Кіріспе

Компанияның қазіргі басшылығының кенеттен қызметтен алынуы

Директорлар кеңесі төңкерісі – ұйым немесе компанияның басқаруын немесе билігін кенеттен және көбінесе күтпеген түрде өзгерту. Мұндай төңкеріс әдетте билікті басып алу мақсатымен корпорация ішіндегі жеке адам немесе шағын топ тарапынан жасалады. Директорлар кеңесі төңкерісі, сыбайлас, жұмыс істемейтін немесе беделсіз топты биліктен ығыстыру сияқты, мемлекеттік төңкеріс идеясына негізделген.

Парамоунт пен Дюмонт

1940 жылы Paramount Pictures компаниясы CBS, RCA және AT&T сияқты өзге де ірі компаниялармен ынтымақтастыққа ұмтылғаннан кейін DuMont компаниясын бақылауына алды. Бұл әрекеттер сәтсіз аяқталғаннан бұрын, Paramount DuMont телекомпаниясының акцияларын сатып алуға бейімделді. Акцияларды сатып алғаннан кейін DuMont теледидарының иесі Аллен Дюмонт өзінің компаниядағы ықпалының азайып бара жатқанын байқады, себебі Paramount оның компаниясының үлкен бөлігіне иелік етті. Paramount жаңадан қол жеткізген билігін пайдаланып, DuMont компаниясына өз директорларын тағайындады. Компания төңкерісін олар жалдаған адамдарға маңызды қаржылық лауазымдар беріп жүзеге асырды, бұл DuMont компанияның қаржылық мәселелерге араласуына және тиесілігіне тосқауыл қойды.

Алма (1985)

1985 жылы Apple компаниясының басшылары Джон Скуллидің жағына шыққан кеңес отырысынан кейін Стив Джобс Apple компаниясының бас көрегені атағынан айырылды. 1984 жылы жаңа жарнамалық науқан сәтті болғанына қарамастан, сатылмаған өнімдердің көп бөлігі қалды, олардың құны миллиондаған долларлық кіріс бере алатын еді. 1984 және 1985 жылдар аралығында өнімдерге деген сұраныс күрт төмендеді, бұл бас директор мен Джобс арасындағы шиеленісті күшейтті. Компанияға және өзінің мүмкіндіктеріне сенімділікті арттыру үшін ол жаңа компьютер – Turbo Mac-ты ұсынды. Оның жаңа технологиясы бұрынғы Mac модельдерінен көптеген жаңа мүмкіндіктерді ұсынды, соның ішінде жылдам операциялық жүйе, Turbo үшін ғана арнайы жасалған ішкі бөліктер және деректерді ішкі жадта сақтау мүмкіндігі. Алайда, жоба жүйенің физикалық технологиясындағы мәселелерге байланысты сәтсіз аяқталды. Осы сәтсіздіктен кейін, корпорацияның табысы жақсарғанын көрмеген Apple компаниясының басшылары, Apple-дың және Джобс-тың болашағын шешу үшін кезекті кеңес отырысын өткізді. Нақты шешімдер қабылданбады, бірнеше айдан кейін, 1985 жылы Джобс пен Скулли арасында қарым-қатынас шиеленісіп, тікелей қақтығысқа ұласты. Скулли өзінің бәсекелесін жұмыстан шығарып, оның бұрынғы лауазымын төмендетіп, Джобсты компаниядан кетуге мәжбүр етті.

Алма (1997)

Джобс жұмыстан шығарылғаннан кейін Apple компаниясы тағы да нарықтағы позициясын жоғалтып, өзге технологиялық алыптармен бәсекелесе алмады. Скулли компанияны құтқару мақсатында сатып алушы іздеуді бастады. Көптеген компаниялар корпорацияны сатып алуға ниет білдірді, бірақ ешқайсысы келісімге келмеді. 1997 жылдың маусым айында Apple компаниясының жоғары деңгейдегі директорлар кеңесімен кездесу ұйымдастырылды. Директорлар, шамамен 10 жыл бұрынғыдай, компанияның және Амелионың жағдайын талқылауға жиналды. Бірақ, бұл жолы нақты шешім қабылданды және бірнеше аптадан кейін директорлар кеңесінің мүшесі Вулард Амелиоға телефон арқылы Apple компаниясын басқарудан босатылғанын хабарлады.

