Кіріспе

Ле Локл (lə lɔkl; Luggli) – Швейцарияның Нойшатель кантонындағы муниципалитет. Ол Юра тауларында, Ла-Шо-де-Фонд қаласынан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Швейцариядағы үшінші ең кішкентай қала (Швейцарияда қала деп санау үшін 10 000-нан астам тұрғыны болуы керек). Ле Локл швейцариялық сағат жасау өнерінің орталығы ретінде белгілі, тіпті осы саланың туған жері деп есептеледі, оның тамыры 1600 жылдарға дейін жетеді. Бұл муниципалитетте Favre Leuba, Mido, Zodiac, Tissot, Ulysse Nardin, Zenith, Montblanc, Certina және Universal Genève сияқты өндіріс орындары орналасқан, соңғы компания Женеваға көшіп кеткенше. Қаланың сағат жасау тарихы әлемдегі ең танымал сағат мұражайларының бірінде – Монтс-Кассельдегі Сағат мұражайында сақталған. Мұражай 19 ғасырда салынған, қаланың солтүстігіндегі төбедегі шағын сарайда орналасқан. Қала орталығынан шамамен бір километр батысқа қарай орналасқан үңгірде қалпына келтірілген тарихи жер асты диірмендерін (астық диірмені, май диірмені, ағаш диірмені) көруге болады. Қаланың аты көл немесе «trou d'eau» сөзінен шыққан.

ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра орындары

Ле-Локл, сондай-ақ Ла-Шо-де-Фонд, өзінің сақталуын сағаттарды өндіру мен экспорттауға қарызды. Сағат жасау өнеркәсібін 17 ғасырда өздігінен үйренген сағатшы Даниэль Жанрикард Ле-Локлге әкелді. Ол аймақтың шаруаларын ұзақ қыстарда оған сағат компоненттерін жасауға ынталандырды. 20 ғасырда микромеханикалық өнеркәсіп қосылды. Ле-Локл және Ла-Шо-де-Фонд сағат жасау қалалары ЮНЕСКО-дан ерекше әмбебап құндылығы үшін бірлесіп танылды. Биіктігі (шамамен) және судың жетіспеушілігі (жер астындағы кезекті әктас) жерді егіншілікке қолайсыз етеді. Қала құрылысы мен ғимараттар сағатшылардың рационалды ұйымдастыруға деген қажеттілігін көрсетеді. Олар 19 ғасырдың басында, кең ауқымды өрттерден кейін қайта салынды. Тұрғын үйлер мен шеберханалар біріге орналасқан параллель жолақтардан тұратын қала құрылысы, 17 ғасырдан бастау алатын және бүгінге дейін сақталған жергілікті сағат жасау мәдениетінің қажеттіліктерін көрсетеді. Екі қала да моноөнеркәсіптік қалалардың көрнекті мысалдары болып табылады, олар жақсы сақталған және әлі де белсенді. Олардың қала құрылысы қолөнершілер өндірісінен 19 және 20 ғасырлардың соңында шоғырланған фабрикалық өндіріске өтуіне мүмкіндік берді. Карл Маркс «Капитал» еңбегінде Ла-Шо-де-Фондты Юра сағат жасау өнеркәсібіндегі еңбек бөлінісін талдаған «үлкен фабрикалық қала» деп сипаттады. Бұл Швейцарияның Мәдени мұра тізіміне енген оныншы нысаны, бұрынғылары – Берн қаласының ескі бөлігі, Ретия темір жолы және Санкт-Галл аббаттығы мен монастыры сияқты.

Тарих

Ле Локл алғаш рет 1332 жылы «ду Локл» деп еске алынады.

География

Le Locle Франция мен Швейцария арасындағы шекараны құрайтын Col des Roches шатқалының швейцариялық жағында орналасқан. Le Locle-дің ауданы (2004/09 жылғы мәліметтер бойынша) осы аумақтың 53,6%-ы ауыл шаруашылығына арналған, ал 29,9%-ы орманмен жабылған. Қалған жердің 15,9%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдар) және 0,2%-ы пайдалы емес жерлерді құрайды. Салынған аумақтың ішінде өнеркәсіптік ғимараттар жалпы ауданның 1,4%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 7,7%-ын, ал көлік инфрақұрылымы 4,7%-ын құрайды. Сонымен қатар, саябақтар, жасыл аймақтар және спорт алаңдары 1,3%-ды құрайды. Орманды жердің 26,7%-ы тығыз орманмен, ал 3,2%-ы жеміс бақтарымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 0,0%-ы егістікке, 33,8%-ы жайылымдарға, ал 19,6%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады.

