Рикарду Ваз Тэ: Футболшының мансабы мен жолы

Кіріспе

Португалиялық футболшы Рикардо Хорхе Ваз Те (1986 жылғы 1 қазанда туған) – Португалияның бұрынғы кәсіби футболшысы, шабуылшы ретінде ойнаған. Карьерасы барысында Ваз Те ағылшын клубтары "Болтон Уондерерс", "Халл Сити", "Барнсли" және "Вест Хэм Юнайтед", грек клубы "Паниониос", шотландтық премьер-лига клубы "Гиберниан", түрік "Ахисар Беледиеспор" және португалдық "Портимоненсе" клубтарында доп тепті.

Ерте өмір

Ваз Те Лиссабонда дүниеге келді, бірақ бір жылдан кейін әкесімен бірге Гвинея-Бисауға көшіп, 11 жасқа дейін онда тұрды. Португалияға оралған соң, SC Farense клубында кәсіби жаттығулармен айналысты. 2005–06 жылдары Ваз Те қайтадан негізгі құрамға ілікті, 7 матчті бастап, тағы 22 матчте алмастырылды. Барлық турнирлерде 6 гол соқты, оның бірі 2005 жылғы 24 қарашада «Витория де Гимараэш» клубына қарсы матчта ойынға қосылғаннан кейін көп ұзамай теңестіру голы болды. 2007 жылғы наурызда Ваз Те «Болтоннан» бір айға жалға алынып, «Халл Сити» клубына қосылды. 2007–08 маусымының басында бақытсыздыққа ұшырады, алғашқы ойында буын-байламдарына зақым келді. Сол маусымда тағы бір ғана матчте ойнады, ол УЕФА кубогында «Спортинг Лиссабонға» 0–1 есебімен ұтылған матч болды, онда «Болтон» бас жаттықтырушысы Гэри Мегсон көбінесе резервтік құрамды пайдаланды. 2008 жылғы тамызда ойыншының трансферіне қатысты жаңжал туды, көптеген ақпараттар бойынша ол «Расинг де Сантандер» клубына жалға берілді, бұл трансфер аясында «Эби Смоларек» кері «Болтонға» өтуі керек еді. Алайда, Смоларек «Болтонға» қосылса да, португалдық шабуылшы да клубта қалды. 2008–09 маусымында тек екі матчте ғана алаңға шықты, ал 2009–10 маусымында мүлде ойнамады, себебі оң тізесіне төрт операция, ал сол тізесіне бір операция жасау қажет болды. 2010 жылғы желтоқсанда Грецияда алты айдан астам уақыт өткен соң, Ваз Те мен «Паниониос» клубы өзара келісіммен келісімшартты бұзу туралы келісімге келгені хабарланды. Клуб бас жаттықтырушысы Колин Калдервуд екі тараптың да жаңа келісімшарт туралы келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Трансфер 28 ақпанда расталды. Ваз Те 5 наурызда «Сент-Джонстонға» қарсы өткен матчта 1–1 есебімен теңдескен кезде ойынға қосылып, клуб сапындағы дебютін жасады. «Хибс» сапында «Хартсқа» қарсы Эдинбург дербиінде бір гол соқты. Маусым соңында оның келісімшарты жаңартылмады. Кейін Ваз Те «Хибсте» «ақшасыз» ойнағанын, бірақ шотланд футболының көршілес Англиядағы «танымалдылығына» байланысты сол клубты таңдағанын айтты, ал басқа Чемпионшип клубтары бұл мүмкіндікті қабылдамады. 31 желтоқсанда Ваз Те «Лидс Юнайтедке» қарсы өткен матчта 4–1 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Sky Sports 2012 жылғы 1 қаңтарда Ваз Те «Барнслидің» жаңа келісімшарт ұсынысын қабылдамағанын хабарлады. «Барнсли» сапында «Суонси Ситиге» қарсы ФА кубогының үшінші турында 4–2 есебімен ұтылған матчта екі гол соқты.

