Кіріспе
Джон Дональд Бадж (13 маусым 1915 – 26 қаңтар 2000) – американдық теннисші. Ол ер немесе әйел арасында алғашқы және әлі күнге дейін жалғыз американдық ер адам ретінде Grand Slam турнирін жеңіп, төрт Grand Slam турнирін қатарынан ұтып алғанымен ең танымал. Бадж Фред Перриден кейін карьералық Grand Slam турнирін аяқтаған екінші адам және осы жетістіктің ең жас иесі болып қала береді. Ол он маңызды турнирде жеңіске жетті, оның алтысы Grand Slam турнирлері (қатарынан, ерлер арасындағы рекорд) және төрт Pro Slam турнирі, соңғысы үш түрлі корт жамылғысында жеңіліссіз аяқталды. Бадж теннис тарихындағы ең үздік соққылардың бірі деп есептеледі, көптеген сарапшылар оны кейінірек ойнаған Кен Розуоллдан да жақсы деп бағалайды. Бадж сонымен қатар, үш рет Triple Crown (бірлік, ерлер жұбы және аралас жұбы турнирлерінде жеңіске жеткені) – Уимблдон турнирінде (1937 және 1938 жылдары) және АҚШ чемпионатында (1938 жылы) – және бір жыл ішінде екі рет осы жетістікке қол жеткізген жалғыз адам. Бадж 1937 және 1938 жылдары әлемнің бірінші нөміріндегі әуесқой, ал 1939, 1940 және 1942 жылдары – кәсіби теннисші ретінде танылды.
John Donald Budge (June 13, 1915 – January 26, 2000) was an American tennis player. He is most famous as the first tennis player — male or female, and still the only American male — to win the Grand Slam, and to win all four Grand Slam events consecutively overall. Budge was the second man to complete the career Grand Slam after Fred Perry, and remains the youngest to achieve the feat. He won ten majors, of which six were Grand Slam events (consecutively, a men's record) and four Pro Slams, the latter achieved on three different surfaces. Budge is considered to have one of the best backhands in the history of tennis, with most observers rating it better than that of later player Ken Rosewall. Budge is also the only man to have achieved the Triple Crown (winning singles, men's doubles and mixed doubles at the same tournament) on three separate occasions (Wimbledon in 1937 and 1938, and the US Championships in 1938), and the only man to have achieved it twice in one year. Budge was the world Number 1 amateur in 1937 and 1938 and world Number 1 professional in 1939, 1940 and 1942.
Ерте өмір
Бадж Калифорния штатының Окленд қаласында шотланд иммигранты және бұрынғы футболшы Джон "Джек" Бадж мен Перл Кинкейд Бадждың ұлы болып дүниеге келді. Джек Бадж АҚШ-қа көшіп келмес бұрын "Рейнджерс" командасының резервтік құрамында бірнеше ойын өткізген. Бала кезінде ол түрлі спорт түрлерін ойнаған, бірақ 13 жасында ағасы Ллойдтың ықпалымен тенниспен айналыса бастады. Ллойд Калифорния университетінің теннис командасында ойнаған. Оның тағы бір үлкен әпкесі болған. Бадж қызыл шашты, бойы ұзын және жіңішке еді, оның биіктігі кейіннен барлық уақыттағы ең қуатты сервтердің бірі деп саналатын қабілетіне көмектесті. Бадж 1933 жылдың соңында Берклидегі Калифорния университетіне түсті, бірақ АҚШ Дэвис кубогының қосалқы құрамымен теннис ойнау үшін оқуын тастап кетті.