General Motors компаниясы

1990 жылы Роберт Стемпель 1962 жылдан бері жұмыс істеген «General Motors» компаниясының бас директоры болып тағайындалды. Ол «Олдсмобиль» бөлімінен бастап, компанияның әртүрлі лауазымдарымен жоғарылап, осы қызметке жеткен. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында әлемді экономикалық дағдарыс шалды, бұл «GM» және жалпы автомобиль өнеркәсібіне елеулі әсер етті. Компанияның пайдалылығын сақтау қажеттілігі Стемпельге ауыр тиді. Ол директорлар кеңесімен бірге барлық бөлімдерде шығындарды қысқарту жолдарын іздеді. Атап айтқанда, компанияның құрылымын қайта құруға тырысты, осылайша дағдарыстың салдары бәсекелестеріне қарағанда аз сезілуі үшін. Бірақ 1992 жылы директорлар кеңесі Стемпельге қарсы шара қолданды. Басқарушы және тәуелсіз директорлардың дауыс беруімен ол қызметтен босатылды. Олар «GM»-нің ұлыстың деңгейіне оның жауапты екенін санайтын, сондай-ақ компанияны күтілген табысқа қайтару үшін жеткілікті жұмыс істемегенін айыптады.

Рейнджерс футбол клубы

2013 жылдың мамырында «Рейнджерс» футбол клубының төрағасы Малкольм Мюррейдің лауазымын қорғауға қауіп төндіруге әрекет жасалды. Клуб бір жыл бұрын таратылған еді, бірақ келісімге қол жеткізіліп, клуб қайта сатып алынғаннан кейін, оның болашағы жақсара бастады және акционерлердің сенімі арта түсті. Көздегендей болашағы жарқын болғанымен, осы акционерлердің бір тобы мамыр айында Мюррейді және басқа да жоғары лауазымдағы мүшелерді қызметтен шеттетуге шешім қабылдады. Жанкүйерлер мен инвесторлар клубтың нақты қаржылық жағдайына көзі жетпей, олардың таратылуынан бері аз ғана ақпарат жарияланды. Сондықтан директорлар кеңесі мен акционерлер арасында шиеленіс күшейді, директорлар инвесторларды клубтың қаржылық тұрақтылығына сендіруге тырысқанына қарамастан. Бизнестің 6,1%-на ие болған акционерлер Мюррейді лауазымынан сүріп тастап, оның орнына бұрынғы бапкер Уолтер Смитты тағайындады.

Қара өрік

2012 жылы Робин Чан Blackberry компаниясын құтқару мақсатымен оны толыққанды қайта құруға тырысты. Чан Blackberry компаниясының қызметкері емес, оның орнына XPD Media Inc тобы деп аталатын жеке бизнесін құрған технологиялық кәсіпкер еді. 2012 жылы Blackberry акцияларының бағасы 16 долларға дейін төмендегеннен кейін, Чан қаржы және технология саласындағы мамандар тобымен компанияны сатып алуды жоспарлай бастады. Оның мақсаты – жаңадан құрылған компанияны сатудан немесе банкротқа ұшыраудан сақтап қалу еді. Ол басқармаға ұсыну үшін Project BBX деп аталатын слайд-шоу жасады. Слайдтарда Blackberry компаниясының ағымдағы шығындары туралы бірнеше графиктер және оның командасымен компанияны жаңа бағытқа бұру жоспарлары туралы мәліметтер келтірілген. Ұсынылған өзгерістердің ішінде Blackberry операциялық жүйесін толыққанды жаңарту және телефонның қауіпсіздік жүйесін нарықтағы ең жақсысы деңгейіне жеткізу болды. Ақырында, басқарманың масштабты өзгерістерге қарсылығы және жобаның ауқымына байланысты қаржыландыру жетіспеушілігі салдарынан Чан BBX жобасын іске асыра алмады, ал кеңес залындағы төңкерісі сәтсіз аяқталды.