Vaz Tê was born in Lisbon, but moved a year later to live with his father in Guinea Bissau, where he remained until he was 11 years old. He returned to Portugal and received professional coaching at SC Farense. In 2005–06, Vaz Tê was again involved in first team action, starting 7 games and coming on as a substitute in another 22. He scored 6 goals in all competitions, one of which a late equaliser shortly after coming on as a substitute on 24 November 2005, at Vitória de Guimarães. In March 2007, Vaz Tê joined Hull City on a month's loan from Bolton. He had an unlucky beginning to the 2007–08 season, damaging his ligaments on the opening day. He only appeared in one more game throughout that season, a 0–1 defeat to Sporting Lisbon in the UEFA Cup in which Bolton Manager Gary Megson played mostly a reserve team. In August 2008, there was confusion regarding the player, when it was widely reported that he had signed for Racing de Santander on loan as part of a swap deal that would see fellow striker Ebi Smolarek go the other way. However, although Smolarek did join Bolton, the Portuguese striker also remained at the club. He made only two appearances in the 2008–09 season and none in the 2009–10 season, as he required four operations on his right knee and one on his left knee. In December 2010, after less than six months in Greece, it was announced that Vaz Tê and Panionios had come to an agreement to mutually terminate his contract. and manager Colin Calderwood stated that both parties were in discussions about a contract. The signing was confirmed on 28 February. Vaz Tê made his debut for the club in a 1–1 draw against St Johnstone on 5 March as a substitute. He scored one goal for Hibs, in an Edinburgh derby against Hearts. His contract was not renewed at the end of the season. Vaz Tê later said that he had played for Hibs for "no money", but had chosen to go there due to the "visibility" of Scottish football in neighbouring England. every other Championship club having rejected that opportunity. On 31 December, Vaz Tê scored a hat trick in a 4–1 win against Leeds United, after coming on as a substitute. Sky Sports reported on 1 January 2012 that Vaz Tê had rejected Barnsley's offer of a new contract. He scored both of the Barnsley goals in a 4–2 defeat against Swansea City in an FA Cup third round tie.

Вест Хэм Юнайтед

2012 жылдың 31 қаңтарында Ваз Те үшінші жылға опциясы бар 2 жарым жылдық келісімшартқа қол қойды. Ваз Те клуб сапында 4 ақпанда Миллуоллға қарсы лондондық дербиде Карлтон Коулдың орнына 89-шы минутта алаңға шығып дебют жасады. Кездесу «Уэст Хэм Юнайтедтің» 2:1 есебімен аяқталды. 2012 жылдың 21 ақпанында Ваз Те «Хаммерс» сапындағы алғашқы голын «Блэкпулға» қарсы өткен матчта соқты, нәтижесі 4:1 болды. Ваз Те 2012 жылдың 14 сәуірінде «Брайтон мен Хов Альбионға» қарсы өткен үй матчында «Уэст Хэм Юнайтедтің» 6:0 есебімен жеңіске жеткен кезде алғашқы хет-тригін жасады. «Уэст Хэм» «Саутгемптоннан» кейін үшінші орынды алып, «Кардифф Ситиге» қарсы плей-оффқа қатысты. Бірінші ойында «Кардифф Сити» стадионында 2:0 есебімен жеңіске жетті, ал «Уптон Паркте» өткен екінші ойында 3:0 есебімен тағы да жеңіске қол жеткізді. «Уэст Хэм» 5:0 есебімен плей-офф финалына өтті. 2012 жылдың 19 мамырында «Уэмблиде» өткен плей-офф финалында Ваз Те 87-ші минутта «Блэкпулге» қарсы жеңіс голын соқты. Бұл 2011-12 маусымында Ваз Те соққан 24-ші гол болды. Келесі ойында, 2012 жылдың 6 қазанында «Арсеналға» қарсы өткен матчта Ваз Те иығын шығарды, бұл жарақат оны шамамен 3 айға алаңнан шығарды. Ваз Те 29 желтоқсанда «Редингке» қарсы өткен сыртқы матчта қайтадан алаңға шықты. Ол ойынның соңғы 23 минутында алаңға шығып, командасы 1:0 есебімен ұтылып тұрғанда, матчты теңестіруге үлкен мүмкіндік жасады, бірақ «Уэст Хэм» жеңіліске ұшырады. Сэм Аллардайс бұл Премьер-лигада гол соғудың ең оңай мүмкіндігі екенін айтты. 2013-14 маусымын 2:0 есебімен «Кардифф Ситиге» қарсы өткен үй матчында Джо Коулдың орнына 90-шы минутта алаңға шығып бастады. 2013 жылдың 27 тамызында Лига кубогының екінші турында «Челтенхэм Таунға» қарсы өткен матчта алғашқы голын соқты, ойынның 42-ші минутында бос соққыдан гол соқты, нәтижесі «Уэст Хэмнің» 2:1 есебімен жеңісімен аяқталды. Ол осы голы үшін айдың үздік голы сыйлығын алды. «Челтенхэмге» қарсы жеңіске жеткеннен кейін, 2013 жылдың 28 тамызында Ваз Те трансфер сұранысын берді. Оның мәлімдемесінде: «Статистика баршаға мәлім, бірақ оған қарамастан, мен және менің өкілдерім менеджердің жоспарында жоқ екенім анық болды. Сондықтан, ауыр жүрекпен трансфер сұранысын беремін және менің ойынға деген көзқарасымды бағалайтын клубқа қосылуға үміттенемін», - делінген. Ол кем дегенде қысқы трансфер кезеңіне дейін «Уэст Хэмде» қалады және клубқа адал болады деп уәде берді. Трансфер сұранысынан кейін Ваз Те 2013 жылдың қыркүйек айында төрт ойынға қатысып, бір гол соқты, ал қазан айында «Тоттенхэм Хотспур» және «Манчестер Ситиге» қарсы үш ойын өткізіп, екі гол соқты. Бұл клуб үшін соққан соңғы голдары болды. 2013 жылдың 27 қазанында «Суонси Ситиге» қарсы өткен матчта иығын шығарды. Ол 2014 жылдың 15 сәуірінде «Арсеналға» қарсы өткен матчта 12 минут ойнап, 1:3 есебімен жеңілгенге дейін бірінші командаға қайта оралмады. 2014-15 маусымында менеджер Сэм Аллардайс оны сирек таңдады, ол тек төрт лига матчында және бір Лига кубогы матчында ғана алаңға шықты. Оның соңғы матчы 2014 жылдың 22 қарашасында «Эвертонға» қарсы өткен сыртқы матчта 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады, ал 2015 жылдың 17 қаңтарында клуб оның келісімшартын бұзды.