Әскери қызмет
1942 жылы Бадж Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету үшін АҚШ Әскери-әуе күштеріне қосылды. 1943 жылдың басында ол кедергілер жолынан өту кезінде иығының бұлшық етін жыртып алды. Ол өзінің "Теннис естеліктері" атты кітабының 144-бетінде былай деп жазды:
Жыртылған бұлшық ет жазылған жоқ, ал пайда болған тыртық тіні жараны күрделендіріп, оны одан да ауыр қылды. Дегенмен, мен әскери міндеттерімді екі жылға жуық уақыт бойы орындай алдым. 1945 жылдың көктемінде маған бір айлық медициналық демалыс берілді, сонда мен Берклиге барып, остеопат, доктор Дж. Лерой Нирмен жұмыс істедім. Бұл оның ойын қабілетіне қанағаттандырмайтын үлкен зиян келтірді. Соғыс кезінде ол әскерлер үшін бірнеше көрсету ойындарына қатысты, әсіресе 1945 жылдың жазында, соғыс аяқталуға жақын, Бадж Дэвис кубогы форматында АҚШ армиясы (Бадж Франк Паркер) – АҚШ теңіз күштері (Риггс – Уэйн Сабин) арасындағы жарысқа қатысты: басты бәсекелестер Бадж Риггс кездесулері болды, екеуі де 1942 жылы АҚШ Қарулы күштеріне шақырылғанға дейін әлемдегі ең үздік ойыншылар еді, және 1945 жылы кәсіби тенниске қайтып келгеннен кейін де осы деңгейде болды. Бірінші матчта Гуам аралында Бадж Риггсты жеңді. Пелелиу аралында Бадж қайта жеңіске жетті. Риггс келесі екі матчта Баджға қарсы Улити және Сайпан аралдарында жеңіске жетті. Бадж Паркерге Риггске қатарынан екі матчта жеңіліп қалғанына сенбегенін айтты. 1945 жылдың тамыз айының бірінші аптасына жоспарланған Тиниан аралындағы бесінші және соңғы матчта Риггс Баджді жеңді. Бұл Бадждың Риггстен серияда алғаш рет жеңілуі болды (Риггс сонымен қатар Форрест-Хиллстегі АҚШ Аматорлық чемпионатының иегері және болашақ жеңімпазы Паркерге қарсы бес матчтың үшеуінде жеңіске жетті), осылайша Риггске алдағы бейбіт уақыттағы турнирлерде маңызды психологиялық артықшылық берді.
Кейінгі жылдары және марапаттары
Ол 1948 жылы Эд Салливан шоуында және 1951 жылы Стив Аллен Плимут шоуында көрінді. 1953 жылы «Пэт пен Майк» фильмінде өзінің рөлінде ойнады. Бәсекеден шыққаннан кейін Бадж жаттықтырушылыққа көшті және балалар үшін теннис сабақтарын өткізді. Риггстің 1949 жылғы автобиографиясында айтылғандай, сол кезде Бадж Нью-Йоркте Сидни Вудпен бірге кір жуатын орынды және Оклендте барды иеленген. Ол кортта да, корттан тыс да әдепті адам болды, көптеген сөз сөйлеу шараларына шақырылды және түрлі спорт тауарларын жарнамалады. Теннис спортындағы «Ашық дәуір» басталғаннан кейін, 1968 жылы ол Вимблдонға «Ветерандар» екі ойыншысы ретінде қайта оралды. 1973 жылы, 58 жасында, ол бұрынғы чемпион Франк Седжманмен бірігіп, Вимблдондағы «Ветерандар» екі ойыншысының чемпионатында жеңіске жетті. Бадж 1977 жылы Ямайкадағы Монтего Бэй ракетка клубының ресми теннисшісі болды. 1978 жылдың қазанында ол Лас-Вегастағы Кембридж Тауэрс қонақүйінде теннисші болып жұмыс істеді. Бірнеше айдан кейін ол жұмыстан босатылды, бірақ ол бес жылдық шартын бұзғаны үшін иесіне сот ашты және 455 041 доллар өндіріп алды. Бадж 1964 жылы Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Ұлттық теннис даңқы залына, қазіргі Халықаралық теннис даңқы залына енгізілді. Ол 1977 жылғы Бродвей мюзиклі «Энни»-дегі «Мен мұнда ұнаймын деп ойлаймын» әнінде еске алынады. Энни ешқашан теннис ракеткасын ұстамағанын айтқанда, Дэдди Уорбакстың хатшысы төменгі лауазымдағы қызметкеріне: «Түскі асқа дейін инструкторды шақырыңыз. О, және егер ол бос болса, Дон Баджды әкеліңіздер» дейді. Бұл сілтеме техникалық тұрғыдан анахронизм болып табылады, өйткені оқиға 1933 жылы орын алады, сол кезде Бадж Берклиде студент болған және әлі танымал болған жоқ.
