдық авиацияның алғашқы дамуына үлес қосқан тұлға. Ол өзінің ұшақтарын жобалап, құрастырып, белсенді ұшқыш болған, сондай-ақ авиациялық рекордтарды орнатушы болды. 1912 жылы ол ұшақ компаниясын құрды, ол бірнеше бірігулер нәтижесінде қазіргі Lockheed Martin компаниясына айналды. Ол Канзас штатының Салина қаласындағы Канзас Веслиан университетінде оқып, бизнес саласын зерттеді. 1933 жылы Канзас Веслиан университетінен құрметті ғылым бакалавры дәрежесін алды.
Glenn Luther Martin (January 17, 1886 – December 5, 1955) was an early American aviation pioneer. He designed and built his own aircraft and was an active pilot, as well as an aviation record holder. He founded an aircraft company in 1912 which through several mergers amalgamated into what is today known as Lockheed Martin. He attended and studied business at Kansas Wesleyan in Salina, Kansas. In 1933, he received an honorary Bachelor of Science degree from Kansas Wesleyan University.
Авиациялық мансап басталды
Өскен сайын ол ұшуға қызығушылық танытты, алдымен қағаз үйірмелермен, кейін Урайт ағайдың ұшағымен. 1909 жылы ол Curtiss June Bug негізінде өзі жасауға бел буды, бірақ ол алғашқы сынақ ұшуда қирады. Келесі жобасында Мартин ұшақтың құрылысында жібек пен бамбук қолданды. Бұл ұшақ қысқа ғана ұшты. Мартиннің алғашқы бірнеше ұшақтарын жасау кезінде анасы Минта Мартин шам ұстап көмектесетін.
Су үстіне жазба
1912 жылы 10 мамырда Мартин өзі жасаған гидроұшақпен Калифорния штатының Ньюпорт шығанағынан Каталина аралындағы Авалонға ұшып, содан кейін канал арқылы кері қайтты. Бұл су үстінен ұшу бойынша Англия арнасының бұрынғы рекордын жаңартты. Мартиннің ұшқан жалпы қашықтығы 68 миль (109 км) болды, Ньюпорт-Авалон бағыты 37 минутқа созылды. Ол аралдағы поштаны алып, жетістігі үшін 100 доллар сыйлық алды (1912 жылғы 100 доллар 2019 жылғы шамамен <есептелген сома> тең). 1913 жылы Мартин Ұлы көлдердегі сенімділік круизіне қатысқанда, Ұлы көлдер айналасындағы 900 мильдік (1448 км) гидроұшақ жарысында сәтті болмады. Мартиннің гидроұшағының қалқымалы бөлігі жоғары жылдамдықпен және төмен биіктікте толқынға соқтығысып, ұшақтың айналып түсуіне және Мартинмен бірге суға батып кетуіне себеп болды. Мартин құтқарылып, жарысты аяқтау үшін ұшақты құтқаруға тырысты.
Голливуд
1912 жылы Мартин Лос-Анджелесте (Калифорния штаты) ескі методист шіркеуінде ұшақ фабрикасын салды. Осы бизнесті қаржыландыру үшін ол көрмелер мен жергілікті әуежайларда тәнтілік ұшу арқылы ақша табуға кірісті. Ол киноға рөлге ұшқыш/ұшақ иесі ізделінеді деген жарнаманы көріп, ұшақтарын жарнамалау мүмкіндігін сезіп, жауап берді. Нәтижесінде 1915 жылы Мэри Пикфордпен түсірілген «Кешегі қыз» фильмінде батыр рөлін ойнады. Бірақ Мартин кино түсірудің күткеннен қиын екенін көп ұзамай түсінді. Пикфордты ұшағымен айналдырып ұшудан бөлек, ол кейіннен Голливудтың белгілі сценарисі болған Франсис Марионды сүйіскен сахнаны да орындауы тиіс болды. Марионды сүйісуге тартынғанын айтқан Мартин: «Анама ұнамас еді», – деді, бұл Пикфордты таң қалдырды. Paramount компаниясының басшысы Адольф Зукордың көндіруімен ол батылдық танытып, сахнаны аяқтады.
Жетістіктер
Мартиннің қолында су үстінен ең ұзақ қашықтыққа ұшқан америкалық ұшқыш рекорды болды, ол 66 мильді құрады. Оның компаниясы әскери ұшақтарды, оның ішінде екі дүниежүзілік соғыс үшін бомбалаушыларды жобалады. Бірінші дүниежүзілік соғыста MB 1 бомбалаушысын өндіру арқылы алғашқы жетістікке қол жеткізді. MB 2 және басқа да модельдер де сәтті болды. 1932 жылы Мартин Мартин B 10 бомбалаушысын жасауға қатысқаны үшін Collier Trophy сыйлығын жеңіп алды.
Компаниялар
Ол 1912 жылы Гленн Л. Мартин компаниясын құрды. 1916 жылы ол өзінің компаниясын алғашқы Wright Company компаниясымен біріктіріп, Wright Martin Aircraft Company құрды. Бірақ көп ұзамай ол кетіп, 1917 жылы екінші Гленн Л. Мартин компаниясын құрды. Бұл компания 1961 жылы American Marietta Corporation компаниясымен бірігіп, Martin Marietta Corporation атанды. 1995 жылы бұл компания Lockheed Corporation компаниясымен бірігіп, Lockheed Martin компаниясын құрды, ол АҚШ-тың әуе-ғарыш және қорғаныс саласындағы маңызды мердігері болып табылады. 1940 жылдары, Мартиннің өмірінің соңында, ол және оның жақын, қазір қартайған анасы Минта Балтимордағы Мартиннің өндіріс орындарын аралап, Мартиннің авиация саласындағы жетекші тұлғалардың бірі ретінде жеткен табысын тойлады.
Гленн Л. Мартин компаниясы Мэрилендке көшіп келеді
1925 жылы Индустриалды бюро Огайо штатының Кливленд қаласындағы Гленн Мартиннің зауытына хабарласты. Бюроның міндеті Мартинді Мэриленд штатына көндіру болатын. Мартинмен сөйлескеннен кейін Мидл-Ривердегі жер учаскесі таңдалды. Содан бастап, қажетті жерді қырық бес жер иесінен алуға үш жылдық күрес басталды. Бұл күрес азаматтарды осы индустрияның дамитынына және аймақта көптеген жұмыс орындары ашылатынына сендіруді қамтыды. 1928 жылы Гленн Л. Мартин компаниясы Мэрилендке көшіп келді, соның арқасында жүздеген қажет жұмыс орындары, әуежай және дамыған авиация индустриясы пайда болды. 1931 жылы ол Мэриленд клубына мүше болды.
Өлім
1955 жылдың 5 желтоқсанында Балтимор, Мэриленд қаласында инсульт салдарынан қайтыс болды.
Еске алу рәсімі
USPS Building Bridges арнайы пошталық ануляция сериясы Гленн Л. Мартиннің алғашқы ұшуының 110 жылдығын 3 қалада өткен 5 пошталық ануляциямен атап өтті. Осы шара аясында Кендалл Росс Биннің "Музыка қанаттарымен бостандыққа" шығармасының труба солисі және кларнет/вокал/гитарамен орындалуының әлемдік тұңғыш рет таныстырылымы және 1912 жылдың 10 мамырындағы Гленн Мартиннің ұшу жолы қайтадан басылып өтті.