Кіріспе

19 ғасырдағы ағылшын химигі Уильям Томас Бранде FRS FRSE (11 қаңтар 1788 – 11 ақпан 1866) – ағылшын химигі.

Өмірбаян

Бранд Лондондағы Арлингтон көшесінде дүниеге келді. Ол Германияның Ганновер қаласында туған, дәріханашы Аугуст Эверард Брандтың алты баласының ең кішісі еді. Алдымен Кенсингтонда, содан кейін Вестминстерде білім алды. Вестминстер мектебін бітіргеннен кейін, 1802 жылы медицина мамандығын алу ниетімен ағасының дәріханасында шәкірттікке түсті. Ол Great Windmill Street Medical School және St George's Hospital медицина мектебінде оқыды, бірақ Хэмфри Дэвимен болған кездесуден кейін химияға қызығушылық танытты. Содан кейін, бос уақытында жинаған химия біліміне негізделіп, дәріс оқуға кірісті. 1811 жылы ол ашытылған сусындардағы алкогольдің мөлшерін анықтау туралы екі маңызды мақаланың біріншісін жариялады, олардың ішінде шарап, сидр және сыра да бар еді. Осыған дейін химиктер тек дистилленген сусындардағы (коньяк, джин және т.б.) алкогольді өлшеуге қабілетті болған, оны көптеген алғашқы тыйымшылдар улы зат деп есептеген. Ашытылған сусындарда алкоголь бастапқыда-ақ бар екенін көрсету арқылы (дистилляция процесінің қосалқы өнімі емес), Бранд спиртті ішімдіктердің зиянды, ал шарап пен сыраның пайдалы деген ұзақ жылдар бойы қалыптасқан көзқарасты жоққа шығарды. Бұл жаңалықтар кейін тыйымшылдар қозғалысы тарапынан таратылып, алкогольді толықтай ішпеу, яғни тоталдық тыйым салуды негіздеу үшін пайдаланылды. 1812 жылы ол Аптекарьлер қоғамының химия профессоры болып тағайындалды және келесі жылы Лондон Корольдік институтының химия кафедрасын басқарған сэр Хамфри Дэвидің орнына Ауыл шаруашылығы кеңесі алдында дәріс оқыды. 1821 жылы ол литий тотығын электролиз арқылы литий элементін алғаш рет бөліп алды. 1823 жылдан бастап Бранд Корольдік монета зауытымен тығыз жұмыс істеді, соңында монета соғу және штамптар бөлімінің бастығы болды. Брандтың химия жөніндегі нұсқаулығы алғаш рет 1819 жылы жарық көрді және кең танымал болды. Ол басқа еңбектерінің ішінде 1842 жылы ғылым, әдебиет және өнер сөздігін шығарды. Ол Тунбридж-Уэллсте қайтыс болғанда оның жаңа басылымы дайын болмай қалды. Ол Реистің энциклопедиясына химия тақырыбында мақалалар жазды, бірақ олардың тақырыптары белгісіз.

Лекциялар

1834, 1836, 1839, 1842, 1844, 1847 және 1850 жылдары Брэнді Корольдік институттың Рождестволық лекцияларын оқуға шақырылды: Химия; Газдар химиясы; Атмосфера және мұхит химиясы; Металл емес элементтер химиясы; Газдар химиясы; Органикалық химия элементтері және Көмір химиясы.

Отбасы

1818 жылы шілдеде ол көрнекті химик Чарльз Хатчеттің қызы Анна Фредерика Хатчетке үйленді.

Өлім

Брэнд 1866 жылы Тунбридж-Уэллсте қайтыс болды және Лондонның Батыс Норвуд бейіштігінде (мола 1177, 98-ші бөлімше) жерленді.