Жеке өмір
Ол 1941 жылы 2 маусымда Чикагодағы Святого Златоуста епископ шіркеуінде сценарист және карикатурист Уильям Конселманның қызы Дирдре Конселманға (1922-1978) үйленді. Өмірінің соңғы жылдары ол Пенсильвания штатының Дингманс-Ферри қаласында екінші әйелі Лориелмен бірге өмір сүрді. 1999 жылдың желтоқсан айында Бадж автокөлік апатынан зардап шекті, одан толыққанды айығуға мүмкіндік болмады. Ол 2000 жылдың 26 қаңтарында 84 жасында Пенсильвания штатының Скрантон қаласындағы зейнеткерлер үйінде қайтыс болды. Оның екі ұлы болды: Дэвид пен Джеффри. 1971 жылы Уилл Гримсли Бадждың "көптеген адамдардың пікірінше, барлық уақыттағы ең ұлы ойыншылардың бірі" екенін жазды. Пол Метцлер барлық уақыттағы он ең ұлы ойыншыны талдағанда Баджды Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі ең үздік ойыншы деп атады және оны Джек Крамерден кейінгі екінші орынға қойды. 1978 жылы Эллсворт Вайнс "Теннис мифы және әдісі" еңбегінде өзінің барлық уақыттағы үздік 10 ойыншысын тізімдеді және Баджды бірінші орынға қойды. Джек Крамердің өзі жазғандай, Бадж ұзақ жылдар бойы өмір сүрген ең ұлы ойыншы болды, бірақ Эллсворт Вайнс оны ойынның шыңында жеңіп шықты. Крамер: "Бадж бәрінен де жақсы болды. Ол өте жақсы техникалық дайындыққа ие болды және өте тұрақты болды. Дон өте жақсы болды, сондықтан ол 1954 жылы 38 жасында Седгманмен, Гонзалеспен және Сегурамен гастрольде болғанда, олардың ешқайсысы оның сервісінен жүйелі түрде торға жете алмады. Дон сондай-ақ оларды кері соққымен ұстап тұруға қабілетті болды. 1979 жылғы өмірбаянында Крамер Дон Баджды (тұрақты ойын үшін) немесе Эллсворт Вайнсты (оның ойынының биіктігінде) ең жақсы ойыншы деп санады. Келесі төрт үздік ойыншы, хронологиялық ретпен, Билл Тилден, Фред Перри, Бобби Риггс және Панчо Гонзалес болды. Бұл дереккөздердің барлығы Род Лавердің 1969 жылы екінші және Ашық Гранд Слемді аяқтағаннан кейін жазылды. 1983 жылы Фред Перри барлық уақыттағы ең ұлы ерлер теннисшілерін екі санатқа бөліп, оларды 2-дүниежүзілік соғысқа дейін және кейін жіктеді. Перридің 2-дүниежүзілік соғысқа дейінгі үміткерлері Тильденнен төмен және өзінен басқа Бадж Коше, Эллсворт Вайнс – «өте күшті!», Готфрид фон Крамм, Джек Кроуфорд, Ян Сато, Жан Боротра, Банни Остин, Родерик Мензел, Барон Умберто де Морпурго кірді. 