Кіріспе

АҚШ-тың Огайо штатының тарихы Солтүстік-Батыс аймағы 1800 жылы бөлінгеннен кейін басталды, ал қалған бөлігі 1803 жылдың 1 наурызында АҚШ-тың 17-ші штаты ретінде одаққа қабылдану үшін қайта ұйымдастырылды. Огайо тарихының жазбалары 17 ғасырдың соңында Канададан келген француз саяхатшылары Огайо өзеніне жеткен кезде басталды, одан «Огайо елі» деген ат шықты. Ирокездер бұл өзенді Ойо, яғни «үлкен өзен» деп атаған. Осыған дейін Огайо мен АҚШ-тың орталық-батыс бөлігінде жүздеген жылдар бойы алгонкин тілдерінде сөйлейтін үндістер тұрған, бірақ 17 ғасырдың соңында ирокездер оларды ығыстырып шығарды. Олардан бұрын «үндістер» деп жиі айтылмайтын басқа да мәдениеттер болды, оның ішінде Хопвелл «қорған салушылар» да бар еді. Огайодағы адамзат тарихы Беринг мұхитының құрлыққа айналуынан кейін бірнеше мың жыл өткен соң, шамамен 14 500 ж.б.д. басталды. 18 ғасырдың ортасында американдық және француз тері саудагерлері қазіргі Огайодағы тарихи үнді тайпаларымен тері саудасын жүргізді. Еуропалықтар келгенге дейін үндістердің құрлықтағы сауда желілері өте кең болған. Огайо еліне американдықтардың қоныстануы Американдық Тәуелсіздік соғысынан және АҚШ құрылғаннан кейін, бұрынғы британдық Канада аумағын басып алғаннан соң басталды. Конгресс Солтүстік-Батыс аймағында құлдықты тыйым салды, бұл Огайо мен аймақтың бес штатының еркін штаттар ретінде одаққа қосылуына жол ашты. Огайоның халқы Солтүстік-Батыс Үнді соғыстарында АҚШ жеңіске жеткеннен кейін Огайо шебінде бейбітшілік орнап, тез өсті. 1803 жылдың 1 наурызында Огайо 17-ші штат ретінде одаққа қабылданды. Огайоны көбінесе Жаңа Англия, Нью-Йорк және Пенсильваниядан келген көшіп келушілер қоныстандырды. Оңтүстік штаттарының тұрғындары территорияның оңтүстік бөлігіне Жоғарғы Оңтүстіктен Огайо өзені арқылы келіп қоныстанды. «Батыс резервінде» (Кливленд маңында) янкилер модернизацияны, мемлекеттік білім беруді және құлдыққа қарсы саясатты қолдады. Штат Американдық Азамат соғысында одақты қолдады, бірақ оңтүстік аймақтарында соғысқа қарсы көзқарастар күшті болды. Азамат соғысынан кейін Огайо ірі өнеркәсіптік штат ретінде дамыды. Кемелер Ұлы көлдер арқылы батыс аймақтарынан темір кенін және басқа да өнімдерді жеткізіп келді. Бұл экспорт үшін де, теміржол үшін де маңызды маршрут болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қарқынды өскен өнеркәсіптер еуропалық иммигранттардың жүздеген мыңдаған адамдарына жұмыс орындарын ұсынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропа жолаушылар тасымалы үшін жабылды. 20 ғасырдың бірінші жартысында оңтүстіктен келген көшіп келушілердің жаңа толқыны келді, Аппалачи тауларынан келген ауыл тұрғындары және Джим Кроу заңдарынан, зорлық-зомбылықтан және жақсы мүмкіндіктерге үміттеніп, Теңіз Жағалауынан келген афроамерикандықтар. Огайоның ірі қалаларының мәдениеті жаңа келгендердің дәстүрлерінің, мәдениеттерінің, тағамдарының және музыкасының қосылуымен әлдеқайда әртүрлі болды. Огайоның өнеркәсіптері 20 ғасырда Американдық өнеркәсіптік қуатының маңызды бөлігі болды. 20 ғасырдың соңында болат, теміржол және басқа да ауыр өндіріс салаларындағы экономикалық қайта құру өнеркәсіптің төмендеуіне байланысты мемлекетке көптеген жұмыс орындарын құрбан етті. 21 ғасыр экономикасы медицина және білім беру сияқты қызмет көрсету салаларына қарай бірте-бірте өзгеруде.

Тарихқа дейінгі кезең

11 727 және 11 424 жылдары аралығында табылған қазбалар палеоиндейлердің тас құралдарды қолдана отырып, үлкен жануарларды, соның ішінде Джефферсонның жер астындағы жалқаулығын аулағанын көрсетті. Кейінгі Американың түпкілікті ата-бабалары архаикалық халықтар деп аталды. Адена, Хопвелл және Форт Эйншент сияқты күрделі, бірінен соң бірі пайда болған мәдениеттер, зор монументтер сияқты ескерткіш жер құрылыстарын салды, олардың кейбіреулері қазіргі күнге дейін сақталған. Архаикалық кезеңнің соңында негізгі тіршілік көрістің экономикасы мен мәдениеттердің аймақтануы дамыды. Огайодағы аймақтық мәдениеттерге Оңтүстік-Батыс Огайоның Мейпл Крик мәдениеті, Батыс Огайоның Мұздық Каме мәдениеті (әсіресе Солтүстік-Батыс Огайо) және Солтүстік Огайоның көп бөлігіндегі Қызыл Охр және Ескі Мыс мәдениеттері кіреді. Қазіргі Ликинг округінде орналасқан Флинт қырқасы өте маңызды шикізат және сауда тауары – флинттің көзі болды. Флинт Ридж тас тастан жасалған заттар Атлант мұхитының шығыс жағалауында, Канзас-Ситидің батысында және Луизиананың оңтүстігінде табылған, бұл тарихқа дейінгі сауда мәдениеттерінің кең желісін көрсетеді. 800 жылы Архаикалық мәдениеттер Адена мәдениетімен алмастырылды. Аденалар үйінділер салды. Огайодағы мыңдаған үйінділердің көп бөлігі сақталған. Адена мәдениетінен кейін Хопвелл мәдениеті (б.з. 100 – 400 жж.) пайда болды, олар күрделі үйінділер мен жер өңдеу жұмыстарын жасады, олардың кейбіреулері Хопвелл және Ньюарк жер өңдеу жұмыстарында сақталған. Олар өз құрылыстарын астрономиялық обсерваториялар және ырым-жырымдарды өткізу орындары ретінде пайдаланды. Форт Эйншент мәдениеті де монументтер, соның ішінде кейбір мүсін монументтерін салды. Адамс округіндегі Жылан үйіндісін зерттеушілер алғаш рет Адена үйіндісі деп санады. Бұл АҚШ-тағы ең үлкен мүсін үйіндісі және Огайоның ең танымал жерлерінің бірі. Ғалымдар бұл қазбаның көне адамдар жасаған жаңа туындысы болуы мүмкін деп санайды. Огайоның оңтүстігінде ғана археологтар жерлеу орындары ретінде пайдаланылған 10 000 үйіндіні анықтады және тағы 1 000 жер қабырғалы қоршауларды қазып тапты, соның ішінде шамамен 100 акр жерді қамтитын 3,5 миль шеңберіндегі бір үлкен бекініс бар. Хопвелл дәуіріндегі қоныстар тек халық тығыздығы бойынша қалалар болған, олардың шыңы мыңдаған тұрғындармен болған. Алайда, Хопвелл құлағаннан кейін, 900 жылдан кейін жаңа мәдениеттер біртіндеп пайда бола бастағанға дейін кішкентай, байланыссыз ауыл шаруашылығынан басқа ештеңе қалмады. 1100 және 1300 жылдар аралығында ирокеялықтар өздерінің ықпалын кеңейте бастады, Солтүстік-Шығыстан Огайоға басып кірді және Ұлы көлдер аймағындағы көптеген мәдениеттерді ығыстырды. Қазіргі еуропалықтар Солтүстік Америкаға келе бастағанда, олар көптеген америкалық түпкіліктің (америкалық үндістер деп те аталады) тайпаларымен тауарлар үшін терілерге сауда-саттық жасады. 1600 жылы Огайо штаты үш мәдениеттің құрамына кіретін бірнеше жергілікті тайпалар арасында бөлінді: ирокея, алгонкиан және сиуан. Бізге белгілі тайпалар – Солтүстік-Шығыстағы Эри, Уиттлси мәдениеті – алгонкиандық, сиуандық және ирокеандық аспектілердің мәдениетімен анықталмаған балқыту қазандығы – Geauga округінен Sandusky-ге дейінгі көл жағалауында, Мауми өзенінің солтүстігіндегі Маскутен, Батыстағы Майами және Оңтүстік-Шығыстағы Мосопелия. Форт Эйншент Оңтүстікті ұстады және Мононгахела мәдениеті деп аталатын басқа топ Огайо өзенінің арғы жағында, Эридің оңтүстігінде, Огайоның шығысына сәл кеңейді. Бірақ соғыс пен аурулардың бірігіп, жергілікті халықты тез құртты, көп араласудың алдында және Майамиден басқа барлық тайпалар тұрақты түрде қуып шығарылды немесе жойылды. Ирокездер Конфедерациясы Нью-Йорк аймағындағы аймақтағы бобра мен басқа да ойындарды сарқып тастаған кезде, олар бобра соғыстары деп аталатын соғысты бастады, бұл аймақтың қазіргі тұрғындарын жойды немесе шашыратады. 1650 жылдары Бобёр соғыстары кезінде ирокездер Эри көлінің жағалауындағы Эриді жойып жіберуге жақындады. Жалпы алғанда, олар өз аумағын кеңейтуге қол жеткізді Солтүстік жағалауы арқылы Онтарио және Эри көлдері, бүкіл Огайо, Индиана және Оңтүстік Мичиган және оңтүстікке қарай олардың бастапқы отаны Нью-Йорктен, Джеймс өзеніне дейін Вирджинияда соғыс ресми түрде аяқталды деп есептеледі 1701 жылы, бірақ француздар батысқа қашып кеткен басқа да жергілікті халықтарға көмектесе бастады және барлық жерлерді өздеріне алып, оны Иллинойс колониясы деп атады. Соғыс кезінде Саук және Мескуаки тайпалары, Канаданың Оттава өзені аңғарынан ығыстырылған алгонкиандық халықтар, Огайо мен Мичиганға көшіп келді, бірақ ирокездер оларды тез Миннесотаға дейін қуды. Соғыстан кейін Огайо негізінен тек ирокеялықтар мен алгонкиандықтарға тиесілі болды – Минго/Сенека, Шауни, Ленапе/Делавэр, Майами, Оттава/Миссиссога/Чиппева (Оттавамен шатастырмау керек, ол әлі де Көлінің үлкен бөлігінің Анишинаабе бөлігі болды, немесе Оттава өзенінің алгонкиандықтары), Уайандот және Гайандотте/Шағын Минго. Шауни Оңтүстік-Шығыстан көшіп келді және кейде Саванна деп аталды, Ленапе Нью-Джерсиден көшіп келді, ал Оттава мен Уайандот соғыс кезінде ирокездер тарапынан тұтқынға алынған алгонкиандық, Гурон және Анишинаабе тайпаларынан құралған сияқты. Гайандотте шағын ирокеялық тайпамен, Петунмен байланысты болуы мүмкін, ол да соғыста жойылған. Хопвеллдерден бастап 14 ғасырдың бірінші жартысына дейін Шығыс АҚШ-тың түпкілікті халықтары бірнеше тағамдық дақылдарды өсіріп, саудалаған сияқты, бұл Шығыс Ауылшаруашылық Кешені деп аталады, бірақ жүгері келгеннен кейін және себептері белгісіз болғандықтан, Шығыстың халықтары осы өсірілген және/немесе жартылай өсірілген түрлердің жойылуына рұқсат берді және, біздің білуімізше, ешқашан осы өсімдіктердің жабайы түрлерін жемеді. Бұл, Қуиноа әлі де Оңтүстік Америкада өсіріліп жатқан және жабайы қарақұмыр Батыс жағалауда жиі жиналатын болса да. Негізгі өсімдіктер – бұршақ, қабақ және тықсық, киноа, кішкентай арпа шөбі, қарақұмыр және күнбағыс, Огайо өзені аңғарында қол жетімді өсімдіктерден өсірілген, ал ақ альдер шөбі және май шөбі сияқты басқалары Миссуриден және Оңтүстіктен шыққан. Осы өсімдіктердің жабайы түрлері өте ерекше болды, мысалы, жабайы бүйрек бұршағы және cucurbita pepo-ның сирек түрі, ozarkana, Огайо және Миссисипи өзендерінің қосылған жерінде өседі. Қабақ пен тықсық ең көне өсірілген дақылдар болуы мүмкін, олар Батыс Кентуккидегі Үнді Кнолл халқымен 8000 жыл бұрын өсірілген.

