Кіріспе

Американдық теннисші, Касалс есімінің басқа қолданылуы

Розмари "Рози" Касалс (16 қыркүйек 1948 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби теннисші. Касалс 1960-шы жылдардың басында жарысқа қатыса бастаған кезде теннис әлемінде бүлікші ретінде танылды. Екі он жылдан астам уақытқа созылған теннис карьерасында ол 90-нан астам титул жеңіп алды және 1960-1970 жылдары әйелдер теннисіндегі маңызды өзгерістерге үлкен үлес қосты.

Ерте өмір

Касалс 1948 жылы Сан-Францискода Сальвадордан АҚШ-қа көшіп келген ата-анасынан дүниеге келді. Касалс туғаннан кейін бір жыл өтпеген соң, ата-анасы оны және үлкен әпкесі Викторияны баға алмайтындарын шешті. Касалстың үлкен ағасы мен әжесі Мануэль мен Мария Касалс екі қызды өз балаларындай тәрбиелеп өсірді. Жасөспірімдер теннисі Касалстың теннис карьерасындағы алғашқы қиындықтардың бірі болды. Бір метр жеті жиырма бес сантиметр бойы бар ол корттағы ең кішкентай ойыншылардың бірі еді. Теннис дәстүрлі түрде қымбат клубтарда, әулетті, жоғары таптың ақ нәсілді адамдары ойнайтын спорт түрі болатын. Касалстың этникалық тегі мен кедей отбасынан шыққандығы оны көптеген ойыншылардан бірден ерекшелендірді. "Басқа балалардың әдемі теннис киімдері, ракеткалары, ақ туфлілері болды, тіпті Кадиллакпен келетін де болды", - деді Касалс People журналының тілшісіне. "Біз кедей болғандықтан, өзімді ұятты сезіндім". Дәстүр бойынша, көрермендер матч барысында тек сыпайы қол соғып қолдау көрсетсе, ойыншылар кортқа тек ақ киім киіп шығар еді. Бұл екі дәстүр де Касалсқа ақылға сыймас сияқты көрінді. Ол өзінің ойынын жетілдіру үшін көп еңбек етуге сенді және көрермендер оның қосымша күш-жігерін бағалайтынын күтті. 1972 жылы Уимблдонның дәстүрлі кортында ақ киім кимегені үшін жарысқа қатысуына бөгет қойыла жаздады. Кейіннен ол Тед Тинлинг жасаған жарқын түсті киімдерімен танымал болды.

Теннис мансабы

Касалстың бойы мен тегі оның ойын стиліне әсер етті. "Рози" және "Роузбуд" деген лақап есімдеріне қарамастан, ол кез келген мүмкіндікті пайдаланып ұпай жинауға бейім, тіпті аяқтарының арасынан соққы беруге дайын, нық қадамды ойыншы ретінде танылды. "Мен біреу болғым келді", - деді Касалс Алида М. Тачердің "Ракета көтеру: Рози Касалс" кітабында. "Өзімнің жақсы екенімді білдім, турнирлерде жеңу – қабылданудың бір жолы еді". 16 жасында Касалс Солтүстік Калифорниядағы жасөспірімдер мен әйелдер арасындағы ең үздік ойыншы болды. 17 жасында ол елде он бірінші орынға ие болды және агрессивті ойын стилі үшін көрермендердің ықыласын тудырды. Ұлттық және халықаралық деңгейдегі тәжірибе Касалсқа өзін жетілдіруге көмектесті. 1966 жылы ол және оның жұптық серіктесі Билли Джин Кинг АҚШ-тың қатты корт пен жабық корт турнирлерінде жеңіске жетті. Сол жылы олар Уимблдон турнирінде әйелдер жұптық сынында жартылай финалға өтті. 1967 жылы Касалс пен Кинг Уимблдон, АҚШ және Оңтүстік Африка чемпионаттарында жұптық сында жеңіске жетті. Екеуі бірнеше жыл бойы әйелдер жұптық сынында үстемдік құрды, теннис тарихындағы ең табысты жұптардың біріне айналды. (Олар шөп, саз, жабық және қатты кортта АҚШ титулын жеңген жалғыз жұп). Касалс жекелей ойыншы ретінде де табысқа жетті, осы кезеңде АҚШ әйелдері арасында үшінші орынды иеленді. Біраз уақыттан соң Касалс тағы бір жаңалыққа қатысты: World Team Tennis (WTT). WTT-ға АҚШ-тың қалаларынан құралған, әр командада екі әйел және төрт ер адамнан тұратын теннис командалары қатысты. Матчтарда жекелей және жұптық ойындар ойналды. WTT-де ойнаған жылдары Касалс 1974 жылы "Детройт Лавз", 1975-1977 жылдары "Лос-Анджелес Стрингс", 1978 жылы "Анахайм Оранжис" және 1982 жылы "Оукленд Брейкерс" командаларында өнер көрсетті. 1983 жылы "Сан-Диего Фрайарс" командасының ойыншы-жаттықтырушысы болды. Кейін ол 1984 жылы "Сент-Луис Иглз", 1985 жылы "Чикаго Файр", 1986 жылы "Майами Бич Брейкерс" және 1988 жылы "Фресно Сан Нетс" командаларында ойнады. Касалс 112 кәсіби жұптық турнирде жеңіске жетті, бұл тарихта Мартина Навратиловадан кейінгі екінші көрсеткіш. Оның соңғы жұптық чемпионаты 1988 жылы Калифорния штатының Оукленд қаласында өткен турнирде, оның серіктесі Навратилова болды.