Елтаңба

Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл және алтын түсті ромбтардан құралған, күміс түсті бағананың үстінде көк түсті толқынды таспа, ал төменгі жағында үш жасыл төбеден шыққан күміс панельден сондай түсті бірнеше қарағай ағаштары өседі. Дегенмен, ресми герб (сирек қолданылады) төрт бөліктен тұрады: 1-ші және 4-ші бөліктерде тік тілімделген қызыл және жасыл түсті сегіз тіс, ал 2-ші және 3-ші бөліктерде флангтан шыққан бес көк жалауша, бәрінен жоғары күміс крест орналасқан.

Демография

Ле-Локлдің 2008 жылғы халқының 26,0% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны -2,8% деңгейінде өзгерді. Көші-қонға байланысты бұл көрсеткіш 0% болса, туыс-өлімге байланысты -2,2% құрады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде (9 264 немесе 88,0%) сөйлейді, екінші ең көп таралған тіл – итальян тілі (423 немесе 4,0%), ал үшінші орында неміс тілі тұр (203 немесе 1,9%). Романш тілінде сөйлейтін 6 адам бар. Муниципалитеттегі тұрғындардың 3 884 немесе шамамен 36,9% Ле-Локлде туып, 2000 жылы сол жерде тұрған. Олардың 1 882-сі немесе 17,9% сол кантонда, 1 576-сы немесе 15,0% Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 2 639-ы немесе 25,1% Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 4 713 жеке тұрғын үй тіркелді, орташа есеппен әр үйде 2,1 адам тұрды. 2009 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 0,1 жаңа тұрғын үй салынды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Ancien Hôtel des Postes, Монтс қамалы және Музей d’horlogerie, Қалалық әкімдік, Immeuble, Кол-де-Рош жотасындағы жер асты диірмендері, Вилла Фавр Жако және Zenith SA ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра нысаны ретінде тізімделген. Ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасының бір бөлігі: Ла-Шо-де-Фон / Ле-Локл, Сағат жасау қала құрылысы (2009 жылдан бері), сондай-ақ Ле-Локл қаласының және Лес-Брене ауылының толық аумағы Швейцария мұралық нысандарының тізіміне енген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия PdA партиясы болды, ол дауыстардың 24,8%-ын алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар – СП (22,38%), СВП (20,57%) және ЛПС партиясы (16,13%) болды. Федералды сайлауда барлығы 3204 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 49,3% құрады.

Экономика

2010 жылы Ле-Локлде жұмыссыздық деңгейі 7,6% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 95 адам жұмыс істеді және осы секторда 38-ге жуық кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 5355 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 196 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 2409 адам жұмыс істеді, 300 кәсіпорын осы секторда қызмет етеді. 2000 жылы муниципалитетке 4232 жұмысшы келді, ал 1877 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза импортері болып табылады, әрбір кеткен адамға 2,3 жұмысшы келеді. Ле-Локлге келетін жұмыс күшінің 26,2%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келсе, жергілікті тұрғындардың 0,2%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 13,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 59,6%-ы жеке көлікпен барады. 2010–2011 оқу жылында Ле-Локлде 10 балабақша сыныбында барлығы 185 оқушы оқыды. Сол жылы 31 бастауыш сыныпта 564 оқушы оқыды. 2000 жылы Ле-Локлде басқа муниципалитеттен 622 оқушы келді, ал 250 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды.

Көлік

Ле Локлде бірнеше теміржол станциясы бар; Неушатель – Ле Локл – Кол-де-Рош сызығындағы басты станциясы, және жиі қызмет көрсетеді. Ле Ремонтоир – Ле Локл теміржол станциясы мен қала орталығы арасындағы көлбеу лифт.