Австралия әйелдер құрамасы: Крикет тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Австралия әйелдер ұлттық крикет құрамасы, әйелдер құрамасы – Австралияны халықаралық әйелдер крикетінде ұсынып тұрады. Бұрын «Southern Stars» деп те аталатын бұл құрама қазір Алисса Хилидің капитанылығымен және Шелли Нитшкенің жаттықтырушылығымен басқарылуда. Халықаралық крикет кеңесінің (ICC) әйелдер крикеті бойынша барлық рейтингілерінде көшбасшылықты иеленеді. Австралия әйелдер құрамасы алғашқы тестілік матчын 1934–35 жылдары Англияға қарсы өткізді. Екі команда қазір әйелдер арасындағы «Асха» турнирі үшін екі жылда бір рет жарысады. Жаңа Зеландиямен құрылған тарихтері де шамалы емес, ал Үндістан және Вест-Индиямен де соңғы кезде күшті бәсекелестік қалыптасқан, бұл көбінесе шектеулі оверлерлік крикет арқылы көрінеді. 50 оверлік форматта Австралия барлық командалардың жиынтығынан көбірек әлем чемпионаттарын жеңіп алды – 1978, 1982, 1988, 1997, 2005, 2013 және 2022 жылғы титулдар олардың еншісінде. Twenty20 крикетінде де осындай сәттілікке қол жеткізіп, 2010, 2012, 2014, 2018, 2020 және 2023 жылдары ICC әйелдер T20 әлем чемпионатын жеңіп алды. 2003 жылы Әйелдер Крикеті Австралия (WCA) мен Австралия Крикет Кеңесі (ACB) бірігіп, Cricket Australia (CA) атты жалғыз басқару органы құрды, ол бүгінге дейін өз қызметін жалғастыруда. CA ұйымның басты мақсаты – крикетті Австралиядағы әйелдер мен қыздар үшін ең танымал спорт түріне айналдыру. Осы мақсатқа жетуде ұлттық құраманың көрсеткіштері мен танымал болуы, сондай-ақ олардың үнемі дамып келе жатқан кәсіби отандық құрылымдары, атап айтқанда Әйелдер Ұлттық Крикет Лигасы (WNCL) және Әйелдер Биг-Баш Лигасы (WBBL) маңызды рөл атқарады. 2020 жылдың сәуірінде TrueNorth Research жүргізген сауалнамаға сәйкес, ұлттық әйелдер крикет құрамасы Австралия спорт жанкүйерлерімен ең мықты эмоционалды байланысқа ие.

Алғашқы жылдар

Австралияда ұйымдастырылған крикетпен әйелдер 1874 жылдан бері айналысып келеді, алғашқы тіркелген матчы Бендигода өткен. Штат деңгейіндегі жарыстар 1900 жылдардың басынан бері, ал ұлттық деңгейдегі жарыстар 1931–32 жылдардан бері өткізіліп келеді. Австралия әйелдер крикет кеңесі (АӘКК) 1931 жылдың наурыз айында ұлттық деңгейде ойынды басқару және дамыту мақсатымен құрылды. АӘКК-нің алғашқы мүшелері – Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд штаттары. Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия 1934 жылы, ал АКТ және Тасмания 1977 және 1982 жылдары қосылды. Англия 1934–35 жылдары жазда Австралияға сапар шеккен алғашқы халықаралық әйелдер крикет командасы болды, Маргарет Педен басқарған австралиялық командаға қарсы серияда өнер көрсетті. Серияда өткен үш тестілік матч – әйелдердің қатысқан алғашқы матчы – көпшілік пен БАҚ-тың қызығушылығын тудырды. Әсіресе ерлер әйелдердің ойын көруге қызығушылық танытты. Сол кездегі атақты SCG жанкүйері Ябба былай деді: «Қыздар мен үшін жақсы ойнап жатыр. Бұл – крикет, қыздарды жалғыз қалдырыңыздар!» Екі жеңілістен кейін Австралия үшінші тестіде тең нәтижеге қол жеткізді. Австралия әйелдер құрамасы Ұлыбританияға сапарға шығу үшін өз қаражатын жинағаннан кейін 1937 жылы алғаш рет шетелге сапарға шықты. Олар Англияда 16 тур матч ойнады, соның ішінде үш тестілік матч болды. Біріншісі тартысты жеңіспен аяқталды, онда лег-спиннер Пегги Антонио доппен тағы да үстемдік танытты, ал Кэт Смит маңызды ойыншы болды. Серия 1–1 есебімен тең болғандықтан, үшінші тесті Овалда өткізілді, онда 6000-нан астам адам жиналды. Матч тең аяқталды. Австралияның тарихи турынан кейін көп ұзамай, Екінші дүниежүзілік соғыстың оқиғалары әйелдер крикетінің дамуын тоқтатты. Бетти Уилсон 1948–49 жылдардағы серияның алғашқы тестінде Англияны 186 ұпаймен жеңіп, 9/62 есебімен матчтық көрсеткіштерді жасады және сонымен қатар жүздік соқты. Австралияның 1951 жылғы Англияға сапары XX ғасырдағы әйелдер тестілік матчтарының ең тартысты аяқталуларының бірі болды. Вустерде өткен екінші тестілік матчта австралиялық команда алғашқы раундта 39 ұпайдан қалып қойды, бірақ соңғы күні екі қақпаны сақтап, 160 ұпайға жете алды. Уилсон күткендей маңызды ұпайлар мен қақпаларды енгізсе де, команданы жылдамдықпен ойнаған Норма Уайтмен (матчты 36 