Кіріспе

Ионосфераға арналған радар

Ионозонд немесе чирпсондр – ионосфераны зерттеуге арналған арнайы радар. Ионозондтың негізгі технологиясы 1925 жылы Грегори Брейт пен Мерл А. Тув еңбектерінің арқасында ойлап табылды және 1920 жылдардың соңында Эдвард Виктор Апплтон сияқты бірқатар белгілі физиктер тарапынан одан әрі дамытылды. «Ионосфера» термині, сондай-ақ оның туындыларының этимологиясы Роберт Уотсон Уотт ұсынған.

Ионограмма

Ионограмма – ионозондтың нәтижесінде алынған деректердің көрсетілісі; техникалық тұрғыдан алғанда, осы көрсетілісті жасау үшін қолданылатын деректерді ионограмма деп атауға болады, бірақ көбінесе мұндай ескерту жасалмайды. Бұл ионосфераның виртуалды биіктігінің жиілікке тәуелді графигі. Ионограммалар көбінесе электрондық тығыздық профиліне түрлендіріледі. Ионограммалардан алынған деректер ғарыш погодасының әсерінен Жердің ионосферасындағы өзгерістерді өлшеу үшін қолданылуы мүмкін. Жоғарыдағы ионограммада "X" және "X+" белгілерінің орнына "Vx" және "Vx+" деп жазылғаны анық көрінеді. Бұл ерекше типтегі тік шағылысуды білдіреді. "Vo" және "Vo+" – қалыпты шағылысуды білдіреді. Қалыпты шағылысқан толқын – геомагниттік өріс болмағандай әрекет ететін толқын. ARTIST – сол жақтағы кестеде көрсетілген сипаттамалық параметрлердің мәндерін "өлшеуге" (анықтауға немесе есептеуге) арналған бағдарламалық құрал. Мұнда көрсетілген нұсқасы "5", ол 2022 жылдың наурыз айындағы соңғы нұсқа. Ion2Png – ионограмма кескінін жасау үшін қолданылатын бағдарламалық құрал.

Чирп таратушы

Чирп-шығыртқыш – белгілі бір кесте бойынша ЖЖ радио спектрін таратып отыратын қысқа толқынды радиошығыртқыш. Егер сіз белгілі бір жиілікті бақылап отырсаңыз, сигнал өткен кезде сыңғырлау естіледі (CW немесе SSB режимінде). Ионосфера қасиеттерін зерттеумен қатар, бұл шығыртқыштар горизонттан тыс радиолокациялық жүйелерде де қолданылады. Қолданыстағы шығыртқыштар SDR технологиясымен талданды. Чирп-шығыртқыштарды жақсырақ анықтау үшін келесі белгілеу қолданылады: <қайталану жиілігі (с)>:<чирп сменасы (с)>, мұнда қайталану жиілігі – екі сырғалау арасындағы уақыт секундтарда, ал чирп сменасы – толық сағаттан кейін 0 МГц-тен басталатын алғашқы сырғалаудың уақыты секундтарда. Егер бастапқы жиілік 0 МГц-тен жоғары болса, смена уақытын 0 МГц-ге дейін сызықтық түрде экстраполяциялауға болады.