Бобёр соғыстары

1608 жылы француз зерттеушісі және Квебек қаласын негіздеуші Сэмюэл Шамплен Оттава өзенінің алгонкин, гурон және Сент-Лоуренс өзені бойында тұратын Сент-Лоуренс ирокездерімен бірігіп, қазіргі Нью-Йорк штатының солтүстік және батыс бөлігінде қоныстанған Ирокез конфедерациясы ("Бес ұлт") – Тикондерога соғысы деп белгілі соғыста күш сынасты. Осының нәтижесінде Ирокез конфедерациясы француздарға қарсы ұзақ ажал жаулық сезімін дамытты, бұл оларды шамамен 1626 жылы Гудзон өзенімен көтеріліп келген голланд жүнді саудагерлерімен одақтасуға итермеледі. Алайда, голландтар Ирокездерге қару-жарақ беруден сескенгендіктен, кейіннен 30 жылға бұрын ағылшындар Ирокез жерлерін ресми түрде талап еткенге дейін ағылшындармен жаңа одақтастар тапты. Осы жетілген қарулардың арқасында Бес ұлт 1632 жылы басталған Бобер соғыстары кезінде Огайо аймағында тұратын гурондықтарды және олардан батысқа орналасқан басқа да американдықтарды жаппай қырып салғанға дейін жетті. Бес ұлттың заманауи қару-жарақ қолдануы соғыстарды одан да қатыгез етті. Тарихшылар Бобер соғыстарын Солтүстік Америка тарихындағы ең қанды қақтығыстардың бірі деп есептейді. 1664 жылы Бес ұлт ағылшыздармен ресми сауда байланысын орнатты, олар голландтардан Жаңа Нидерландыны (кейін Нью-Йорк деп аталды) басып алды. Бес ұлт жаулап алу арқылы өз аумағын кеңейтті. Оларға салық төлейтін тайпалардың саны Солтүстік Американың шығыс бөлігіндегі тайпалық картаны өзгертіп жазды. Гурон, Нейтрал, Эри, Сусквеханнок, Майами, Вескерни алгонкиндері, Кичесипирини алгонкиндері, Маскутен, Фокс, Саук, Петун, Манахоак және Сапони Тутело сияқты бірнеше ірі конфедерациялар жойылды немесе басқа жерге көшірілді. Бес ұлт бірнеше шығыс тайпаларын Миссисипи өзеніне, тіпті оңтүстікке, Каролинаға дейін ығыстырып жіберді. Бес ұлттың жауынгерлері 1670 және 1701 жылдар аралығында жеңілгеннен кейін француздар мен олардың одақтастары билікті иеленді, бірақ Англия, Франция және олардың барлық қалған одақтастары арасындағы Француз-үнді соғыстары бірнеше жылдан кейін басталды. Еуропадағы екі ел арасындағы бірнеше ұсақ соғыстар Америкаға таралып, көбірек аумақты басып алу үшін сылтау ретінде пайдаланылды. 1750-ші жылдардың соңына қарай бұрынғы Иллинойс колониясының барлығы басып алынып, Огайо аймағы деп атау өзгертілді.

Данмор соғысы

Француз-индей соғыстарынан кейін, революциялық соғысқа дейін бір соңғы соғыс болды. Данмор соғысы ағылшындар мен шауни тайпасы арасында Колумбия округінің Йеллоу Крик және Батыс Вирджиния – Кентукки шекарасы маңында өтті. Жергілікті ағылшындар шаунилердің мал ұрлағанын мәлімдеді, бірақ кейін олар соғыс тудыру үшін жалған айтқандары анықталды. Соғыста шайқасқан екі шауни басшысының ішінде Логан басшысының отбасының барлығы аңға алынып, өлтірілді, ал Жүгері басшысының ауылы тұрған жерді қарғағаны айтылады. Минго-Сенека тайпасының арасында, бас Жүгері плантаторының ағасы, жоғары дәрежелі Жалған Бет (Ирокез шаманы) Огайода болғанда ескі Ирокез дінін Лонгхаус шіркеуіне айналдырып жаңартты. Ирокез дінінің бұл түрі түрлі христиандық элементтерді қабылдады (тозаққа сенім, Жаратушыдан басқа барлық құдайларды періштелер/шайтандарға ұқсас деңгейге төмендету және үнемі шіркеу жиналыстарын өткізу), сонымен қатар көптеген ескі мерекелер мен рәсімдерді сақтап, бүгінге дейін Ирокез конфедерациясының көптеген мүшелері сақтап келеді.

Жаңа Франция

XVII ғасырда француздар Огайо өлкесін зерттеген алғашқы еуропалықтар болды. 1663 жылы ол Француз империясының корольдік провинциясы – Жаңа Францияның құрамына кірді, ал солтүстік-шығыс Огайоны 1669 жылы Роберт Ла Салль зерттеді. XVIII ғасырда француздар қазіргі Канададағы қоныстарымен және Миссисипи өзені бойындағы Иллинойс өлкесі деп атаған жерлерімен байланысты аймақтағы тері саудасын бақылау үшін сауда бекеттерінің жүйесін құрды. Майами форты қазіргі Сент-Джозеф, Мичиган қаласы орнында 1680 жылы Жаңа Францияның генерал-губернаторы Луи де Буаде де Фронтенак салған. Олар 1750 жылға дейін Сандоске бекінісін (және, мүмкін, 1754 жылы Жунундатта бекінілген сауда бекетін) салды. Олар, көбінесе, қазір басып алынған Жаңа Нидерланд колониясының көптеген бұрынғы голланд тұрғындарын өздерінің атынан Шығыс Огайоға қоныстандыруға мәжбүр етті. Олар 1752 жылы Канададан француздар шабуылдаған Лорами форты деп аталатын сауда бекетін басып алды, оны Лорами есімді француздың құрметіне қайта атады және онда сауда бекетін құрды. 1750-ші жылдардың басында Джордж Вашингтонды Огайо компаниясы Огайо өлкесін зерттеуге жіберді, ал осы аумақты бақылау үшін болған күрес француз және үнді соғысына себеп болды. Осы Огайо өлкесінде Джордж Вашингтон 1754 жылы Форт Несесити шайқасын Луи Кулон де Вильерске, ал 1755 жылы елді қайтарып алу үшін Мононгахела шайқасын Чарльз Мишель де Ланглад пен Жан Дэниел Дюмаға ұтырды. 1763 жылы Париж шарты бойынша бұл өлке Ұлыбританияға берілді. Осы кезеңде елде үнемі қырқыстар мен шайқастар болып, тайпалар арасында зор қақтығыстар орын алды.

Британ империясы

Америка революциясына дейін Ұлыбритания Огайо өлкесінде француз форттарын немқұрайты түрде күзету арқылы егемендікті шала қолданды. Огайо өлкесінен сәл батыста Кекионганың үлкен Майами астанасы орналасқан, ол Огайо өлкесінде және болашақ Солтүстік-Батыс территориясында британдық сауда мен ықпалдың орталығы болды. 1763 жылғы Корольдік жарлығы бойынша Апалачи тауларының батысындағы британдық жерлерге отаршылдардың қоныстануына тыйым салынды. 1768 жылғы Форт-Стенвикс шартында Огайоның солтүстігі мен батысындағы жерлер үндістердің жерлері ретінде сақталды. Британ әскери оккупациясы 1763 жылы Понтиак көтерілісіне себеп болды. Огайо үндістері соғысқа қатысты, бірақ полковник Генри Буке басқарған Огайодағы қарулы экспедиция олармен бітімге келді. 1774 жылы Огайоға жасалған тағы бір отаршылдық әскери экспедиция Лорд Данмор соғысын аяқтады. Лорд Данмор 1774 жылы Хокинг өзенінде Гоуэр фортын салдырды. 1774 жылы Ұлыбритания Огайо және басқа батыс жерлерін Квебек провинциясына қосып, азаматтық үкімет құру және Монреальдегі тері саудасын басқаруды орталықтандыру мақсатымен Квебек заңын қабылдады. Апалачи тауларының батысына қоныстануға тыйым салынды, бұл Америка революциясына ықпал етті. Америка революциялық соғысының басында Континенталдық Конгресс Ленапе халқымен Форт-Пит шартына қол қойды, бұл Огайоның барлық жерлерін, Батыс резервтен басқа, оны мекендеген үндістердің бақылауындағы мемлекетке айналдыруға тиіс еді, олар патриоттардың ісін қолдағандары үшін, алайда байланыс үзілуі Огайо үндістерінің дұрыс жауап бермеуіне және Континенталдық Конгрестің олардың одаққа қатысуға ниеті жоқ, өз егемендігін сақтағысы келетініне сенуіне әкелді, сондықтан шарт орындалмады және Огайоның көптеген үндістері соғыста кімді қолдау керектігін білмей қалды, бұл олардың халқының екі тараптан да қудалануына себеп болды. Мысалы, шауни басшысы Көк Жакет және делавер басшысы Бакконгелас британдықтардың жағына шықты. Корнсталк (шауни) және Ақ Көз (делавер) бүлікші отаршылдармен достық қарым-қатынас орнатуға тырысты. 1782 жылы ірі шайқастар болды. Алайда америкалық отаршыл шекарашылар достық және жаулық үндістерді көбінесе ажырата алмады. Корнсталк американдық милициямен өлтірілді, ал Ақ Көз де солай болған болуы мүмкін. Соғыстың ең қайғылы оқиғаларының бірі – 8 наурызда 1782 жылы Пенсильваниядан келген АҚШ милициясының 96 христиан мунси және христиан махикандыларын өлтіруі, бұл Гнаденхуттен моравиялық христиан миссионерлік ауылындағы Гнаденхуттен қырғыны деп белгілі болды. Сол жылдың мамыр айында Джордж Вашингтонның жақын досы Уильям Кроуфорд Огайо штатының Үстіңгі Сандуски қаласында ленапилерге қарсы экспедицияға жетекшілік етіп бара жатып тұтқындалды. Кроуфорд Гнаденхуттенде болмаса да, ол сағаттар бойы азапталды, содан кейін бағанада өртке берілді. Америка революциялық соғысында жеңіске жеткеннен кейін британдықтар Огайоны және Миссисипи өзеніне дейінгі батыс территориясын жаңа мемлекетке өткізді. 1784 және 1789 жылдар аралығында Вирджиния, Массачусетс және Коннектикут штаттары Огайо өлкесіндегі бұрынғы жерлерінен бас тартып, оларды Конгреске берді, бірақ Вирджиния мен Коннектикут резервтерін сақтап қалды. Бұл аймақтар Вирджиния әскери округі және Коннектикут Батыс қоры деп аталды.