ұпаймен аяқтады) жеңіске жеткізді. Екі ойыншы да үшінші тестіде ерекше көзге түсті, бірақ Англия 137 ұпаймен жеңіске жетіп, үш матчтық серияны 1–1 есебімен аяқтады. Англияның Австралияға келесі сапары бірнеше маңызды оқиғаларды тудырды, әсіресе 1957–58 жылдардағы серияның бірінші тестісінде. Мельбурнның Джункшн Овалында өткен матч халықаралық крикеттің Австралия теледидары арқылы алғаш рет көрсетілгенімен танылды. Бетти Уилсон тағы да бір рет теңдесі жоқ күш көрсетті, матч тең аяқталды, ол бір тестіде он қақпаны алып, жүздік соққан алғашқы ойыншы атанды. Тағы бір тарихи жетістік – Фейт Томас матчте тұңғыш рет ойнады, ол кез келген ұлттық спорттық командада Австралияның атынан ойнаған алғашқы абориген болды.

Organised cricket has been played by women in Australia since no later than 1874 when the first recorded match took place in Bendigo. Competitions have existed at state level since the early 1900s and at national level since 1931–32. The Australian Women's Cricket Council (AWCC) was formed in March 1931 to administer and develop the game at the national level. The original members of the AWCC were Victoria, New South Wales and Queensland. South Australia and Western Australia joined in 1934, while ACT and Tasmania affiliated in 1977 and 1982 respectively. England became the first international women's cricket team to visit Australia, touring in the summer of 1934–35 to compete in a series against an Australian team captained by Margaret Peden. Three Test matches—the first ever involving women—were played during the series which received significant public and media interest. Men, in particular, were eager and curious to see the women play. The famous SCG barracker Yabba was quoted at the time: "The ladies are playing alright for me. This is cricket, this is Leave the girls alone!" Following two losses, Australia eked out a draw in the third Test at the MCG with the spin bowling duo of Anne Palmer and Peggy Antonio proving to be among the team's standout performers. After raising their own funds to travel to the United Kingdom, the Australian women's team embarked on a maiden overseas voyage in 1937. They proceeded to play 16 tour matches across England including three Tests—the first resulting in a narrow win which saw leg spinner Peggy Antonio dominate with the ball again while Kath Smith played a crucial all round role. With the series level at 1–1, the third Test was played at The Oval and attracted a crowd of over 6,000 people. The match ended in a draw. Soon after Australia's landmark tour, the momentum of the burgeoning women's game was halted by the events of World War II. all rounder Betty Wilson led Australia to a 186 run victory in the first Test of the 1948–49 series over England, claiming match figures of 9/62 as well as scoring a century. Australia's 1951 tour of England included one of the closest finishes to a women's Test match in the 20th century. The second Test, played in Worcester, was a tight battle as the Mollie Dive led Australian team overcame a 39 run first innings deficit to successfully chase down a target of 160 on the final day of play with two wickets in hand. Though Wilson contributed key runs and wickets as anticipated, it was ultimately the all round performance of fast bowler Norma Whiteman (who finished the match with a defiant knock of 36 not out) which guided the team across the line. Both players were also standouts in the Third test, though England nevertheless triumphed by 137 runs to end the three match series at 1–1. England's next tour of Australia produced several notable milestones, particularly during the first Test of the drawn 1957–58 series. The match, played at the Junction Oval in Melbourne, marked the first time international cricket was broadcast on Australian television. Betty Wilson was once again an inimitable force throughout the topsy turvy contest, which ultimately ended in a draw, becoming the first player to take ten wickets and score a century in the same Test. In another historic breakthrough, Faith Thomas made her debut in the match, becoming the first Indigenous person to represent Australia in any national sporting team.