1986 жылдың басында Солтүстік Калифорнияда шығарылатын "Inside Tennis" журналы төрт санының бір бөлігін "Ғасыр турнирі" деп аталатын ұзақ мақалаға арнады – барлық уақыттағы ең ұлы ойыншыны анықтауға арналған ойдан шығарылған турнир. 37 сарапшы барлығы 25 ойыншыны үздік ондыққа енгізді. Журнал оларды жалпы ұпайлар бойынша төмендеу ретімен орналастырды. Жалпы ұпай бойынша ең үздік сегіз ойыншы: Род Лавер (9), Джон МакЭнро (3), Дон Бадж (4), Джек Крамер (5), Бьёрн Борг (6), Панчо Гонзалес (1), Билл Тилден (6) және Лью Хоад (1). МакЭнро әлі де белсенді ойыншы еді, ал Лавер мен Борг жақында ғана зейнетке шыққан еді. Ойдан шығарылған турнирде Лавер финалда МакЭнройды бес сетте жеңді. 1988 жылы Бад Коллинз, Клифф Драйсдейл және Буч Бухольцтен тұратын комиссия барлық уақыттағы ең үздік бес теннисшіні атады. Драйсдейл Баджды Лавер мен Боргтың артында үшінші орынға қойды. Бухольц пен Коллинз Баджды өздерінің тізімдеріне енгізбеді. Соңғы кезде 1999 жылы Associated Press жүргізген сауалнама бойынша Бадж Лавер, Пит Сампрас, Тильден және Боргтан кейін бесінші орын алды. Жақында, 2006 жылы, TennisWeek бұрынғы ойыншылар мен сарапшылардан құралған комиссияға барлық уақыттағы ең ұлы ойыншыны анықтау үшін ойдан шығарылған турнир құрастыруды тапсырды. Алдыңғы сегіз ойыншы: Роджер Федерер, Лавер, Сампрас, Борг, Тильден, Бадж, Крамер және МакЭнро. ХХІ ғасырдың басында Сидни Вуд өзінің барлық уақыттағы ең ұлы ойыншылардың тізімін құрастырды (кейіннен ол "Ешқашан болмаған Уимблдон финалы және өткен дәуірдегі басқа теннис оқиғалары" атты мемуарда жарияланды). Вуд 1927 жылы Уимблдонға алғаш рет қатысып, 1931 жылы чемпион атанды. "Осы уақыттан бастап, 1970 жылдардың аяғына дейін (соңғы жылдары ғана жұптық сында) мен әлемдегі барлық үздік ойыншыларға қарсы бәсекелесуге мүмкіндік алдым" деді Вуд. Вуд Баджды өзінің тізімінде бірінші орынға қойды, бұл шешім "ең оңай шешім" болды және Бадж "өзінің әріптестерімен әр беттегі барлық соққыны орындауға қабілетті, сонымен қатар ең құрылысқан теннис қаруымен жарылқаған бірден-бір ойыншы ретінде танылды – он алты унциялық 'Пол Баньян' найзасымен соққы берілген күшті кері соққы".
