Кіріспе

Турбореактивті ұшақ қозғалтқышы

Pratt & Whitney J52 (компания белгілемесі JT8A) – бастапқыда 40 кН (9,000 фунт-күш) класындағы АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін жобаланған осьтік ағынды екі шпулды турбореактивті қозғалтқыш. Ол A-6 Intruder және AGM-28 Hound Dog қанатты зымыранымен жабдықталған. Қозғалтқыш A-4 Skyhawk ұшақтарының кейбір модельдерінде де қолданылды. Бұл қозғалтқыш Pratt & Whitney JT8D – танымал азаматтық төмен айналымды турбовентиляторлық қозғалтқыштың негізі болып табылады.

Жобалау және әзірлеу

J52 1950-ші жылдардың ортасында АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін J57/JT3A-ның кішірейтілген нұсқасы ретінде әзірленді. Алғашқыда ол 1957 жылы жойылған A4D 3 Skyhawk ұшағымен жабдықталуы тиіс болған, бұл – жетілдірілген авионикалық модель. Жойылғаннан кейін, АҚШ Әуе күштері J52 қозғалтқышын AGM 28 Hound Dog қанатты зымыранымен пайдалану үшін таңдады. Бұл мақсат үшін қозғалтқышқа бірнеше ерекше ерекшеліктер енгізілді, соның ішінде "ауа түсірілісінде орналасқан конустық орталық дене" және "соплодағы өзгермелі орталық бөлік". Содан кейін, 1958 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері бұл қозғалтқышты болашақ A-6 Intruder ұшағы үшін таңдады. YA2F 1 (YA-6A) Intruder үшін жасалған J52 P 6 үлгісінде STOL (қысқа ұшып-қону) үшін 23 градусқа төмен қарай бұрылатын ерекше сопло болды; бірақ бұл ерекшелік өндірістік A-6 ұшақтарында қолданылмады. Алғашқы мақсатына оралып, J52 қозғалтқышы A4D 5 ұшағымен жабдықталуы тиіс болды, бұл A-4 Skyhawk ұшағының тағы бір моделі, және ол барлық келесі жаңадан құрастырылған модельдерде де қолданылды. Екі шпулді J52 12 сатылы осьтік компрессорды пайдаланады, ол бес сатылы төмен қысымды бөлімшеден және жеті сатылы жоғары қысымды бөлімшеден тұрады. Компрессордың артында тоғыз бөліктен тұратын сақина тәрізді жану камерасы және екі сатылы турбина орналасқан.

Пайдалану тарихы

1960 жылы АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық әуе командасы (SAC) Boeing B-52 Stratofortress ұшағының бомба тасушының екі тірегінде орналасқан Hound Dog зымыранының J52 қозғалтқышын қосымша жылдамдық алу үшін пайдалану тәртібін әзірледі. Бұл, аса ауыр жүктелген B-52 ұшақтарының әуе базаларынан жылдам қашып кетуіне мүмкіндік берді, егер базаларға ядролық шабуыл жасалған жағдайда бұл өте пайдалы болар еді. Hound Dog зымыраны B-52 ұшағының қанаттарындағы жанармай бактерінен қайта толықтыруға болатын.