1958-1973 жж.: IWCC құрылды

Австралия 1958 жылы құрылған Халықаралық әйелдер крикеті кеңесіне (IWCC) мүше болып қосылды және Англия, Нидерланды, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкамен бірге басқарушы орган құруға көмектесті. 1960-жылдардағы қаржы тапшылығы мен жұртшылықтың ықылымсыз қызығушылығы әйелдер крикетінің қайтадан құлдырауына себеп болды. Австралия құрамасының жағдайы да бірдей қиын болды, олар онжылдықты тікелей жеңіліссіз 11 тестілік матчпен аяқтады. 1970-жылдардың басында Австралияның жеңіске жетуі қиын болды, нәтижесінде Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы тестілік матчында жеңіліске ұшырады. Алайда, әйелдер крикетінің жалпы дамуы мен қолдауы, әсіресе мектептер мен жасөсперім клубтарындағы бірқатар адал ойыншылар мен әкімшілердің тырыстықтарының арқасында қайтадан өркендеді. Осындай еңбек еткендердің қатарында Мэри Аллитт болды, ол 1963 жылы Англияға жасаған турда ұлттық құраманың капитаны болды және 2007 жылдың маусымында Австралия орденінің медалімен марапатталды. Бұл кезеңде әйелдер крикетіне ұзақ жыл қызмет еткен ойыншылардың және әкімшілердің бірі Лорна Томас болды. 1950-жылдардың соңында крикеттен зейнеткерлікке шыққан Томас төрт шетелдік турды қадағалаған команданы басқаруды қолға алды. Ойынмен өмір бойы байланыста болғаннан кейін, ол 1970-жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия командаларының менеджері лауазымынан зейнеткерлікке шықты және крикетке қызметтері үшін MBE орденімен марапатталды. Келесі жылы, 1978 жылғы әлем чемпионатында Австралия Англияны финалда жеңіп, тарихи әлем чемпионатының жеңімпазы атанды. Капитан Маргарет Дженнингс команданы жеңіске бастап, Шарон Тредреа турнир барысында ұранымен және доппен елеулі үлес қосты, турнир Үндістанда 40,000-ға дейін көрермендердің алдында өтті. Австралия 1982 жылғы әлем чемпионатында Жаңа Зеландияда Англияны тағы да жеңіп, титулын сәтті қорғады. Турнирдің басында ODI дебютін жасаған Джилл Кеннаре команданың үздік ойыншысы болды, ал Лин Фуллстон барлық ойыншылардың ішінде ең көп қақпа алды. Ұлттық құрама сапында жеңіл атлетикадан да өнер көрсеткен талантты ойыншы Фуллстон екі австралиялық команда мүшесінің ерекшелігін көрнекті бейнеледі: өнімді сол жақтан орта ортодоксалды спиннер (Шелли Нитшке және Джесс Джонассен сияқты кейінгі ұрпақтарымен салыстырылады) және элиталық екі спортшы (Эллис Перри және Джесс Даффин сияқтылармен көрнекті). 1984–85 жылдары Англияның қарсыласы күшті ойын көрсетіп, бес ойыннан тұратын тестілік серияда бес ұпаймен жеңіске жетті. Австралия жаздың соңында оған лайықты жауап беріп, 2–1 есебімен жеңіске жетті, содан кейін Англияның өздерінің басты қарсыласынан тағы бір тестілік матчта жеңіске жетуіне 20 жылдан астам уақыт кетті. Королева Елизавета овал стадионында өткен бесінші тестілік матчта Австралия құрамасының капитаны Раэли Томпсон ұлттық құрамамен соңғы маусымында бірінші күні 5/33 есебімен жеңіске жетіп, өз елі үшін жеті қақпалы жеңіске жол ашты. Джилл Кеннаре мен Денис Эмерсон серия барысында ұранымен маңызды рөл атқарды. Австралия 1988 жылғы әлем чемпионатында Англияны финалда сегіз қақпамен жеңіп, үш рет жеңіске жетті. Бұл маңызды жетістік Мельбурн крикет алаңында, өз алаңында, бар болғаны 3000 көрерменнің алдында өтті. Әйелдер крикетінің дамуының тағы бір көрсеткіші ретінде турнирдегі ұпай жинау жылдамдығы қазіргі ODI стандарттарымен салыстырғанда өте төмен болды. Мысалы, финалда Англия 60 оверде 7/127 ұпай жинады, ал Австралия 45-оверде мақсатты ұтып алды.

