Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Су тасқынынан қорғау шарасы
Flood control measure
Тоқтату алабы немесе баяулату алабы – өзендердің, арналардың, көлдердің немесе шығанақтардың салаларында немесе олардың жанында орналасқан, суды шектеулі уақытқа сақтау арқылы су тасқынынан және кейбір жағдайларда төменгі ағыстағы эрозиядан қорғауға арналған қазылған аймақ. Тұрақты су жинағы болмаса, мұндай алаптар құрғақ тоғандар, жинақтағыш тоғандар немесе құрғақ тоқтату алаптары деп те аталады. Суды тұрақты түрде сақтап тұруға арналған тоқтату алаптары ұстау алаптары деп аталады. Базалық түрінде, тоқтату алабы судың сапасын қорғауда шектеулі тиімділікпен су мөлшерін басқару үшін қолданылады, егер ол тұрақты су жинағын қамтымаса.
A detention basin or retarding basin is an excavated area installed on, or adjacent to, tributaries of rivers, streams, lakes or bays to protect against flooding and, in some cases, downstream erosion by storing water for a limited period of time. These basins are also called dry ponds, holding ponds or dry detention basins if no permanent pool of water exists. Detention ponds that are designed to permanently retain some volume of water at all times are called retention basins. In its basic form, a detention basin is used to manage water quantity while having a limited effectiveness in protecting water quality, unless it includes a permanent pool feature.
Функциялары мен құрылымы
Тұрақтау бассейндері – бұл дауыл суларын басқарудың ең тиімді тәсілдері, олар жалпы су тасқынынан қорғайды және 100 жылда бір рет болатын сияқты аса күшті су тасқындарын да бақылай алады. Бассейндер әдетте жаңа құрылыс жобалары, оның ішінде тұрғын үйлер немесе сауда орталықтары салынатын кезде құрылады. Бұл су қоймалары жаңадан салынған жолдар, тұрақтар және үй шатырлары сияқты су өткізбейтін беткейлерден пайда болатын қалалық су ағынын басқаруға көмектеседі. Бассейн судың көп көлемін қабылдауға мүмкіндік береді, бірақ құрылыстың ең төменгі нүктесіндегі кішкентай тесік арқылы ағынын шектейді. Бұл тесіктің мөлшері жер асты және төменгі ағыстағы құбырлардың суды шығару қабілетімен анықталады. Көбінесе су ағынының кіреберіс аймағы құрылысты түрлі зақымдардан қорғау үшін жасалады. Су тасқыны кезінде судың жылдамдығын азайту үшін кіреберіс арналарында бетон блоктар қолданылады. Бұл құрылымдарда ірі тастарды жинауға арналған шөгінді жинағыш құбырлар да болуы мүмкін. Бұл құбырлар құрылыстың кіреберісінің астындағы терең ойыстар болып табылады. Ойыстардың ені үлкен тастар мен басқа да қалдықтардың құрылыстың қалған бөлігіне зиян келтірмей түсуі үшін жеткілікті болуы керек. Бұл шөгінді жинағыш құбырлар әрбір дауылдан кейін тазартылуы тиіс. Зерттеулер көрсеткендей, бассейннен су ағынын нақты уақыт режимінде басқару арқылы салынған бассейндер, басқарылмаған бассейнге қарағанда жалпы ерітілген қатты заттарды және ауыр металдар сияқты байланысты ластаушы заттарды ұстауда айқын артықшылықтарға ие.
Detention basins are storm water best management practices that provide general flood protection and can also control extreme floods such as a 1 in 100 year storm event. The basins are typically built during the construction of new land development projects including residential subdivisions or shopping centers. The ponds help manage the excess urban runoff generated by newly constructed impervious surfaces such as roads, parking lots and rooftops. A basin functions by allowing large flows of water to enter but limits the outflow by having a small opening at the lowest point of the structure. The size of this opening is determined by the capacity of underground and downstream culverts and washes to handle the release of the contained water. Frequently the inflow area is constructed to protect the structure from some types of damage. Offset concrete blocks in the entrance spillways are used to reduce the speed of entering flood water. These structures may also have debris drop vaults to collect large rocks. These vaults are deep holes under the entrance to the structure. The holes are wide enough to allow large rocks and other debris to fall into the holes before they can damage the rest of the structure. These vaults must be emptied after each storm event. Research has shown that detention basins built with real time control of the outflow from the basin are significantly more effective at retaining total suspended solids and associated contaminants, such as heavy metals, when compared to basins without control.
Кеңейтілген тұтқындау бассейні
Су бассейнінің кеңейтілген тұтқындау құрғақ бассейні деп аталатын түрі, ағын бойындағы эрозияны шектеуге және ілік сусындаған қатты заттар сияқты кейбір ластаушы заттарды бақылауға мүмкіндік береді. Бұл бассейн түрі, тұрақты су жинағы бар және әдетте су сапасын қорғау мақсатында жобаланған "ылғалды тоған" деп те аталатын, суды ұстап тұратын бассейннен өзгеше. Қарапайым суды ұстап тұратын тоғандар көбінесе дауылдан кейін 6-12 сағат ішінде босатылатын болса, кеңейтілген тұтқындау (ED) құрғақ бассейндері сақтау мерзімін ұзарту арқылы, мысалы, 24 немесе 48 сағатқа дейін, қарапайым тоған дизайнын жақсартады. Ұзақ сақтау мерзімі су сапасын жақсартуға көмектеседі, себебі қосымша ілік сусындаған қатты заттар толығымен алынып тасталады.
A variant basin design called an extended detention dry basin can limit downstream erosion and control of some pollutants such as suspended solids. This basin type differs from a retention basin, also known as a "wet pond," which includes a permanent pool of water, and which is typically designed to protect water quality. While basic detention ponds are often designed to empty within 6 to 12 hours after a storm, extended detention (ED) dry basins improve on the basic detention design by lengthening the storage time, for example, to 24 or 48 hours. Longer storage times tend to result in improved water quality because additional suspended solids are removed.