Теннистен кейінгі мансап және жеке өмірі

Ойынның қарқыны Касальске үнемі физикалық тұрғыдан салмақ салған. 1978 жылы тізесіне операция жасалып, оны мансап бағытын өзгертуге мәжбүр етті. 1981 жылдан бері ол Sportswomen, Inc. компаниясының президенті болып жұмыс істеп келеді, бұл компанияны ол Калифорнияда ересек әйел ойыншыларға арналған Әйелдер классикалық турнирін насихаттау үшін құрған. Ол сондай-ақ Midnight Productions телекомпаниясын құрды және өзінің спорттық қызметін гольфпен кеңейтті. 1990 жылы ол тағы да Билли Джин Кингпен бірігіп, осы жолы АҚШ Ашық чемпионатының ересек әйелдерінің қос бұрыш сынында жеңіске жетті. 1996 жылы ол Халықаралық Теннис Даңқы залына енгізілді.

Фильмдегі сурет

Элизабет Берридж 2001 жылғы "When Billie Beat Bobby" телефильмінде Касалсты сомдады. Натали Моралес 2017 жылғы "Жыныстар шайқасы" фильмінде Касал рөлін ойнады.

Әйелдер арасындағы қос ойын: 21 (9 атақ, 12 екінші орын)

НәтижесіЖылЧемпионат Сыртқы жамылғыСеріктес ҚарсыластарыЕсеп Жеңіс/Жеңіліс 1966 АҚШ Чемпионаты Шөп Billie Jean King Maria Bueno Nancy Richey 3–6, 4–6 Жеңіс 1967 Уимблдон Шөп Billie Jean King Maria Bueno Nancy Richey 9–11, 6–4, 6–2 Жеңіс 1967 АҚШ Чемпионаты Шөп Billie Jean King Mary Ann Eisel Donna Floyd Fales 4–6, 6–3, 6–4 Жеңіліс 1968 Франция Ашық чемпионаты Қызыл топырақ Billie Jean King Françoise Dürr Ann Haydon Jones 5–7, 6–4, 4–6 Жеңіс 1968 Уимблдон (2) Шөп Billie Jean King Françoise Dürr Ann Haydon Jones 3–6, 6–4, 7–5 Жеңіліс 1968 АҚШ Ашық чемпионаты (2) Шөп Billie Jean King Maria Bueno Margaret Court 6–4, 7–9, 6–8 Жеңіліс 1969 Австралия Ашық чемпионаты Шөп Billie Jean King Margaret Court Judy Tegart Dalton 4–6, 4–6 Жеңіліс 1970 Франция Ашық чемпионаты (2) Қызыл топырақ Billie Jean King Françoise Dürr Gail Lovera 1–6, 6–3, 3–6 Жеңіс 1970 Уимблдон (3) Шөп Billie Jean King Françoise Dürr Virginia Wade 6–2, 6–3 Жеңіліс 1970 АҚШ Ашық чемпионаты (3) Шөп Virginia Wade Margaret Court Julie Tegart Dalton 3–6, 4–6 Жеңіс 1971 Уимблдон (4) Шөп Billie Jean King Margaret Court Evonne Goolagong 6–3, 6–2 Жеңіс 1971 АҚШ Ашық чемпионаты (2) Шөп Judy Tegart Dalton Françoise Dürr Gail Lovera 6–3, 6–3 Жеңіс 1973 Уимблдон (5) Шөп Billie Jean King Françoise Dürr Betty Stöve 6–1, 4–6, 7–5 Жеңіліс 1973 АҚШ Ашық чемпионаты (4) Шөп Billie Jean King Margaret Court Virginia Wade 6–3, 3–6, 5–7 Жеңіс 1974 АҚШ Ашық чемпионаты (3) Шөп Billie Jean King Françoise Dürr Betty Stöve 7–6, 6–7, 6–4 Жеңіліс 1975 АҚШ Ашық чемпионаты (5) Қызыл топырақ Billie Jean King Margaret Court Virginia Wade 5–7, 6–2, 6–7 Жеңіліс 1980 Франция Ашық чемпионаты (2) Қызыл топырақ Wendy Turnbull Anne Smith Martina Navratilova 3–6, 4–6 Жеңіліс 1980 Уимблдон Шөп Wendy Turnbull Kathy Jordan Anne Smith 6–4, 5–7, 1–6 Жеңіліс 1981 АҚШ Ашық чемпионаты (6) Жеңіл жамылғы Wendy Turnbull Kathy Jordan Anne Smith 3–6, 3–6 Жеңіс 1982 АҚШ Ашық чемпионаты (4) Жеңіл жамылғы Wendy Turnbull Barbara Potter Sharon Walsh 6–4, 6–4 Жеңіліс 1983 Уимблдон (2) Шөп Wendy Turnbull Pam Shriver Martina Navratilova 2–6, 2–6

Аралас қос: 6 (3 атақ, 3 екінші орын)

НәтижеЖылЧемпионатКөрші бетСеріккесОппоненттерЕсеп Жеңіліс 1967 АҚШ чемпионатыГрас Стен СмитБилли Жан КингОуэн Дэвидсон3–6, 2–6 Жеңіс 1970 УимблдонГрас Илия НастасеОльга МорозоваАлекс Метревели6–3, 4–6, 9–7 Жеңіс 1972 Уимблдон (2)Грас Илия НастасеЭвонн ГулагангКим Уорвик6–4, 6–4 Жеңіліс 1972 АҚШ Ашық чемпионатыГрас Илия НастасеМаргарет КортМарти Риссен3–6, 5–7 Жеңіс 1975 АҚШ Ашық чемпионатыКлей Дик СтоктонФред СтолльБилли Жан Кинг6–3, 6–7, 6–3 Жеңіліс 1976 УимблдонГрас Дик СтоктонФрансуаза ДюррТони Рош3–6, 6–2, 5–7