Australia became a member of the International Women's Cricket Council (IWCC) at its inception in 1958, helping to form the governing body alongside England, the Netherlands, New Zealand and South Africa. Lack of funds and low public interest throughout the 1960s caused the women's game, once again, to decline. The on field fortunes of the Australian team were simultaneously grim, as they finished the decade with a streak of eleven winless Test matches. Success continued to elude Australia throughout the early 1970s, culminating in their first ever Test mach loss to New Zealand. However, the broader development and support of women's cricket began to soar once more due to the pivotal roles of a handful of dedicated players and administrators, especially through their efforts in schools and junior clubs. Among the devoted contributors was Mary Allitt, who captained the national team for the 1963 tour of England and was awarded the Medal of the Order of Australia in June 2007. One of the longest serving players and administrators for women's cricket during this period was Lorna Thomas. Retiring as a cricketer in the late 1950s, Thomas took up team management which included overseeing four tours abroad. After almost a lifetime's involvement with the game, she retired from her position as manager of the New South Wales and Australian teams in the 1970s and was awarded an MBE for services to cricket. The following year, at the 1978 World Cup, Australia defeated England in the final to claim a breakthrough world championship. Captain Margaret Jennings led the team in its triumphant campaign while Sharon Tredrea had a significant impact with bat and ball throughout the tournament which was held in India before crowds of up to 40,000 people. Australia successfully defended their crown at the 1982 World Cup, held in New Zealand, by beating England in the final again. Making their ODI debuts at the start of the tournament, batter Jill Kennare was the leading run scorer for the team while Lyn Fullston took the most wickets of all players. A talented all rounder who also represented her country in netball, Fullston was a notable embodiment of two Australian team member archetypes: the prolific left arm orthodox spinner (paralleled by several successors, including Shelley Nitschke and Jess Jonassen) and the elite dual sport athlete (further exemplified by the likes of Ellyse Perry and Jess Duffin). A dogged English team toured in 1984–85, pulling ahead early in a five match Test series with a come from behind five run win. Not only did Australia respond resoundingly throughout the remainder of the summer to wrap up a 2–1 series victory, it would take more than 20 years to pass before England would record another Test match victory against their arch rivals. The fifth Test, played at Queen Elizabeth Oval, saw Australian captain Raelee Thompson—in her last season with the national team—take 5/33 on the first day of play to help set up a seven wicket win for her country. Jill Kennare and Denise Emerson were key performers with the bat throughout the series. Australia completed a three peat at the 1988 World Cup, defeating England in the final by eight wickets. Despite recording the significant achievement on home soil at the Melbourne Cricket Ground, the match was played in front of just 3,000 people. In another indicator of the development that lay ahead for the women's game, the rate of scoring during the tournament was typically very slow compared to modern ODI standards—in the final, for example, England scored a mere 7/127 from 60 overs while Australia chased down the target in the 45th over.