Руфус Путнам, "Огайоның атасы"

Руфус Путнам француз және үнді соғысында және американдық революциялық соғыста маңызды қызметтер атқарды. Ол АҚШ-тың алғашқы жылдарында ең жоғары құрметке ие болған адамдардың бірі болды. 1776 жылы Континенттік армия Бостондағы британдық армияны қоршап алды, бірақ оны ығыстыра алмады, содан кейін ұзақ тұйыққа тірелді. Путнам жылдам құрастырылатын бекіністерді салу әдісін ойлап тапты, олар қараңғыда, артиллериямен бірге орнатылды. Бұл британдықтарды Бостоннан қуып шықты. Джордж Вашингтон оған қатты әсер еткендіктен, Путнамды өзінің бас инженері етіп тағайындады. Соғыстан кейін Путнам мен Манасса Катлер Солтүстік-Батыс жарғысын жасауға мұрындық болды, ол Солтүстік-Батыс аумағын қоныстануға ашты. Бұл жер революциялық соғыс ардагерлеріне тиіс өтемақы ретінде пайдаланылды. Сондай-ақ, Путнамның ұсынысы бойынша жерді өлшеу және алты шақырымдық алқаптарда орналастыру қажет болды. Путнам ардагерлердің алғашқы тобын ұйымдастырып, аймаққа жетекшілік етті. Олар Мариеттада (Огайо штаты) қоныстанды, онда олар Campus Martius деп аталатын үлкен бекініс салды. Путнам мен Катлер Солтүстік-Батыс аумағының құлдықтан бос аумақ болатынын қадағалады. Олар екеуі де пуритандық жаңа Англиядан шыққан, ал пуритандықтар құлдықты моральдық тұрғыдан жарамсыз деп санайтын. Солтүстік-Батыс аумағы АҚШ-тың аумағын екі есеге арттырды, және оны құлдықтан азат ету келесі онжылдықтарда өте маңызды болып шықты. Ол Огайо, Индиана, Иллинойс, Мичиган, Висконсин және Миннесотаның бір бөлігін қамтыды. Егер бұл штаттар құл иелену штаттары болғанда және олардың сайлаушы дауыстары Линкольннің басты қарсыласына тигенде, Линкольн президент болып сайланбаған болар еді. Азамат соғысы болмас еді. Тіпті соғыс болған жағдайда да, Солтүстік, басымдықпен, жеңіліске ұшырар еді. Путнам пуритандық дәстүр бойынша Солтүстік-Батыс аумағында білім беруді дамытуға ықпал етті. Мектептер үшін үлкен жерлер бөлінді. Путнам Массачусетс штатындағы Лестер академиясын құруға белсенді түрде көмектесті, сондай-ақ 1798 жылы Огайодағы Маскингм академиясының (қазіргі Мариетта колледжі) құрылысы жоспарын жасады. 1780 жылы Огайо компаниясының директорлары оны Огайо өзенінің солтүстігіндегі қоныстарға қатысты барлық мәселелерді басқарушы етіп тағайындады. 1796 жылы президент Джордж Вашингтон оны АҚШ жерлерінің бас геодезисі қызметіне бекітті. 1788 жылы Солтүстік-Батыс аумағының алғашқы сотында судья болып жұмыс істеді. 1802 жылы Огайо штатының конституциясын жасау үшін шақырылған конвенцияда қатысты.

Солтүстік-Батыс аумағы

Соғыстан бұрын басталып, Батыс Вирджиниядағы Огайо өзенінің арғы жағында Форт-Генридің құрылуымен күшейген, көптеген қоныс аударушылар Огайо өзенінің батысындағы үндістердің жерлеріне, Форт-Генридің батысынан өзен бойымен Форт-Стьюбен (қазіргі Стьюбенвилл) орналасқан жерге дейін кеңінен еніп кірді. Мұндай жерлердің үздіксіз игерілгені сөзсіз, бірақ әрбір қоныстың орналасқан жері мен жалғасуы, тіпті олардың кейбіреулері "қалалар" деп аталатындығы да күмәнді. Олардың ішіндегі ең танымалдары – 1774 жылдан 1795 жылға дейін қазіргі Мартинс-Ферри ауданында, Форт-Генриге қарсы жағында орналасқан түрлі атаулары бар шаруалардың қоныстары. Огайодағы еуропалықтардың қоныстануы Солтүстік-Батыс территориясының құрылуына және алғашқы ресми танылған Мариетта қаласына дейін дамыды. 1787 жылы АҚШ сол жылғы Солтүстік-Батыс жарғысымен Солтүстік-Батыс территориясын құрды. Эбенезер Спроат Огайо компаниясының акционері болды және компанияда геодезист ретінде жұмыс істеді. 1788 жылдың 7 сәуірінде Эбенезер Спроат және Руфус Путнам бастаған Солтүстік-Батыс территориясына келген американдық пионерлер тобы Огайо және Маскингем өзендерінің қосылған жеріне Мариетта, Огайоны Солтүстік-Батыс территориясындағы алғашқы тұрақты американдық қоныс ретінде құру үшін келді. Мариеттаның негізін Нью-Англиялықтар қалады. Бұл сол кездегі Солтүстік-Батыс территориясындағы Нью-Англияның көптеген қоныстарының біріншісі болды. Бұл "янкилер" деп аталған Нью-Англиялықтар 1600 жылдары Нью-Англияға қоныс аударған пуритандық ағылшын отаршылдарының ұрпақтары және Конгрегациялық шіркеудің мүшелері болды. Сәйкесінше, Мариеттадағы алғашқы шіркеу 1786 жылы салынған Конгрегациялық шіркеу болды. Тарихшылар Огайоның Баки штаты деп аталуының және оның тұрғындарының Бакилер деп аталуының себебі осы деп санайды. Маями компаниясы (кейде "Симм сатып алуы" деп те аталады) оңтүстік-батыс бөлігіндегі жерлерді басқарды. Коннектикут жер компаниясы қазіргі Солтүстік-Шығыс Огайодағы Коннектикут Батыс резервациясындағы қоныстануды басқарды. Көші-қон толқыны Нью-Йорк пен әсіресе Жаңа Англиядан келді, онда Революциялық соғыстан бұрын халық санының өсуімен бірге жерге деген қажеттілік арта түсті. Көбінесе адамдар Огайоға арбамен және дилижанспен, Солтүстік жол сияқты бұрынғы үнді жолдарымен сапар шекті. Көптеген адамдар Нью-Йорк штасының арғы жағына Мохок өзенімен баржалармен де жол жүрді. Соғыстан кейін Батыс Нью-Йоркке қоныс аударған фермерлер өмір бойы Огайодағы бірнеше жерге көшіп отырды, себебі батысқа жаңа жерлер ашылып жатты. Солтүстік-Батыс территориясына американдықтардың қоныстануына Солтүстік-Батыс үнді соғысында үндістер қарсылық көрсетті. Революциядан екі жыл өткен соң АҚШ Огайо мен Теннесси өзендерінің аңғарларына көшіп бару үшін субсидиялар ұсына бастады және осыны жеңілдету үшін 1785 жылы үндістерден Огайоның барлық жерін алып қоятын келісімге қол қоюға мәжбүрлеуге тырысты, тек солтүстік-батыс бұрышын ғана қалдыруды көздеді. Қауіп төнген аумақтардағы барлық үндістер бірігіп, қарсы күресті. Огайода Майами, Вайандот, Шоуни, Ленапе, Сенека, Оттава, Уабаш, Иллинойс, Хочунк, Саук және Фокс тайпалары Майами жауынгерінің басшылығымен бірікті, оған соғыс басшысы ретінде Кішкентай Торбаға күресуді тапсырды. Ақырында олар 1794 жылы Құлаған ағаштар шайқасында генерал Энтони Уэйннен жеңіліске ұшырады. Олар 1795 жылы Гринвилл келісімімен қазіргі Огайоның көп бөлігін АҚШ-қа берді, бұл келісім алдыңғы келісімнен де көбірек жерді алуға бағытталған. Бірақ, қызығы, АҚШ әскерилерінің бірнеше рет жер аударуға тырысқанына қарамастан, көптеген үндістер өз жерлерінде қалды, нәтижесінде көптеген қауымдар ақ және үнді жерлері арасындағы жергілікті шекараларды белгіледі, кейін штаттың батыс бөлігінде Шоуни, Ленапе, Оттава және Вайандот тайпалары үшін бірнеше резервациялар құрылды. Ленапелердің көп бөлігі 1809 жылға қарай Миссуриге көшірілді, бірақ бұл жағдай нашар болғандықтан, үкімет одан әрі көшіруден бас тартты, Шоуни соғысы кезінде Шоуни тайпасының көп бөлігін қоспағанда. Бұл кейіннен Ашу жолынан кейін жойылды, бұл үкіметті Огайодағы қалған барлық үндістерді батысқа бейбіт түрде көшіруге көндіруге итермеледі. Огайода соңғы толыққанды Вайандот Билл Мус (1836-1937 жж.) болды. Ол көшірілгеннен кейін қалған 12 адамның/отбасының тізімін берді. Дрейпер қолжазбаларында да бірнеше Шоуни, Минго (негізінен Сенека-Каюга) және Ленапе тайпаларының қалғаны көрсетілген. Сондай-ақ Мохок және Браттертон (Наррагансетт) отбасылары да болды. 19 ғасырдың басында, Луизиананы сатып алғаннан кейін, Конгресс Шығыстағы үндістерді Миссисипиден батысқа көшіруге көндіруге көп инвестиция жасады. Ленапелер сынаққа алынды және 1809 жылы көшірілді, бірақ олар сол аймақтың жергілікті тұрғындарының агрессивтілігіне және аң аулау мен жинауға жеткіліксіз екендігіне шағымданып, жоба бірнеше ондаған жылдарға тоқтатылды. АҚШ Конгресі территорияда құлдықты тыйым салды. (Халық саны өскеннен кейін және территория штат мәртебесіне жеткенде, азаматтар құлдықты заңдастыра алатын, бірақ одан бас тартты.) Орта Батыс штаттары құлдықтан бос штаттар ретінде танылды, Огайо өзенінің оңтүстігіндегі штаттардан өзгеше. Соңғы штаттарға Вирджиния және басқа құлдық ұстаған штаттардан келген көшіп келгендер өздерінің мәдениетімен және құлдарын әкелді. Солтүстік-Шығыс штаттары келесі екі ұрпақта құлдықты жойғандықтан, бос штаттар Солтүстік штаттар ретінде танылды. Солтүстік-Батыс территориясы бұрын Огайо және Иллинойс елдері деп аталған аумақтарды қамтыды. Огайо штат мәртебесіне дайындалып жатқанда Индиана территориясы бөлініп шықты, Солтүстік-Батыс территориясының көлемін қазіргі Огайоның шамамен мөлшеріне және Мичиганның төменгі жарты аралының шығыс бөлігіне, сондай-ақ Огайоның батыс шекарасының оңтүстік-шығысындағы "Горе" деп аталатын жерге дейін азайтты.

