Миталі Радж: Үндістан крикетінің жұлдызы

Кіріспе

Үнді крикетшісі (1982 жылы туған)

Митали Дорай Радж (1982 жылдың 3 желтоқсанында туған) – бұрынғы үнді крикетшісі және 2004 жылдан 2022 жылға дейін Үндістан әйелдер құрамасының капитаны болды. Ол әйелдер крикетіндегі халықаралық матчтарда ең көп ұпай жинаған ойыншы, ESPN оны барлық уақыттағы ең ұлы әйел крикетшілердің бірі деп санайды. Радж көптеген ұлттық және халықаралық наградаларға ие, соның ішінде 2017 жылғы Wisden Leading Woman Cricketer in the World, 2003 жылғы Arjuna Award, 2015 жылғы Padma Shri және 2021 жылғы Major Dhyan Chand Khel Ratna сыйлықтары. Радж халықаралық крикетте көптеген рекордтарды сақтайды. Әйелдер бір күндік халықаралық матчтарында (WODI) 7000 ұпайдан асып түскен жалғыз әйел крикетші – ол. Ол бір күндік матчтарда қатарынан жеті рет 50 ұпай жинаған алғашқы ойыншы. Сондай-ақ, ол WODI-де ең көп жартылай ғасырлық соққан рекордты иеленеді. 2005 жылы Митали Радж Үндістан құрамасының тұрақты капитаны атанды. Ол 2005 және 2017 жылдары ICC әйелдер бір күндік әлем чемпионатының финалында екі рет Үндістан құрамасын жетектеген жалғыз әйел ойыншы. 2018 жылдың маусым айында 2018 жылғы әйелдердің Twenty20 Азия кубогында ол T20I-де 2000 ұпай жинаған Үндістанның алғашқы ойыншысы болды. Сонымен қатар, ол 2000 WT20I ұпай жинаған алғашқы әйел крикетшісі де болды. 2019 жылдың 1 ақпанында Жаңа Зеландия әйелдер құрамасына қарсы өткен матч кезінде Митали Радж 200 ODI матчта ойнаған алғашқы әйел атанды. 2019 жылдың қыркүйегінде ол бір күндік крикетке назар аудару үшін T20I-ден зейнеткерлікке шыққандығын мәлімдеді. 2019 жылы ол халықаралық крикетте 20 жылдық мерейтойын тойлаған алғашқы әйел болды. 2021 жылдың шілдесінде Радж Шарлотта Эдвардстың 10 273 ұпайлық рекордын бұзып, әйелдер крикетіндегі ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды. 2022 жылдың 8 маусымында Радж халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады.

Ерте өмір

Митали Радж 1982 жылдың 3 желтоқсанында Раджастан штатының Джодхпур қаласында тамил отбасында дүниеге келді. Оның анасы Лила Радж, әкесі Дорай Радж – Үндістан Әуе Күштерінің кіріспе офицері болған. Қазір ол Хайдарабад, Телангана штатында тұрады. Радж он жасында крикет ойнауды бастады. Ол Хайдарабадтағы қыздарға арналған Кейс орта мектебін және Секундерабадтағы әйелдерге арналған Кастурба Ганди кіші колледжін бітірді. Ол бастауыш мектепте үлкен ағасымен бірге крикеттен жаттығу алды.

Отандық мансап

Радж Пурнима Рау, Анджум Чопра және Анджу Джайнмен бірге Air India үшін ойнады, содан кейін отандық чемпионатта теміржол командасына қосылды. Ол Әйелдердің T20 Challenge турнирінде Supernovas және Velocity командаларында өнер көрсеткен.