Budge was the best of all. He owned the most perfect set of mechanics and he was the most consistent Don was so good that when he toured with Sedgman, Gonzales, and Segura in 1954 at the age of 38, none of those guys could get to the net consistently off his serve—and Sedgman, as quick a man who ever played the game, was in his absolute prime then. Don could keep them pinned to the baseline with his backhand too. In his 1979 autobiography, Kramer considered the best player ever to have been either Don Budge (for consistent play) or Ellsworth Vines (at the height of his game). The next four best were, chronologically, Bill Tilden, Fred Perry, Bobby Riggs, and Pancho Gonzales. All of these sources were written, after Rod Laver completed his second, and Open, Grand Slam in 1969. In 1983, Fred Perry ranked the greatest male players of all time and put them in to two categories, before World War 2 and after. Perry's pre WWII nominees all below Tilden and excluding himself “Budge Cochet Ellsworth Vines ’so powerful!’ Gottfried von Cramm Jack Crawford Jan Sato Jean Borotra Bunny Austin Roderick Menzel Baron Umberto de Morpurgo”. In early 1986 Inside Tennis, a magazine edited in Northern California, devoted parts of four issues to a lengthy article called "Tournament of the Century", an imaginary tournament to determine the greatest of all time. 25 players in all were named by the 37 experts in their lists of the ten best. The magazine then ranked them in descending order by total number of points assigned. The top eight players in overall points, with their number of first place votes, were: Rod Laver (9), John McEnroe (3), Don Budge (4), Jack Kramer (5), Björn Borg (6), Pancho Gonzales (1), Bill Tilden (6), and Lew Hoad (1). McEnroe was still an active player and Laver and Borg had only recently retired. In the imaginary tournament, Laver beat McEnroe in the finals in five sets. In 1988, a panel consisting of Bud Collins, Cliff Drysdale, and Butch Buchholz ranked their top five male tennis players of all time. Drysdale listed Budge number three behind Laver and Borg. Buchholz and Collins did not include Budge on their lists. More recently, an Associated Press poll conducted in 1999 ranked Budge fifth, following Laver, Pete Sampras, Tilden, and Borg. Even more recently, in 2006, a panel of former players and experts was asked by TennisWeek to assemble a draw for a fantasy tournament to determine who was the greatest of all time. The top eight seeds were Roger Federer, Laver, Sampras, Borg, Tilden, Budge, Kramer, and McEnroe. In the early years of the 21st century, Sidney Wood compiled his list of the Greatest Players of All Time (later published posthumously in a memoir "The Wimbledon final that never was and other tennis tales from a bygone era"). Wood first entered Wimbledon in 1927 and won the title in 1931. "From that time on, through to the late 1970s (doubles only towards the end), I was privileged to compete against virtually every top player in the world" said Wood. Wood ranked Budge number one in his list, saying the decision was a "no brainer" and said Budge was "recognized by his peers as the one player to have commanded not only every shot in the book for every surface, but also to have been blessed with the single most destructive tennis weapon ever a bludgeon backhand struck with a sixteen ounce 'Paul Bunyan' bat."