Мемлекеттіклік

Огайоның халқы 1801 жылдың желтоқсанында 45 000-ға жеткенде, Конгресс халықтың қарқынды өсіп жатқанын және Огайо штат болу жолына түсе алатынын анықтады. Аумақтың штатқа айналған кезде қажетті 60 000 тұрғынынан асып түсетіні күтілді. Конгресс Огайоның штаттық мәртебе алу рәсімін баяндайтын 1802 жылғы Қолдау актісін қабылдады. Тұрғындар конституциялық конвент өткізді. Олар басқа штаттардың көптеген ережелерін пайдаланды және құлдыққа жол бермеді. 1803 жылдың 19 ақпанында президент Джефферсон Огайоның шекараларын және конституциясын бекіткен Конгресс актісіне қол қойды. Конгресс Огайоны 17-ші штат ретінде ресми түрде қабылдау туралы жеке қаулы қабылдамады. Конгрестің штаттық мәртебе күнін жариялау қазіргі практикасы 1812 жылы Луизиана 18-ші штат ретінде қабылданғанға дейін пайда болған жоқ.

Шоуни соғысы және 1812 жылғы соғыс

1809 жылдан бастап шоуни тайпасы қайта алаңдаушылыққа түсті. Басшы Текумсехтің басшылығымен Шоуни соғысы 1811 жылы Огайо штатында ресми түрде басталды. 1812 жылғы соғыс басталғанда, ағылшындар Канададан Огайоға шабуыл жасап, күштерін шоунилермен біріктіруге бекінді. Бұл 1813 жылы Темза шайқасында Текумсе қаза тапқанға дейін жалғасты. Шоуни тайпасының көпшілігі соғысқа қатысса да, Бас Қара Аяқтың ықпалымен Пиква және Макожай тайпалары сияқты топтар қақтығыстан шетте қалды. Осының салдарынан Пиква мен Макожай тайпалары қалғандары Миссури, Арканзас және Техас аймақтарына көшірілгеннен кейін Огайода қалды. Пиква кейіннен «Жасырын жол» арқылы үндістерді қоныстандыру кезінде көшірілді, ал Макожай Бас Қара Аяқтың қайтысынан кейін із-түзсіз жоғалды. 1812 жылы Ұлыбритания мен АҚШ арасында келіспеушілік туды, себебі Ұлыбритания американдық кемелерге шабуыл жасап, кездейсоқ адамдарды ағылшын әскерін қашқындағандар деп айыптап, оларды Наполеон соғыстарында британдық Корольдік теңіз флотында соғысуға алып кетіп жатты. Сонымен қатар, Канададан әрекет ететін британдық шенеуніктер жергілікті үндістерді бағып, қаруландырып, американдық қоныс аударушыларға шабуыл жасауға ынталандырды, негізінен Ұлы көлдер аймағының оңтүстігіндегі АҚШ территориясында британдыққа адал үнді мемлекетін құру мақсатында. Осы әрекеттерді тоқтату туралы бірнеше сұранысқа жауап келмегеннен кейін, АҚШ Канадаға шабуыл жасап, Монреаль және Квебек қалаларын қоршауға алды, бұл британдық әскери жауапқа алып келді.

Огайо 1812 жылғы соғыста маңызды рөл атқарды, өйткені ол Батыс майданындағы алдыңғы қатарда болды және құрлықта да, Эри көлінде де бірнеше маңызды шайқастардың куәсі болды. 1813 жылдың 10 қыркүйегінде Огайо штатының Пут-ин-Бэй маңындағы Эри көлінде Эри көлінің шайқасы, ең ірі шайқастардың бірі өтті. Британдықтар ақырында Оливер Хазард Перриге бас иді. Шоуни соғысының нәтижесі 1813 жылы Алабамадағы Қызыл таяқ соғысына да себеп болды. Текумсе бұрын бірнеше тайпадан көмек сұраған, бірақ олардың барлығы, қолдау көрсеткеніне қарамастан, оның өтінішін елемеген. Шоунидің жақтастарынан құралған «Қызыл таяқтар» тобы, яғни мұскогилер немесе криктер конфедерациясы, оның өліміне кек рет ретінде әскери нысандарға шабуыл жасады. Соғысты қолдамайтын басқа мұскогилер бұл мәселені өздері шешті.

Үндістандықтарды көшіру

Соңында, АҚШ үкіметі 1830 жылғы Үндістерді көшіру туралы заңды пайдаланып, көптеген американдық тайпаларды "Көз жасы жолына" (Trail of Tears) мәжбүрлегеннен кейін, Флоридадан басқа барлық оңтүстік штаттардағы жергілікті халықтар толығымен шығарылды. АҚШ үкіметі қорқынышқа бірікті, себебі көптеген тайпалар өз жерлерінен күштеп шығарылғысы келмеді. Тайпалар мен американдық қоныс аударушылар арасындағы жаңа соғыстардан сескеніп, олар шығыстағы барлық қалған тайпаларды өз еркіне қарсы батысқа көшіруге мәжбүр етті, соның ішінде Огайодағы тайпалар да бар. Мэри Стоквеллдің "Көз жасының басқа жолы: Огайо үндістерін көшіру" (The Other Trail of Tears: The Removal of the Ohio Indians) кітабына сәйкес, Огайо да Көз жасы жолының бір бөлігі болған болуы мүмкін. 1838 жылы АҚШ 16 мың черокиді күштеп көшіру үшін 7 мың әскер жіберді. Ақ адамдар олардың үйлерін тонады. Ең ірі Көз жасы жолы басталды, нәтижесінде 4 мың үндінің өмірі қиылды. Көшіру туралы заң 25 миллион акр жерді ақтардың қоныстануына және құлдыққа ашты. Үстіңгі Сандускидің консервативті вайандоттары Вашингтонға, Колумбия округіне, бөлек көшіру туралы келісімге қол жеткізу үшін барды, бірақ олардың өтініші қабылданбады. Олар үйлеріне қайтып келді, ал олардың басшысы тайпалық кеңесте пышақ шығарды және түрмеге қамалды. 1843 жылы соңғы болып кеткен тайпа – вайандоттар болды.

Индустрияландыру

XIX ғасырдың көп бөлігінде өнеркәсіп, бұрыннан бар ауыл шаруашылығы экономикасын толықтыру мақсатымен қарқынды түрде енгізілді. 1804 жылы Янгстаун қаласының жанында Хопвелл пештері деп аталған алғашқы темір өндіру зауыты ашылды. XIX ғасырдың ортасына қарай штатта 48 доменді пеш жұмыс істеді, олардың көп бөлігі штаттың оңтүстік аймақтарында орналасқан. Штаттағы көмір кен орындарының табылуы болат өнеркәсібінің одан әрі дамуына көмектесті, ал 1853 жылы Кливленд елдегі темір және болат өндірушілердің үшінші ірі орталығы болды. Кливленд Ролинг Милл компаниясы алғашқы Бессемер конвертерін сатып алды, ол Федералдық Болат компаниясы мен Карнеги Болат компаниясы біріккеннен кейін АҚШ-тың Болат корпорациясының бөлігіне айналды, бұл алғашқы миллиард долларлық американдық корпорация болды және әлемдегі алғашқы миллиардер Джон Д. Рокфеллерді дүниеге әкелді. Герберт Х. Доу 1895 жылы Кливлендте Dow Chemical Company компаниясын құрды, ол бүгінде әлемдегі екінші ірі химиялық өнімдер өндірушісі болып табылады. 1898 жылы Франк Зайберлинг өзінің резеңке компаниясын алғаш рет резеңкені вулканизациялаған Чарльз Гудиердің есімімен атады, ол қазір Goodyear Tire and Rubber Company деп белгілі. Болаттан жасалған дөңгелектерді резеңкеге алмастыру қажеттігін сезіне отырып, Харви Файрстоун Firestone Tire and Rubber Company компаниясын құрды және Генри Фордқа сатуды бастады. Ohio Automobile Company кейіннен Packard деп аталды, ал Бенджамин Гудрих 1870 жылы Акронда резеңке өнеркәсібіне қадам басты, Гудрих, Тью және Компанияны құрды, ол қазіргі заманда Гудрих корпорациясы ретінде танымал. XIX ғасырдың соңына қарай Огайо әлемдік өнеркәсіптік орталыққа айналды. Табиғи ресурстар өнеркәсіптік өсуге үлкен үлес қосты, оларға тұз, темір кені, ағаш, әк тас, көмір және табиғи газ кірді, ал Огайоның солтүстік-батысында мұнайдың табылуы Толедо портының дамуына ықпал етті. Компанияның иесі Эдвард Либби болды, ал екеуі бірлесіп, кейіннен Owens Illinois және Owens Corning деп аталған компанияларды құрды. Уилбур және Орвилл Райт Дейтон қаласында алғашқы ұшақты ойлап тапты. Чарльз Кеттеринг автомобильдер үшін алғашқы автоматты стартерді ойлап тапты және Delco Electronics компаниясының негізін қалады, ол бүгінде Delphi Corporation құрамына кіреді. Battelle Memorial Institute ксерографияны жетілдірді, нәтижесінде Xerox компаниясы пайда болды. Алберт Сэбин Цинциннатидегі балалар ауруханасында әлемдік деңгейде қолданылған алғашқы ауызша полиомиелит вакцинасын жасады. 1955 жылы Джозеф МакВикер Цинциннати мектептерінде обой тазалағышты сынақтан өткізді, ол кейіннен Play Doh деп аталды. Сол жылы Tappan Stove Company коммерциялық және үйге арналған алғашқы микротолқынды пешті жасады. Джеймс Спенглер коммерциялық тұрғыдан сәтті шыққан алғашқы портативті шаң сорғышты ойлап тапты және оны The Hoover Company компаниясына сатты. Огайо штатында тұратын афроамерикалық өнертапқыштар белгілі бір деңгейге жетті. Автомобиль мен каретаның соқтығысуын көргеннен кейін Гаррет Морган ең алғашқы жол қозғалысы шамдарының бірін ойлап тапты; ол Кливлендтің Түсті адамдар қауымдастығының жетекшісі болды. Фредерик Маккинли Джонс көліктік құралдар үшін салқындатқыш құрылғыларды ойлап тапты, бұл ақырында Thermo King Corporation құрылуына әкелді. Цинциннатиде Гранвилл Вудс телеграфты ойлап тапты және оны телефон компаниясына сатты. Джон П. Паркер Риплиде Паркер ұнтағын және темекі өңдеуге арналған бұранданы ойлап тапты.