Халықаралық мансап

Радж Үндістанның үш форматында да – Тест, бір күндік және T20 форматында ойнады. Ол он төрт жасында 1997 жылғы әйелдер крикетінен әлем чемпионатының кандидаттарының қатарына енді, бірақ соңғы құрамға ілікпеді. 1999 жылы Ұлыбританияның Милтон-Кейнс қаласында Ирландияға қарсы өткізген ойынында ол 114 ұпай жинап, бір күндік дебютін жасады. 2001-02 маусымда Оңтүстік Африкаға қарсы Үндістанның Лакхнау қаласында (Уттар-Прадеш штаты) алғашқы Тест матчын өткізді. 2002 жылдың 17 тамызында 19 жасында үшінші Тест матчында Карен Рольтонның 209* ең жоғары жеке Тест ұпайы бойынша әлемдік рекордын жаңартты. Англияға қарсы екінші және соңғы Тест матчында 214 ұпай жинады. Алайда, 2004 жылдың наурыз айында Пакистандық Киран Балуш Вест-Индияға қарсы 242 ұпай жинап, бұл рекорды жаңартты. 2005 жылы Оңтүстік Африкада Радж Үндістан құрамасын 2005 жылғы әйелдер крикетінен әлем чемпионатының финалына жеткізді, бірақ Австралияға есе жіберді. 2006 жылдың тамызында ол командасын Англияда алғашқы Тест және сериялық жеңіске жеткізді, сондай-ақ бірде-бір ойынды ұтпай Азия кубогын сәтті қорғап, жылын аяқтады. Митали Радж 2003 жылы Арджуна сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылғы әйелдер әлем чемпионатында Радж бір күндік форматтағы әйелдердің арасында бірінші орынға ие болды. Мансабында ол Тест крикетінде бір жүздік және төрт жартылай жүздік, бір күндік матчтарда бес жүздік және бес жартылай жүздік, сондай-ақ бір күндік матчтарда 3/4 ең үздік нәтиже көрсетті, ал T20 форматінде он жартылай жүздік соқты. 2017 жылдың ақпанында ол бір күндік матчтарда 5500 ұпай жинаған екінші ойыншы атанды. 2017 жылдың шілдесінде ол WODI-де 6000 ұпай жинаған алғашқы ойыншы болды. Ол 2017 жылғы әйелдер крикетінен әлем чемпионатының финалына дейін Үндістан құрамасын жетектеді, бірақ Англияға 9 ұпаймен есе жіберді. 2017 жылдың желтоқсанында ол ICC әйелдер бір күндік командасының құрамына енді. 2018 жылдың қазанында ол Вест-Индияда өткен 2018 жылғы ICC әйелдер T20 әлем чемпионатында Үндістан құрамасының құрамында болды. Радж 2019 жылдың қыркүйегінде T20I крикетінен зейнеткерлікке шықты. BCCI баспасөз хабарламасында ол: "2006 жылдан бері T20 халықаралық матчтарында Үндістанды өкілдік еткеннен кейін, 2021 жылғы бір күндік әлем чемпионатына дайындыққа бар күшімді жұмсау үшін T20I-ден зейнеткерлікке шығуды жөн көрдім" деді. 2020 жылдың қарашасында Радж ICC онжылдықтың үздік әйел крикетшісі үшін Рейчел Хейхо Флинт сыйлығына және онжылдықтың үздік әйелдер бір күндік крикетшісі сыйлығына ұсынылды. 2021 жылдың мамырында ол Англия әйелдер крикет командасына қарсы бір реттік матч үшін Үндістанның Тест құрамасының капитаны болып тағайындалды. 2022 жылдың қаңтарында ол 2022 жылғы әйелдер крикетінен әлем чемпионатында Үндістан құрамасының капитаны болып тағайындалды. 2022 жылдың 8 маусымында Радж халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлік жариялады.

Raj has played all three of India's cricket formats: Test, ODI, and T20. She was named among the probables for the 1997 Women's Cricket World Cup when she was fourteen, but she did not make it to the final squad. She made her ODI debut in 1999 against Ireland at Milton Keynes, UK, and scored an unbeaten 114 runs. She made her Test debut in the 2001–02 season against South Africa at Lucknow, Uttar Pradesh, India. On 17 August 2002, at the age of 19, she broke Karen Rolton's world record for the highest individual test score of 209* in her third test, scoring a new high of 214 against England in the second and final test at County Ground, Taunton, UK. The record has since been surpassed by Kiran Baluch of Pakistan, who scored 242 against the West Indies in March 2004. In South Africa in 2005, Raj led India to their first finals in 2005 Women's Cricket World Cup, where they lost to Australia. In August 2006 she led her team to their first ever Test and series victory in England, and concluded the year by successfully defending the Asia Cup without losing a single game. Mithali Raj won the 2003 Arjuna award. At the 2013 Women's World Cup, Raj was the number 1 woman ODI cricketer. In her career , she scored one century and four fifties in Test cricket, five centuries and five fifties in ODIs, together with best bowling figures of 3–4 in ODIs, and ten fifties in T20s. In February 2017 she became the second player to score 5,500 runs in ODIs. In July 2017 she became the first player to score 6,000 runs in WODIs. She led the Indian team to the final of the 2017 Women's Cricket World Cup where the team lost to England by nine runs. In December 2017 she played on the ICC Women's ODI Team of the Year. In October 2018 she played on India's squad for the 2018 ICC Women's World Twenty20 tournament in the West Indies. Raj retired from T20I cricket in September 2019, saying in a BCCI press statement: "After representing India in T20 internationals since 2006, I wish to retire from T20Is to focus my energies on readying myself for the 2021 one day World Cup". In November 2020, Raj was nominated for the Rachael Heyhoe Flint Award for ICC Female Cricketer of the Decade, and the award for women's ODI cricketer of the decade. In May 2021 she was named captain of India's Test squad for their one off (one time only) match against the England women's cricket team. In January 2022, she was named captain of India's team for the 2022 Women's Cricket World Cup in New Zealand. On 8 June 2022, Raj announced her retirement from all formats of International cricket.