Vaz Tê signed for then Championship club West Ham United on 31 January 2012, for an undisclosed fee on a 2 1/2 year deal with an option for a third year. Vaz Tê made his debut for the club, coming on as an 89th minute substitute for Carlton Cole in the London derby against Millwall on 4 February. The game finished 2–1 to West Ham United. On 21 February 2012, Vaz Tê scored his first goal for the Hammers, in a 4–1 victory at Blackpool. Vaz Tê scored his first hat trick for West Ham on 14 April 2012, in West Ham United's 6–0 home victory against Brighton & Hove Albion. West Ham finished 3rd behind Southampton entering the play offs against Cardiff City. They won the first leg at the Cardiff City Stadium 2–0 and the second leg 3–0 at the Upton Park, with Vaz Tê scoring the second goal of the second game. West Ham progressed to the play off final with a 5–0 aggregate victory. In the play off final at Wembley on 19 May 2012, Vaz Tê scored the winning goal in the 87th minute against Blackpool. It was the 24th goal Vaz Tê had scored in the 2011–12 season. In the very next game, on 6 October 2012 at home to Arsenal, Vaz Tê dislocated his shoulder, an injury which kept him out of the team for nearly 3 months. Vaz Tê returned to the side on 29 December in an away game at Reading, he was brought on with 23 minutes remaining and his side down 1–0 and went on to miss a glaring opportunity to draw the match, as West Ham lost. Sam Allardyce said it was one of the "easiest" chances to score in the Premier League. He started the 2013–14 season as a 90th minute substitute, replacing Joe Cole, in a 2–0 home win against Cardiff City. He scored his first goal of the season in a League Cup second round fixture against Cheltenham Town on 27 August 2013, when he scored the opening goal from a free kick in 42nd minute of the match, which ended a 2–1 win for West Ham. He later received a Goal of the Month club award for that goal. After the Cheltenham win, on 28 August 2013, Vaz Tê handed in a transfer request. His statement regarding this said, "The statistics are evident to all but, despite this, it has been made obvious to myself and my representatives that I am not in the manager's plans. Therefore, it is with a heavy heart that I submit a transfer request and look to join a club where my approach to the game will be appreciated." He has remained at West Ham for at least until the winter transfer period and has committed himself to the club. Following his transfer request Vaz Te played four games in September 2013, scoring once and three games in October scoring twice, in games against Tottenham Hotspur and Manchester City. These proved to be his last goals for the club. In his next game, on 27 October 2013, he dislocated his shoulder against Swansea City. He did not return to the first team until 15 April 2014 when he played 12 minutes against Arsenal in a 1–3 defeat. In the 2014–15 season he was rarely picked by manager Sam Allardyce making only four league appearances and one in the League Cup. His last game came on 22 November 2014 in a 2–1 away defeat to Everton and on 17 January 2015, his contract was terminated by the club.

Ахисар Беледиеспор

2015 жылдың 18 қаңтарында Ваз Те алты айлық келісімшартпен Түркия Супер Лигасының "Ахисар Беледиеспор" клубына қосылды. Ол барлығы 14 ойын өткізіп, бес гол соқты.

Чарлтон Атлетик

2015 жылдың 13 қарашасында Ваз Те Charlton Athletic клубымен маусым соңына дейін тегін трансфер бойынша келісімшарт жасасты. Бірақ, ол 2016 жылдың ақпан айында келісімшартынан босатылды.

Қытай

2017 жылдың 14 шілдесінде Ваз Тэ «Хэнань Цзянье» қытай Суперлигасы клубына өтті. 2019 жылдың ақпан айында Ваз Тэ «Циньдао Хуанхай» Қытай бірінші лигасы клубына өтті.

Портимоненсе

Қытайдағы ойыннан кейін Ваз Те Португалияға оралып, "Портимоненсе" клубымен келісім шарт жасасты. 2020/21 маусымы аяқталғаннан кейін Ваз Те-нің келісімшарты таратылды және португал клубы оны босатты.

Халықаралық мансап

2005 жылдың жазында Ваз Тэ Тулон турниріне қатысып, Португалияның 20 жасқа дейінгі құрамасы Оңтүстік Кореямен ойынында хет-трик жасады. Одан кейін ол Португалияның 21 жасқа дейінгі құрамасында үздіксіз ойнады.