Инфрақұрылым

Огайо штатының экономикалық өсуіне инфрақұрылымды дамытуға жасаған тыраны көмектесті. 1810 жылдардың соңына қарай Ұлттық жол Аппалач тауларын кесіп өтіп, Огайоны шығыс жағалаумен байланыстырды. Огайо өзені шаруаларға өз тауарларын су арқылы оңтүстік штаттарға және Нью-Орлеан портына жеткізуге мүмкіндік беріп, ауыл шаруашылығы экономикасына көмектесті. 1820 жылдары Эри каналының салынуы Огайо кәсіпорнына Эри көлі арқылы және шығыс жағалауға тауарларын тасымалдауға мүмкіндік берді, одан кейін Огайо және Эри каналының аяқталуы және Эри көлінің Огайо өзенімен байланысуы болды. Бұл штатқа АҚШ шегіндегі әлемге толық су жолымен қатынау мүмкіндігін берді. Басқа каналдардың ішінде Майами және Эри каналы бар еді. Велланд каналы ақырында Канада арқылы штатқа баламалы әлемдік бағыттарды ұсынды. Огайодағы алғашқы темір жол 1836 жылы аяқталған 33 шақырымдық желі болды, ол Эри және Каламазу темір жолы деп аталды, ол Толедоны Мичиган штатының Адриан қаласымен байланыстырды. Огайоның 1837 жылғы қарыз заңы штатқа құрылыс шығындарының үштен бірін кәсіпорындарға несие ретінде беруге мүмкіндік берді, бастапқыда каналдарды салуға көмектесу үшін қабылданған, бірақ оның орнына темір жолдарды салуға кеңінен қолданылды. Little Miami Railroad 1836 жылы мемлекеттік жарғы алды және 1848 жылы Цинциннатиді Спрингфилдпен байланыстырып аяқталды. 1851 жылы Цинциннати, Гамильтон және Дейтон темір жолы деп аталған қала маңындағы темір жол құрылысы басталды. Бұл Цинциннатидің бай адамдарына темір жол бойындағы қала сыртындағы жаңа дамыған елді мекендерге көшуге мүмкіндік берді. Огайо және Миссисипи темір жолы Цинциннати қаласынан қаржылық қолдау алды және ақырында оларды Сент-Луиспен байланыстырды, ал Балтимор және Огайо темір жолы 1850 жылдардың ортасында Аппалач тауларын кесіп өтіп, штатты шығыс жағалаумен байланыстырды. Инфрақұрылымға жасалған инвестициялар Огайоның орталық орналасуын толықтырып, оны солтүстікке, оңтүстікке, шығысқа және батысқа қарайтын елдің көлік жүйесінің ортасына қойды, сондай-ақ 1870 және 1920 жылдар аралығында болған ұлттық индустрияландыру процесінде штатқа үлкен артықшылық берді. Эри көлі бойында Аштабула порты, Кливленд порты, Коннеут порты, Фейрпорт порты, Хьюрон порты, Лорейн порты, Марблхед порты, Сандуски порты және Толедо порты сияқты су порттары пайда болды. Цинциннати порты Огайо өзенінің бойында салынды. Әуе сапарының коммерциялық дамуынан кейін Огайо шығыстан батысқа жүк тасымалының маңызды бағытына айналды. Бірінші коммерциялық жүк рейсі 1910 жылы Дейтон мен Колумб арасында жасалды. Кливленд Хопкинс халықаралық әуежайы 1925 жылы салынды және алғашқы әуе қозғалысын басқару мұнарасы, жер-әуе радио байланысы, әуежай жарықтандыру жүйесі және қала маңындағы темір жол байланысының орны болды. Мемлекетаралық тас жолдар жүйесі 20-ғасырдың ортасында штатқа жаңа бағыттар әкелді, Огайоны көлік орталығына айналдырды.

Қалаландыру және коммерцияландыру

XIX ғасырдың аяғында елде индустрияландырудың қарқынды өсуіне байланысты Огайо штатының халқы 1860 жылы 2,3 миллионнан 1900 жылға қарай 4,2 миллионға дейін өсті. 1920 жылы Огайоның тоғыз қаласының халқы 50 000 немесе одан көп адамды құрады. АҚШ бастапқыда ұлттық мемлекеттік білім беру жүйесін құруға мүдделі болды, бірақ Огайода қоныс тепкен түрлі діни топтар өз балаларына нені оқыту керектігін шешуде бір-біріне келісім беруден бас тартқандықтан, мәселе үнемі тоқтап тұрды. 1821 жылы штат жергілікті мектептерді қаржыландыру үшін салық енгізді. 1822 жылы Калеб Атвотер заң шығарушы орган мен губернатор Аллен Тримблге қоғамдық, жалпы білім беретін мектептерді ашу мүмкіндігін зерттеу үшін комиссия құруға лобби жасады. Атвотер өз жоспарын Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектеп жүйесі үлгісінде жасады. 1824 жылы қоғамдық пікір штатты білім беру мәселесін шешуге мәжбүрлегеннен кейін, заң шығарушы орган 1825 жылы жалпы білім беретін мектеп жүйесін құрып, оны жарты миллиондық мүлік салымы есебінен қаржыландырды. 1915 жылға қарай жалпы білім беретін мектептерге бөлінген қаржы 28 миллион доллардан асты. 2007 жылы губернатор Тед Стрикленд Огайо университеті жүйесін ұйымдастыру туралы заңға қол қойды, ол елдегі ең ірі мемлекеттік жоғары білім беру жүйесі болып табылады.

Дін

Смит (1991) айтуынша, 19 ғасырдағы Огайо штатының ауылдық аймақтары діни әртүрлілігімен, төзімділігімен және көптүрлілігімен ерекшеленді. Көптеген белсенді діни ұйымдар болғандықтан, ешқайсысы басымдыққа ие болған жоқ және толеранттылық қалыпты жағдайға айналды. Пенсильвания мен Германиядан келген немістер лютерандық және реформат шіркеулерін, сондай-ақ амиштер сияқты көптеген кіші секталарды әкелді. Янкилер пресвитериандық және конгрегациялық шіркеулерді таратты. Екінші Ұлы ояну кезіндегі жаңару методист, баптист және христиан (Мәсіх шіркеуі) шіркеулерінің өркендеуіне себеп болды. Көптеген конфессиялық либералды өнер колледждерінің салынуы 19 ғасырдың ерекше белгісі болды. 1840 жылдары неміс және ирланд католиктері қалаларға қоныстанды, ал 1880 жылдан кейін Шығыс және Оңтүстік Еуропадан келген католиктер ірі қалаларға, кеншілер лагерлеріне және шағын өнеркәсіптік орталықтарға келді. Яһудилер мен Шығыс православиелік қауымдастықтар да көптүрлілікті арттырды, сондай-ақ қалалардағы қара баптист және методист шіркеулерінің салынуына да ықпал етті. Прогрессивтік дәуірде Вашингтон Гладден Огайодағы Әлеуметтік Жақсы Хабар қозғалысының жетекшісі болды. Ол 1871 жылдан кейін ықпалды ұлттық «Тәуелсіз» журналының редакторы болды және 1882 жылдан 1918 жылы қайтыс болғанға дейін Огайо штатының Колумбус қаласындағы Бірінші қауымдық шіркеудің пасторы қызметін атқарды. Гладден тыйым салуды қолдады, еңбек және капитал арасындағы қайшылықтарды шешуге тырысты, сондай-ақ нәсілдік зорлық-зомбылықты және линчтеуді жиі айыптады.

