Кіріспе

Германдық Киелі кітап зерттеушісі Барон Герман фон Соден (16 тамыз 1852 – 15 қаңтар 1914) – неміс Киелі кітап зерттеушісі, пастор, дінтану профессоры және мәтінтанушы-теоретик.

Өмір

1852 жылы 16 тамызда Огайо штатының Цинциннати қаласында туған Соден Тюбинген университетінде білім алған. 1881 жылы Дрезден Стризендегі пастор болып тағайындалды, ал 1887 жылы Берлиндегі Иерусалим шіркеуінің пасторы болды. 1889 жылы ол Берлин университетінде жеке оқытушы (приватдоцент) болып жұмыс істеді, ал төрт жылдан кейін дінтану бойынша ерекше профессор болып тағайындалды. Ол Пруссияның евангелистік мемлекеттік шіркеуінің қауымдарындағы ескі провинцияларында пресвитериандық және демократиялық конституцияны орнату үшін күресті. Оның қабірі Берлин Кройцбергтегі Иерусалим және Жаңа шіркеу қауымдарының екінші протестанттық бейіттерінде (Протестанттық бейіт № II) Халлеше Тордан оңтүстікке қарай сақталған. Соден қолжазбалардың жаңа нотациясын енгізді, сондай-ақ мәтіндік тарихтың жаңа теориясын жасады. Ол 4-ші ғасырда Жаңа Өсиеттің мәтінінің үш редакциясы болғанына сенді, оларды ол K, H және I деп белгіледі. I, H және K мәтінін анықтағаннан кейін, Соден олардың алдында болған I H K гипотетикалық мәтінін қайта құрастырды. Содан кейін ол бұл мәтінді 2 және 3 ғасырлардағы барлық авторлар білгенін көрсетуге тырысты. Соден 1914 жылы 15 қаңтарда Берлинде теміржол апатында қаза тапты. Оның ұрпағы Вольфрам фон Соден белгілі ассириолог болды.