Кіріспе

Канадалық аниматор, суретші және мүсінші Райан Ларкин (31 шілде 1943 – 14 ақпан 2007) – Оскарға ұсынылған психоделикалық "Жол жүру" (1968) және жоғары бағаланған "Көше музыкасы" (1972) атты қысқаметражды фильмдерімен танымал болған канадалық аниматор, суретші және мүсінші. Ол "Оскар" жүлдесіне ие болған "Райан" фильмінің негізгі кейіпкері болды. Монреальдің шағын қаласы Дурвальда туған, екі бауырластың ортаншысы, әкесі – ұшақ механігі, анасы – хатшы. Ларкин өзінің туындыларында адам қозғалысын керемет түсінуімен және дәл қайталауымен ерекшеленді. Ротоскопияны пайдаланбаған, өз жұмысын жетілдіру үшін дербес зерттеулер мен анықтамаларға жүгінген. Ол сонымен қатар анимация техникаларының және көмірмен салу, сиямен бояу және түспен жуу сияқты әртүрлі құралдарының психоделикалық және жанұялы қолданылысымен де танымал болды.

Ерте өмір

Ларкин үлкен ағасы Рональдты қадір тұтып, оны "салқындықтың белгісі" деп сипаттаған. 1958 жылы он бес жасында Ларкин ағасы қайық апатында қаза болғанына куә болды және өйткені ол жүзуді білмегендіктен, оны құтқара алмады. Осы оқиғадан кейін Ларкин ата-анасына дәстүрлі орта мектепті ұнатпайтынын айтты және оларды Монреаль көркемсурет мұражайының мектебінде оқуға рұқсат беруге көндірді, бірақ оқу ақысын өзі төлейтінін шарты қойды. Үш жаз бойы Ларкин оқу ақысын төлеу үшін уақытша жұмыстар істеді. Монреаль көркемсурет мұражайының өнер мектебінде Ларкин Артур Лисмерден (Жетілік тобының мүшесі) оқыды және мектепте тез дамып, Ұлттық кино кеңесінде ерте жұмысқа алуға қарастырылды. Ақырында Ларкин 1962 жылы Канаданың Ұлттық кино кеңесінде жұмыс істей бастады.

Ларкин 1982 жылы ҰКК-ден кетіп қалды.

Райан, фильм (2004)

Кейінгі жылдары Ларкин есірткіге тәуелділік, алкоголизм және баспанасыздыққа ұшырап, құлдырауға түсті. Осы кезде ол ата-анасынан жалыққан, Монреальдің Ескі Сыраханасында түндерін өткізіп, күндерін Шварцтың деликатес дүкенінің алдында ақша сұрап, Mondo Fritz-де тамақтанып, Copacabana барында сыра ішіп, немесе Уэлчтің қолданылған кітап дүкеніндегі оқу залында кітап оқыған.

Кейінгі жұмыстар

2002 жылы Ларкин композитор Лори Гордонмен бірге "Chiwawa" тобының жаңа анимациялық фильмі "Spare Change" жұмысына кірісті. Бұл NFB-де жұмыс істегеннен кейінгі оның алғашқы авторлық фильмі болды. Олар бірлесіп "Spare Change Productions" компаниясын құрып, Гордонның "MusiVision" өндіріс компаниясы арқылы фильмді қаржыландыруға тырысты. Олар "Bravo!FACT", Канаданың Өнер кеңесі, Квебектің өнер және әдебиеттер кеңесі және "SODEC" гранттарын алды, бірақ қаржыландыру жетіспеді. "MusiVision" және Канаданың Ұлттық кино басқармасы Ларкин қайтыс болғаннан кейін ғана бірлесіп өндіріске кірісті. 2008 жылдың 9 қазанында "Festival du Nouveau Cinema" фестивалінде көрсетілген "Spare Change" фильмінде Ларкин 2005 жылғы "Bright" альбомынан "Do It For Me" әніне сюжеттік таспалар мен анимация жасаған үш "Chiwawa" әні қамтылған. 2009 жылғы "Chiwawa" альбомы "Bus Stop Chinese Buffet" құрамына "Spare Change" фильмінен үзінділер енді; "Overcast Skies" әнінің сөзін Ларкин жазған. "MusiVision" компаниясының Гордон мен Никола Заваглиа сонымен қатар "CTV" телеарнасы үшін Райанның соңғы жылдары, оның өнерге қайта оралуы және "Spare Change" туралы "Ryan's Renaissance" деректі фильмін түсірді. Монреальдегі "Schwartz's" дәмханасының алдында садақа сұраған Ларкин, Гарри Бейтелдің режиссерлік жұмысы болған, сол дәмхана туралы "Chez Schwartz" деректі фильмінде шағын эпизодта пайда болды. 2006 жылдың желтоқсанында Ларкин Канададағы "MTV" арнасы үшін үш бес секундтық промо-ролик жасады, ол "Spare Change" фильмінің алдын ала көрсетілімі болды. Әр кадр қолмен салынған. Бұл оның 20 жылдан астам уақыттан бері атқарылған алғашқы кәсіби жұмысы еді. Ларкин анимациялық мансабына жақсырақ назар аудару үшін ішімдік ішу сияқты жаман әдеттерінен бас тартқанын айтты.

Өлім

Ларкин 2007 жылдың 14 ақпанында Квебек штатындағы Сен-Иасинт қаласында өкпе қатерлі ісігінен көз жұмды, ол ісік миына тараған болатын.

Жеке өмірі

Ларкиннің екіұрылы болғаны жөнінде болжам бар, жазушы Крис Робинсон Ларкиннің бір әңгімеде былай дегенін еске түсіреді: "Ол түнде екі рет қатынас жасағысы келді. Мен жақын досыммен қатынаста болдым, бірақ оған бере алатыным сонша емес". (Ларкиннің бұрынғы қарындасы туралы айтқан сөзі). Робинсон сондай-ақ Ларкиннің ұстазы Норман Маклареннің гомосексуал болғанын және Ларкиннің оған тартылғанын айтады, бірақ Ларкин жастық шағында өзінің сексуалдық қалауларын жасыруға тырысқан.