Этностық топтар

Огайо штатының ертедегі мәдениеті 1795 және 1843 жылдар аралығында ығыстырылған американдық тайпалардың мәдениеттерінің нәтижесі болды. Американың түпкілікті халқының көпшілігі қалды, бірақ олардың көпшілігі христиан дініне көшті және/немесе еуропалықтармен некелесіп, нәтижесінде олардың мәдениеттері мұнда сақталмады. Бұл, әсіресе 19 ғасырдың соңында, нәсілдік зорлық-зомбылықтың барлық адамдарға, соның ішінде американдық тайпаларға қарсы, ел бойынша қорқынышты деңгейге жеткен кезде, олардың көпшілігі мүмкіндігінше ақ терілі болып көрінуге тырысты. Бұл, әсіресе тегі жартылай тайпалық адамдар үшін оңай болды, себебі Огайо тұрғындарының көпшілігі олардың нағыз келбетін білмейтін және олардың терісі итальяндық, испандық немесе грек тегіне сай келіп, сол қауымдастықтарға сіңіп кетуге мүмкіндік берді. Бүгінде Огайода ирокез, ленапе, чиппева, шоуни, чероки (көбінесе Шаттара/Шенандоа, нағыз чероки емес) немесе блэкфут (Сапони Тутело және Манахоак) тайпаларынан тарағанмын деп айтатындар көп және олар осымен мақтанады. Огайоның солтүстік-шығыс бөлігі Коннектикуттан келген янкилермен және Нью-Йорк пен Пенсильваниядан келген пионерлермен қоныстанды. Коннектикут Батыс резерваты жаңғырту мен реформалардың орталығы болды. Олар білімді, сауатты, көңілді және діндар адамдар еді. Осы кезеңде штатқа келген Нью-Йорк тұрғындарының бірі – Джозеф Смит, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушы, оның Киртлендтегі шіркеуі қозғалыстың біраз уақытқа дейінгі үйі болды. Басқа ерте пионерлер Атлантиканың орталық штаттарынан, әсіресе Пенсильвания мен Вирджиниядан келді, ал кейбіреулері Вирджиния әскери округіндегі әскери гранттарға қоныстанды. Вирджиниядан Вирджинияның Харрисон отбасының мүшелері келді, олар штатта танымал болды және Огайоның сегіз АҚШ президентін тәрбиеледі. Уильям Генри Харрисонның 1840 жылғы сайлау кампаниясы Огайоның пионерлік мәдениетін бейнеледі, оның қабілетсіздер үйі кампаниясымен символдастырылды. Оның кампаниясының әні, «Қабілетсіздер үйі әні», бүкіл елге танымал ақын және жазушы Отвей Карридің туындысы болды. 1850 жылға дейін Огайо көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысты, бірақ жергілікті диірмендер мен ұстаханалар да болды. 1800-1840 жылдар аралығында Орта Батыс аймағына қоныс аударған шаруа отбасылары арасында нақты жыныстық рөлдер басым болды. Ерлер отбасының азық-түлікпен қамтамасыз етушілері және қаржылық жауапкершілігін жүктегендер болды, олар белгілі бір жердегі шаруашылықтың тиімділігін ескеретін – «базарға бағытталған аграризмді» қарастыратын. Олар дауыс беру және қаржыны басқару сияқты қоғамдық мәселелерде шешім қабылдауда толық құқыққа ие болды. Батысқа көшіп бару кезінде әйелдердің күнделіктерінде ақша мәселелеріне қызығушылық аз болса да, отбасы мен достарынан айырылу қаупіне үлкен алаңдаушылық білдірілді. Сонымен қатар, әйелдер бала туу, шаруашылық жұмыстарын атқару, науқастарға күтім жасау, бақша мен құс шаруашылығын басқару сияқты міндеттерді орындауға міндетті болғандықтан физикалық жағдайға түсті. Неміс-американдық қауымнан тыс жерлерде әйелдер фермада егін жұмыстарын сирек атқарды. Әйелдер көршілік әлеуметтік ұйымдарды құрды, көбінесе шіркеу мүшелігіне немесе тігізгіштер жиынына байланысты. Олар бала тәрбиесі туралы ақпарат пен кеңестер алмасты және бір-біріне бала туғанда көмектесті. Пенсильваниядан көптеген неміс-американдықтар келді, оларға Германиядан жаңа иммигранттар қосылды. Олардың барлығы неміс тілінде сөйлейді, протестанттық дінге, сондай-ақ тамақ пен сыраның ерекше дәміне берік тұрды. Сыра қайнату неміс мәдениетінің маңызды бөлігі болды. Олардың осы кезеңдегі ауылдарына Колумбтағы неміс ауылы кірді. Олар сондай-ақ 18-ші ғасырдың соңында Гнаденхуттен ауылдарын, Бергольц, Жаңа Бремен, Жаңа Берлин, Дрезден және басқа да ауылдар мен қалаларды құрды. Атлантиканың орталық штаттарынан, әсіресе Пенсильванияның шығысынан көшіп келген неміс-американдықтар өздерімен бірге Огайоның көп бөлігінде әлі де кездесетін Мидленд диалектісін алып келді. Мысалы, Филадельфияда су Огайоның көптеген аймақтарында сияқты, әдеттегі қысқа о-ға қарағанда ұзақ о-мен айтылады. Жер асты темір жолының афроамерикандықтары штатқа келе бастады, кейбіреулері қоныстанды, ал енді біреулері Канадаға бара жатқанда өтіп кетті. Университеттер мен колледждер бүкіл штатта ашылып, білімді мәдениетті қалыптастырды. 19 ғасырдың соңғы жартысына қарай штат Еуропадан, соның ішінде Ирландия мен Германиядан келген жаңа иммигранттармен мәдени жағынан әртүрлі болды. Орта Еуропадан келген қырық сегіз адам Цинциннатидегі Рейн ауданында қоныстанды, ал ирландиялық иммигранттар штаттың барлық аймақтарында, соның ішінде Колумбтағы Флайтаунда қоныстанды. Ресей, Түркия, Қытай, Жапония, Финляндия, Грекия, Италия, Румыния, Польша және басқа да елдерден келген басқа иммигранттар да кейінірек келді. 20 ғасырдың басында оңтүстік Еуропалық американдықтар мен афроамерикандықтар жақсырақ экономикалық мүмкіндіктерді іздеп солтүске келді, бұл штатқа Хиллбилли мәдениетін сіңірді. Жаңа этникалық ауылдар пайда болды, соның ішінде Кливлендтегі Славян ауылы және Колумбтағы итальяндық және венгр ауылдары. Морган округінде туған Ховард Чендлер Кристи осы ғасырдың жетекші американ суретшісі болды, сондай-ақ Блэкфейс дәстүрін қалаған композитор Дэн Эмметт. Огайоның шахталары, фабрикалары және қалалары еуропалықтарды тартып алды. Ирландиялық католиктер 1840 және 1850 жылдары арналар, теміржолдар, көшелер мен кәріздерді салу үшін келіп толды. 1880 жылдан кейін көмір шахталары мен болат зауыттары Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген отбасыларды тартып алды. Огайоға көршілес Батыс Вирджиния және Кентуккиден де көптеген адамдар көшіп келді. Аппалачидің сирек қоныстанған аймақтары негізінен орман шаруашылығы және кен өндіру компанияларымен тоналған, жергілікті тұрғындар үшін аз перспектива қалдырды. Болат және резеңке өндірушілері осы аймақтарда жаңа жұмысшыларды іздеп, оларды тартып алу үшін инфрақұрылымға инвестиция жасады және жаңа қалашықтарды салғандары белгілі болды. Мысалы, Акрон, Огайо, осылайша дерлік толығымен салынды, себебі қала 20 ғасырдың басында шағын қалашық болған. 1901 жылға қарай Орта Батыс (Индиана, Иллинойс, Висконсин, Мичиган және Огайо) 5,8 миллион шетелдік иммигрантты қабылдады және 1912 жылға тағы да миллион адам келді. Бірінші дүниелік соғыс 1914 жылы иммиграцияны тоқтатты, нәтижесінде этникалық қауымдастықтар американдануға, өте гүлденуге, әскери қызметке қатысуға және ескі елге оралу жоспарларын қабылдауға мүмкіндік алды. 1925 жыл мен 1965 жыл аралығында ағын өте төмен болды, содан кейін қайтадан артты, осы жолы Азия мен Мексикадан келген көптеген адамдармен. Содан бері, Екінші дүниелік соғыстан кейін еврей қауымдастығынан үлкен ағын болды және 20 ғасырдың соңы мен 21 ғасырдың басында аймақтық қақтығыстардан кейін Таяу Шығыстан келгендердің саны күрт өсті. Огайо сонымен қатар әлемдік шетелдік студенттердің танымал бағыты болды, олардың көпшілігі штаттан кетпеуді жөн көрді.

Танымал мәдениет

Индустрияландыру қалаланумен және жаңадан пайда болған орта таппен бірге қоғамды өзгертетін мәдени өзгерістерді әкелді. 1869 жылы алғашқы кәсіби бейсбол командасы «Цинциннати Редс» осы деңгейде ойнай бастағандықтан және футбол лигалары құрылғандықтан, спорт кеңінен танымал болды. 1870 жылы «Седар-Пойнт» ашылғаннан кейін моншалар мен американдық таулар (роллеркостерлер) танымал ойын-сауық орындарына айналды. Театрлар мен салондар пайда болды, сондай-ақ мейрамханалардың саны да артты. Кливлендте «Плейхаус Сквер Орталығы», «Палас Театры», «Огайо Театры», «Мемлекеттік Театр» және «Караму үйі» ашылды. Лэнгстон Хьюз Кливлендте өсіп, көптеген пьесаларын «Караму үйінде» жазды. Колумбуста 1894 жылы «Оңтүстік Театры», сондай-ақ «Сарай Театры» мен «Огайо Театры» ашылды, онда Джек Бенни, Джуди Гарланд және Джин Харлоу сияқты әртістер өнер көрсетті. «Линкольн Театры» граф Бейси сияқты жұлдыздаларды қабылдады. 1928 жылы Цинциннатиде «Тафт Театры» есігін ашты. «Керемет жиырма жылдар» штатта тыйым салу, контрабанда және жасырын ішімдік сататын орындар (спикизилер), сондай-ақ свинг би мәдениетін әкелді. Цинциннатиде «контрабанданың королі» Джордж Ремустың штаб-пәтері орналасқан, ол 1922 жылдың соңына дейін 40 миллион доллар тапқан. «Анти-Салон Лигасы» Огайода күшті болды, ал «Әйелдердің Христиандық Сабырлылық Одағы» әлі де сол жерде кеңсесін ұстап тұрды; Ку-Клукс-Клан 1920 жылдары белсенді болды. Алайда, 1925 жылдан кейін бұл ұйымдар ықпалын жоғалта бастады. Огайо мен АҚШ-тағы ең маңызды жаңалық – Дейтон қаласынан шыққан Орвилл мен Уилбур Райт ағайындыларының ұшу құралын ойлап табуы болды. Бұл жаңалықты олар қазіргі Дейтонның батыс жағындағы велосипед шеберханасынан бастады, ал Райт ағайындылары әлемге ұшуды Солтүстік Каролина штатының Китти Хок қаласында сыйлады. Ағайындылар баспа машиналары, велосипедтер, моторлар және басқа да техникалармен жұмыс істеген Дейтон, Огайодағы шеберханаларында көп жыл бойы жұмыс істеу арқылы ұшуға қажетті механикалық дағдыларды меңгерді. Атап айтқанда, велосипедтермен жұмыс істеу олардың ұшатын машина сияқты тұрақсыз құрылғыны тәжірибе арқылы басқаруға және теңестіруге болатынына сендірді. 1900 жылдан бастап 1903 жылдың соңында алғашқы қозғалмалы ұшуға дейін олар көптеген планерлік сынақтар жүргізіп, ұшқыштар ретінде де дағдыларын жетілдірді. Олардың шеберханасындағы жұмысшысы Чарли Тейлор команданың маңызды мүшесіне айналды, ол ағайындылармен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеп, алғашқы ұшақ қозғалтқышын жасады. Ұшақтың алғашқы жолаушысы – Уэст-Милтон (Огайо штаты) қаласынан шыққан Чарльз Фурнас болды.