Жеке ойын: 7 (6 атақ, 1 екінші орын)
НәтижесіЖылЧемпионатыКөрген жеріҚарсыласыЕсепЖеңіс/Жеңіліс 1936 АҚШ чемпионатыШөп Фред Перри 2–6, 6–2, 8–6, 1–6, 10–8Жеңіс 1937 УимблдонШөп Готфрид фон Крамм 6–3, 6–4, 6–2Жеңіс 1937 АҚШ чемпионаты (2) Шөп Готфрид фон Крамм 6–1, 7–9, 6–1, 3–6, 6–1Жеңіс 1938 Австралия чемпионатыШөп Джон Бромвич 6–4, 6–2, 6–1Жеңіс 1938 Франция чемпионатыКлей Родерих Мензель 6–3, 6–2, 6–4Жеңіс 1938 Уимблдон чемпионаты (2) Шөп Банни Остин 6–1, 6–0, 6–3Жеңіс 1938 АҚШ чемпионаты (3) Шөп Джин Мако 6–3, 6–8, 6–2, 6–1
Дабл: 7 (4 атақ, 3 екінші орын)
НәтижесіЖылЧемпионатКөркембетіСерікҚарсыласҚарсыласҚарсыласЕсепЖеңіс/Жеңіліс 1935 АҚШ ЧемпионатыШөпЖин МаккоУилмер ЭллисонДжон Ван Райн2–6, 3–6, 6–2, 6–3, 1–6Жеңіс 1936 АҚШ ЧемпионатыШөпЖин МаккоУилмер ЭллисонДжон Ван Райн6–4, 6–2, 6–4Жеңіс 1937 УимблдонШөпЖин МаккоПэт ХьюзРэймонд Такки6–0, 6–4, 6–8, 6–1Жеңіліс 1937 АҚШ ЧемпионатыШөпЖин МаккоХеннер ХенкельГотфрид фон Крамм4–6, 5–7, 4–6Жеңіліс 1938 Франция ЧемпионатыҚызыл топырақЖин МаккоБернард ДестремоИвон Петра6–3, 3–6, 7–9, 1–6Жеңіс 1938 УимблдонШөпЖин МаккоХеннер ХенкельЖорж фон Метакса6–4, 6–3, 3–6, 8–6Жеңіс 1938 АҚШ ЧемпионатыШөпЖин МаккоДжон БромвичЭдриан Квист6–3, 6–2, 6–1
Орындаудың уақыт реті
Дон Бадж 1939 жылы кәсіби тенниске қатысып, Үлкен Дулыға турнирлерінде өнер көрсете алмады. ТурнирАматорлық мансапКәсіптік мансапОйналған/ЖеңілісКарьерадағы жеңіс-жеңілісКарьерадағы жеңіс пайызы '34 '35 '36 '37 '38 '39 '40 '41 '42 '43 '44 '45 '46 '47 '48 '49 '50 '51 '52 '53 '54 '55Үлкен Дулыға турнирлері6 / 1158–592.06[[Австралия ашық чемпионатыAAAAWAANӨткізілмедіAAAAAAAAAA1 / 15–0100.00Франция чемпионатыAAAAWANӨткізілмедіAAAAAAAAAA1 / 16–0100.00УимблдонASFSFWWANӨткізілмедіAAAAAAAAAA2 / 424–292.31АҚШ чемпионаты4RQFFWWAAAAAAAAAAAAAAAAA2 / 523–388.46Кәсіби Үлкен Дулыға турнирлері4 / 1840–1474.07АҚШ кәсіби чемпионатыAAAAAAW1RWANHAFFSFFASFASFFSFAQF2 / 1227–1072.97Франция кәсіби чемпионатыAAAAAWӨткізілмеді1 / 13–0100.00Уембли кәсіби чемпионатыAANHANHWӨткізілмедіSFSFASFSFNH1 / 510–471.43Барлығы:10 / 2998–1983.76
Жазбалар
Бұл рекордтар теннис спортының ашық дәуірінен бұрын қол жеткізілді. Қалың әріппен жазылған рекордтар теңдесі жоқ жетістіктерді көрсетеді. ЧемпионатЖылҚол жеткізілген рекордОйыншы теңдестіРефГранд Слем турнирлері1938Жылдық Гранд Слем – барлық 4 үлкен жекелей турнирде жеңісРод ЛаверГранд Слем турнирлері1937–386 рет қатарынан Гранд Слем жекелей турнирде жеңісТек қанаГранд Слем турнирлері1938Гранд Слемді жеңіп алған ең жас теннисші (23 жыл, 3 ай)Тек қанаГранд Слем турнирлері1937–38Карьералық Гранд Слемді жеңіп алған ең жас теннисші (22 жыл, 11 ай)Тек қанаГранд Слем турнирлері1937–38Бір Гранд Слем турнирінде ("Үштік тәжді" жеңіп алу) – жекелей, жұптық және аралас жұптық сында жеңісУимблдон (1937–38) АҚШ чемпионаты (1938)Тек қанаГранд Слем турнирлері1937–38Қатарынан өткен турнирлерде 37 матчты жеңісТек қанаГранд Слем турнирлері1934–3892.06% (58–5) – карьералық жеңіс көрсеткішіТек қанаГранд Слем турнирлері1938100% (24–0) – маусымдық жеңіс көрсеткішіРод Лавер, Джимми КоннорсГранд Слем турнирлері1934–3891.22% (52–5) – карьералық шөптегі кордағы жеңіс көрсеткішіТек қанаБарлық турнирлер1937–38Қатарынан 14 турнирде жеңісТек қана