Жаттықтырушылық мансап

Радж Үндістан әйелдерінің ұлттық крикет құрамасының соққылау бойынша кеңесшісі болды және ойыншы-жаттықтырушы ретінде өнер көрсетті.

Жазбалар

Радж "Үндістан әйелдер крикетінің леди Тендулкар" деген лақап атымен танымал, себебі ол қазіргі уақытта Үндістан үшін барлық форматта – Тест, ODI және T20I-де барлық уақыттағы ең көп ұпай жинаған ойыншы. 2017 жылғы Әйелдер Крикет Әлем чемпионатында Радж жетінші рет қатарынан жартылай ғасырлық көрсеткішке жетіп, ойыншының қатарынан ең көп 50-лік соққан рекордын жаңартты. Радж – Әлем чемпионатында 1000-нан астам ұпай жинаған бірінші үндістандық және жалпы бес әйел крикетшінің бірі. Ол бір команда үшін қатарынан ең көп өткізілген Әйелдердің Бір күндік Халықаралық ойындарының рекордын (109) иеленеді. Митали Радж 2018 жылғы ICC Әйелдер T20 Әлем чемпионатында ойынға деген көзқарасы үшін крикет басшылығымен дауға түсті. BCCI-ға жолдаған хатында ол бапкер Рамеш Поварды және BCCI COA мүшесі Диана Эдульджиді жақпарушылықпен қарағанын, оны T20 Әлем чемпионатының жартылай финалына қоспағандары үшін қорлағанын айыптады. Повар өз кезегінде Раджді соққы беру ретін төмендетуді сұрағанда крикеттен кетіп қалумен қорқытқаны үшін сынады. Ол сондай-ақ Раджді "тренерлерге шантаж жасап, қысым көрсетіп" және жақында өткен T20 Әлем чемпионатында командада бөліс тудырғанын айыптады. "Ол команданың тәжірибелі ойыншысы болғанымен, команда отырыстарында аз үлес қосады. Ол команда жоспарын түсіне алмады және оған бейімделе алмады. Өзінің рөлін ескермей, жеке жетістіктерін ойлады. Бұл басқа ойыншыларға қосымша қысым түсірді". Бапкер Повар сондай-ақ Радждің сол турнирде Ирландияға қарсы соққан 50 ұпайын сынады, онда ол 25 нүктені ала алмады. Оның T20 командасының капитаны Харманприт Каурмен қарым-қатынасы шиеленіскен еді. Алайда, 2021 жылдың мамыр айында Рамеш Повар Үндістан әйелдер крикет құрамасының бас бапкері болып қайта тағайындалғаннан кейін, екеуі татуласты. Радж және Каур әртүрлі сұхбаттарда араларында ешқандай дұшмандық болмағанын растады.

Марапаттар

2003 ж. Арджуна сыйлығы
2015 ж. Падма Шри – Үндістанның төртінші жоғары азаматтық сыйлығы
2017 ж. Жастар спортының үздік иконы сыйлығы. Ченнаидегі «Radiant Wellness Conclave» форумында
2017 ж. «Vogue» журналының «Жыл спортшысы» сыйлығы. «Vogue» журналының 10 жылдығына орай
2017 ж. «BBC 100 Women» тізіміне енді
2017 ж. «Wisden» журналының «Әлемдегі жетекші әйел крикетшісі» сыйлығы
2021 ж. «Кхел Ратна» сыйлығы – Үндістанның ең жоғары спорт наградасы

Жеке өмірі мен қызығушылықтары

Ол - бхаратанатиям бишісі.

Танымал мәдениетте

2017 жылғы әйелдер крикетінен әлем чемпионатынан кейін Viacom 18 Motion Pictures компаниясы Радждың өмірі туралы көркем фильм түсіру құқығын алды. Ол: «Бұл фильм көбірек адамдарды, әсіресе жас қыздарды спортты мансап етіп таңдауға шабыттандырады деп үміттенемін», – деді. Түсірілім 2019 жылы бастауға жоспарланған. Радж: «Менің ойымша, Приянка Чопра менің өмірбаянымда ойнауға өте жақсы таңдау болар еді. Біздің мінездеріміз көп жағынан үйлеседі. Мен киноға көп қызығушылық танытпаймын, сондықтан мамандар өз жұмыстарын жақсы атқаратынына сенемін», – деді. Бірақ, соңында Таапси Панну «Шабаш Митху» атты өмірбаянында Митали Радж рөліне бекітілді. 2020 жылы Рахул Дхолакия режиссерлік жасауға тиіс еді. Алайда, COVID-19 пандемиясынан кейін түсірілім кешіктірілді. 2021 жылдың маусым айында Шрижит Мукерджи Дхолакияның орнына режиссер болып тағайындалды. Фильм 2022 жылдың 15 шілдесінде көрсетілді. Фильм қаржылық құлдырауға ұшырады, 30,0 миллион рупий бюджеттен бар болғаны 2,88 миллион рупий табыс тапты.