Депрессия жылдары

1930 жылдары Ұлы депрессия мемлекетке ауыр соққы берді. Америкалық еврейлер Үшінші рейхтің күшеуін үлкен алаңдаумен бақылады. Кливленд тұрғындары Джерри Сигел мен Джо Шустер еврейлердің големының рухында Супермен комиксінің кейіпкерін жасады. Олардың көптеген комикстерінде Супермен нацистермен күресіп, жеңіске жетті. Штатта суретшілер, жазушылар, музыканттар мен актерлер өркендеді және олардың көпшілігі өздерінің жұмыстары үшін ірі орталықтар болған басқа қалаларға көшіп кетті. Олардың қатарында Зейн Грей, Милтон Канифф, Джордж Беллоус, Арт Татум, Рой Лихтенштейн және «каубойлардың королі» Рой Роджерс болды. Кливлендтегі свинг-би мәдениетінен шыққан Алан Фрид 1952 жылы Кливлендте алғашқы тікелей рок-н-ролл концертін ұйымдастырды. Белгілі кинорежиссерлердің қатарында Стивен Спилберг, Крис Колумб және бастапқы Warner Brothers кіретін, олар кейін Калифорнияға көшіп кеткенге дейін Йонгстаун, Огайо қаласында алғашқы кинотеатрын ашты. Штат көптеген танымал музыканттарды дүниеге әкелді, олардың ішінде Дин Мартин, Дорис Дей, The O'Jays, Мэрилин Мэнсон, Нирвана мен Foo Fighters тобынан танымал Дейв Грол, Devo, Мейси Грей және The Isley Brothers бар. NFL бастапқыда Огайода құрылған, және содан бері штат түрлі спорт түрлерінде көптеген атақты жұлдыздарды сыйлады. Огайоның танымал тұлғалары, сондай-ақ кейіннен штатпен байланысты болғандар: Энни Оукли, Кларенс Дарроу, Томас Эдисон, Нил Армстронг және президент Уильям Маккинли мен генерал Джордж Кастер сияқты көпке ұнамайтын тұлғалар да бар.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы (1861–65) кезінде Огайо штаты Одақ әскерін әскерлермен, әскери шенеуніктермен және жабдықтармен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Орталық географиялық орны мен халықтың өсуіне байланысты, Огайо соғысқа қатысты саяси және логистикалық тұрғыдан да маңызды болды. Штатта бірнеше өте күшті республикалық саясаткерлер болғанына қарамастан, ол саяси тұрғыдан бөлінген еді. Оңтүстік Огайоның бір бөлігі Клемент Валландигам басқаратын Бейбітшілік демократтарын қолдап, Президент Линкольннің саясатына ашық қарсылық көрсетті. Огайо соғысқа дейін Жерасты жолында маңызды рөл атқарды және соғыс жылдарында қашқан құлдарға баспана болды. Одақта сол кездегі үшінші ең көп халқы бар штат болғандықтан, Огайо Одақ әскері үшін шамамен 320 000 сарбаз жинады, бұл Нью-Йорк пен Пенсильваниядан кейінгі үшінші көрсеткіш. Шамамен 7 000 Buckeye сарбазы жаумен шайқаста қаза тапты. Штаттан бірнеше жетекші генералдар шықты, олардың ішінде Улисс С. Грант, Уильям Т. Шерман және Филип Х. Шеридан болды. Штаттың аумағында тек екі шағын шайқас болды. 1863 жылғы жаздағы Морганның шабуылы халықты алаңдатты. Огайо әскерлері соғыс кезіндегі барлық маңызды науқандарға қатысты.

Түрме лагерлері

Оның ең маңызды Азамат соғысы орны – Эри көлінің Сандуски шығанағында орналасқан Джонсон аралы. Әскери тұтқындар лагері үшін казармалар мен қосымша ғимараттар салынған, ол негізінен офицерлерге арналған еді. Үш жылдан астам уақыт ішінде он бес мыңнан астам Конфедерация әскері осы жерде ұсталды. Аралда шамамен 300 әскердің жерленгені Конфедерация зираты бар. Кемп Чейз түрмесі – Колумбустағы Одақ әскерінің түрмесі болды. 1863 жылы тұтқындар арасында көтеріліс ұйымдастырып, қашуға бару жоспары болды. Тұтқындар Copperheads пен Vallandigham-нан қолдау күтті, бірақ ешқашан көтеріліс жасаған жоқ.

Ардагерлер

Огайо штаты құрылғаннан бері аймақтық, ұлттық және жаһандық соғыстарға қатысып келді, ал ветерандар жергілікті және штаттық деңгейдегі қуатты әлеуметтік және саяси күшке айналды. Азамат соғысы ветерандарының ұйымы – Республиканың Ұлы Армиясы, 19 ғасырдың соңғы үштен бірінде жергілікті қоғам мен республикалық саясатта маңызды рөл атқарды. Америкалық шетелдік соғыс ветерандарының қауымдастығы 1899 жылы Колумбуста құрылып, 1913 жылы Шетелдік соғыс ветерандары деп аталды. Штат 319 «Құрмет медалі» иесін тәрбиеледі, оның ішінде елдің алғашқы иегері Джейкоб Парротт та бар. 1886 жылы штат Сандускиде Огайо ветерандарына арналған үй құруға рұқсат берді, ал 2003 жылы Джорджтаунда экономикалық қиындыққа тап болған әскерлерді қолдау үшін тағы бір үй салынды. 2005 жылғы мәліметтерге сәйкес, Сандускиде 50 мыңнан астам ветеран тұрды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері штат соғыс ветерандарына жәрдемақы төлеп келеді, соның ішінде 2009 жылы Персы шығанағы және Ауғанстан соғыстарының әскерлеріне қаржы бөлді. Штат сонымен қатар өз колледждерінде мемлекеттік туған жеріне қарамастан, кез келген ветеранға тегін білім беру мүмкіндігін ұсынады.

1820 жылғы көтеріліс

1820 жылы заң шығарушы орган федералды сот бұйрығын, сондай-ақ олардың шекараларындағы Америка Құрама Штаттары Банкінің қызметін жоққа шығаратын заң қабылдады. Штат федералды соттың келесі бұйрықтарын, қаулыларын елемеді және федералды үкіметке иммунитет бермеді. Олардың бұл әрекеттері штаттағы федералдық мәртебені толыққанды жойды және федералды үкіметті құлатуға жасалған әрекет деп есептелді. Огайо штаты 1824 жылға дейін федералды үкіметке қарсы қатаң заңдарын күшпен қолданды, сол кезде АҚШ Жоғарғы Соты Огайо штатынан бастау алған маңызды сот ісінде федералды банкке салық салуға олардың құқығы жоқ екенін анықтады: Osborn v. Bank of the United States. Содан кейін 1831 жылы Америка Құрама Штаттары Банкіне мемлекеттік қорғауды жою туралы заң қабылдады. Огайодағы 1820 жылғы күшін жоюға 1798 және 1800 жылдары Вирджиния және Кентукки штаттарында қабылданған қаулылар түрткі болғанымен, 1820 жылғы олардың қаулыларының тілі 1832 жылы Оңтүстік Каролина штатының күшін жою актісінде және 1861 жылы оңтүстік штаттардың бөліну туралы мақалаларында қолданылды.

Егемендік

1820 жылғы көтеріліс мемлекетте егемендік дәстүрін берік орнатып, қалыптастырды. 1859 жылы губернатор Салмон П. Чейз осы дәстүрді қайта растап, былай деді: «Біздің Федералды үкіметтің билігінен асып түсетін құқықтарымыз бар – біздің егемендігіміз осы құқықтарға байланысты; және біз осы құқықтарды биліктің кез келген тирандық талаптарына қарсы қорғауға ниеттіміз». Көтеріліс соғысынан кейін, Реконструкция түзетулерін ратификациялау туралы пікірталас Огайо штатындағы егемендік қозғалысын жаңартты. Генерал Дурбин Уорд былай мәлімдеді: «Огайоның азаматтары, мен осы Одақтың штаттары АҚШ Конституциясы қабылдалар алдында да, қабылдағаннан кейін де сайлау құқығының барлық мәселелері бойынша толық егемендікке ие болғанын батыл айтамын. Огайода қазір осы егемендік бар, және оны алуға ешкімнің құқығы жоқ». Соңғы 2009 жылы Огайо штатының сенатында егемендік туралы резолюция қабылданды, сондай-ақ 2011 жылы дауысқа салу үшін штаттық егемендік туралы түзетуді енгізу мақсатында қол жинау жұмыстары жүргізілді.

Құлшылыққа қарсы

Огайоның құлдыққа қарсы және оны жоюшы штат ретіндегі тамырлары оның Солтүстік-Батыс аймағындағы территориялық кезеңіне дейін барып жетеді, онда құлдыққа тыйым салынған. Штат құрылған кезде конституция құлдықты нақты түрде тыйым салды. Көптеген огайолықтар құлдыққа қарсы ұйымдардың мүшелері болды, соның ішінде Америка құлдыққа қарсы қоғамы және Америка отарлау қоғамы. Огайолық Чарльз Осборн елдегі алғашқы аболиционистік газетті, «Филантропты» жариялады, ал 1821 жылы аболиционизмнің әкесі Бенджамин Ланди өзінің «Жалпыға арналған азаттық генийі» газетін жариялай бастады. Огайо көптеген ұлдарын президенттікке сайлау арқылы өз өлшемше сәйкес келмейтін саяси рөлге ие болды. Бірнеше себеп бірге келді. Огайо – Америка Құрама Штаттарының шағын нұсқасы, партиялар арасында тығыз тепе-теңдік сақталды және Американың тоғысқан жері: Оңтүстік, Солтүстік-Шығыс және дамып келе жатқан Батыс арасында, олардың әрқайсысының ықпалында болды. Оның этникалық, діни және мәдени элементтері Солтүстіктің шағын нұсқасы болды. Оның қатал саясаты кандидаттарды жеңуге баулыды. Огайоның жетекші саясаткері «Қолжетімді» болды, яғни жақсы жарасымды және сайлануға қабілетті. Сондықтан, көптеген президенттік жылдары Огайоның губернаторы Нью-Йорк немесе Пенсильвания штаттарының губернаторларынан гөрі қолжетімдірек деп есептелді. Бұл аңыз штат Ақ үйге жеті адамды жібергенде және тағы төртеу вице-президент болғанда нығайды. Көптеген басқалары да маңызды қамқорлыққа ие болды. 1868 және 1924 жылдар аралығында Огайо штаты ең көп президенттерді ғана емес, сонымен қатар кабинет мүшелерін және федералды лауазым иелерін де қамтамасыз етті. Огайода туған Рутерфорд Б. Хейс (1876), Джеймс А. Гарфилд (1880) және Бенджамин Харрисон (1888) барлығы да конвенцияда келісімге келе алмаған жағдайда ұсынылған, ал делегаттар Огайоны жеңіп ала алатын кандидатқа жүгінуді жөн санады. Әр жағдайда олар солай істеді және президенттікке ие болды. Тарихшы Эндрю Синклердің айтуынша, «Огайо мифінің күші оның сүйікті ұлдарына келісімге келе алмаған конвенцияда үлкен артықшылық берді».

Прогрессивті дәуір

Прогрессивті дәуір мемлекетте өзгерістерге алып келді, бірақ мемлекет осы қозғалыстың қатарында ондаған жылдар бұрын болған. 1852 жылы Огайо штаты балалар еңбегіне қатысты алғашқы заңдарын қабылдады, ал 1885 жылы заң бұзушылықтар үшін қудалау құқығын енгізді. 1886 жылы Колумбуста Америка Еңбек Федерациясы құрылды, нәтижесінде 20 ғасырдың басында жұмысшыларға өтемақы төлеу туралы заңдар қабылданды.

Әйелдер құқықтары

Виктория Вудхалл, 1872 жылы президенттікке түңғыш рет кандидат болған әйел және қазіргі заманғы американдық әйел саясаткерге жол ашқан екінші леди Корнелия Коул Фэрбенкс, әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестің көшбасшылары болды. Огайо штаты 1850 жылы Салемде өткен Огайо әйелдер конвенциясы арқылы әйелдер құқығы жөніндегі конвенция өткізген екінші штат болды. 1912 жылы халық әйелдердің сайлау құқығына қатысты дауыс берді, бірақ бұл жолы сәтсіз аяқталды, алайда штат 1920 жылы 19-шы түзетуді қабылдады. Огайо штатының тумасы және президент Уильям Говард Тафт 1910 жылы адам саудасы мен сексуалдық құлдықпен күресу мақсатындағы «Ақ құлдар саудасы» заңына қол қойды. 1893 жылы Оберлинде Анти-Салон Лигасы құрылды, ол 1918 жылы Волстед заңының қабылдануымен саяси жетістікке жетті.

Прогрессивті қозғалыс

Огайо штаты 20-шы ғасырдың басындағы прогрессивті қозғалыста белсенді қатысты. Ол қалалық деңгейдегі белсенділігінің жоғарылығымен ерекшеленді. Басты көшбасшылары Толедо қаласынан Сэмюэл "Алтын Ереже" Джонс, Кливлендтен Том Л. Джонсон, Колумбустан Вашингтон Глэдден және Цинциннатиден Джеймс М. Кокс болды. Олар халық билігіне адалдық танытып, машина жасаушылардың ықпалын жоюға, монополиялық трестер мен теміржолдарға қарсы тұрып, ысырапты азайту және тиімділікті арттыруға ұмтылысты.

1912 жылғы Конституциялық конвенция

1912 жылы Шарль Берли Галбрет хатшы болып сайланған Конституциялық конвенция өтті. Нәтижесінде Прогрессивтік дәуірдің мәселелері көрініс тапты. Конституция бастамашылық және референдум институттарын енгізді, сондай-ақ Бас Ассамблеяның заңдар мен Конституцияға түзетулерді бекіту үшін халыққа дауысқа салуға ұсынуын қамтамасыз етті. Заңдар бір буынға рет қаралуы керек деген Джефферсон қағидасына сәйкес, Конституция Огайо штатының жалпы сайлау бюллетеньдерінде 20 жыл сайын қайталанатын сұрақ қоюды қарастырды. Бұл сұрақ жаңа конституциялық конвенция қажеттігін анықтауға бағытталған. Бұл мәселе 1932, 1952, 1972 және 1992 жылдары қарастырылғанымен, халық конвенция қажеттігін сезінбеді. Оның орнына конституциялық түзетулер жүздеген рет петиция арқылы және заң шығарушы орган тарапынан ұсынылып, көп жағдайда қабылданды.

Ку-клукс-клан

1920 жылдардың басында Ку-Клукс-Клан ондаған мыңдаған протестанттарды қатарына қосты. Оның ұйымдастырушылары Американы тазалау қажеттігін айтты, әсіресе католиктердің, контрабандашылардың және сыбайлас саясаткерлердің ықпалына қарсы ескертті. Жасымалы жарна болмады, бірақ мүшелік ақысы жоғары және ақ киімдердің құны қымбат болды. Бөлімдер ұйымдастырушылардың қаржылық мүддесі үшін құрылды, және құрылғаннан кейін олар бөлімді күнтізбелік жоспарсыз және қаражатсыз қалдырып кетіп, басқа жерге көшті. Көбінесе ешқандай маңызды нәтижеге жете алмады. Клан 1925 жылдан кейін құлдырап, дерлік жойылып кетті.

Ұлы депрессия

Огайо штаты 1930 жылдары Ұлы депрессиядан қатты зардап шекті. 1932 жылы штат бойынша жұмыссыздық 37,3%-ға жетті. 1933 жылға қарай фабрика жұмыскерлерінің 40%-ы және құрылысшылардың 67%-ы жұмыссыз қалды. Сайлаушылар 1932, 1936 және 1940 жылдары Франклин Д. Рузвельтті, әсіресе қалаларда үлкен артықшылықпен қолдады. Рузвельттің "Жаңа саясаты" жұмыссыздар мен олардың ұлдарына жүз мыңдаған жұмыс орындарын ұсынды. 1944 жылға қарай депрессия аяқталды, көмек тоқтатылды және республикалық губернатор Джон В. Брикер вице-президенттікке кандидат болды. Рузвельт штатты ұтып ала алмады, бірақ сайлауда жеңіске жетті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Огайо штаты Екінші дүниежүзілік соғыста маңызды рөл атқарды, әсіресе одақтас елдерге адам күшін, азық-түлік және қару-жарақпен қамтамасыз етуде. Огайо штаты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың әскери қару-жарағының жалпы өндірісінің 8,4 пайызын өндірді, бұл 48 штаттың арасында төртінші орынға ие болды.

Қырғи қабақ соғыс

Огайо екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі суық соғыс кезеңінде коммунизмге қарсы күрестің ошағына айналды. 1950 жылы "Time" журналы Колумбустағы полиция қызметкерлерінің жасөспірімдер клубтарын коммунистік науқас қозушыларға күдікпен қарауға ескертетінін хабарлады. Беллефонтейндегі Кэмпбелл төбесі АҚШ-тың маңызды суық соғыс базасының орны болды және NORAD-тың құрылуына алғышарт жасады. Штаттан коммунизмге қарсы тұрған бірнеше тұлға шықты, олардың ішінде Колумб қаласының Джанет Грин атты әйгілі әншісі, саяси оңшылдардың Джоан Баэзға жауабы болды. Оның әндеріне "Commie Lies", "Poor Left Winger" және "Comrade's Lament" кірді. Огайо штатында Кент штатындағы трагедия орын алды, онда Вьетнам соғысына қарсы шыққан төрт наразы, өзінің бейбіт ниеттерін көрсетсе де, қорқып, жақсы даярланбаған ұлттық гвардия сарбаздары тарапынан атып өлтірді. 1980-жылдары Огайо президент Рональд Рейганның сайлауын жақтап, оның суық соғысты жеңгеніне қуанды. 1950-жылдары Огайо өнеркәсіп орталығына айналды. 1960 жылға қарай халықтың 10 пайызы Кентукки, Батыс Вирджиния және Теннесси штаттарында дүниеге келген. Огайо 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында АҚШ пен Қытай Халық Республикасы арасындағы қарым-қатынастың дамуында маңызды рөл атқарды. Екі елдің қарым-қатынасы 1979 жылы, Огайо губернаторы Джим Родстың екінші мерзімінде жақсарды. Бұл нәтижесінде 15 адам сотталды, 40 адам айыпталып, 1300 адам күдікпен қарастырылды. Губернатор Франк Лауш комитетке қарсы болды, бірақ оның ветосы заң шығарушы органмен күшін жойды. Штат қызметкерлері жалақы алу үшін "мемлекетті ішкі және сыртқы жаулардан қорғауға" ант беруге мәжбүр болды. Профессорлар және Холокосттан аман қалғандар Бернхард Блюм мен Оскар Сейдлин осындай ант беруге міндеттелгендердің қатарында болды. Огайо коммунистерге жұмыссыздық жәрдемақысын алуға тыйым салды.

XX ғасырдың аяғынан қазіргі уақытқа дейін

Огайо тұрғындары кино түсіруді қолдады. 20-ғасырдың аяғындағы бес «Оскар» сыйлығын жеңіп алған фильм – «Айғыр аңшысы», «Жаңбыр адамы», «Қойлардың үндеуі», «Жақын достар» және «Трафик» – штатта жартылай түсірілді. 21-ғасырда Огайо аймақтық, ұлттық және жаһандық экономикалармен байланысын сақтап келеді. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтеріне сәйкес, Огайо халқының шетелдік туғандарының үлесі 1990 жылы 2,4%-дан 2000 жылы 3,0%-ға, ал 2013 жылы 4,1%-ға өсті. 2015 жылы Огайоға көшіп келген иммигранттардың 49,7%-ы АҚШ азаматтығын алған. 2016 жылы Огайодағы иммигранттар туралы зерттеуде олардың Огайо халқының 4,2%-ын құраса да, штаттың барлық кәсіпкерлерінің 6,7%-ын құрап, 2014 жылы шамамен 532 миллион долларлық табыс тапқандығы анықталды. Зерттеу сондай-ақ, «2014 жылы Огайодағы иммигранттар 15,6 миллиард доллар табыс тауып, сол жылы жергілікті, штаттық және федералды салықтарға 4,4 миллиард доллар салық төлегенін» көрсетті. 2015 жылы Огайоның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) АҚШ ЖІӨ-нің 3,4%-ын және әлемдік ЖІӨ-нің 0,8%-ын құрады. Штат «Жасыл белдеу» деп аталатын аймақтың дамуына септігін тигізіп, өсіп келе жатқан жаңаруға қабілетті энергетика секторында маңызды рөл атқарады. 20-ғасырдың басында ауыр өндіріс саласындағы шығындар мен Ұлы дағдарыстан кейін қиындықтарға тап болғанымен, 2010 жылдың бірінші жартысында елдегі ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың алтаушысы болды. Саяси тұрғыдан алғанда, штат заманауи президенттік сайлаулардағы маңыздылығын көрсетіп, шетелдік провинциялармен және Солтүстік Америка штаттарымен халықаралық ынтымақтастық туралы келісімдерге қол қойды, ұлттық лидерлерді даярлап, Оңтүстік Америка штаттарымен қақтығыстарға қатысты. Штаттың спорт командалары елдегі ең үздік командалардың қатарында, ал мәдени жағынан Огайо өзінің тарихын сақтап қалу үшін институттар құрып, көрнекті суретшілерді тәрбиелеп отырады. Білім беру саласындағы мектептер елдегі үздік мектептердің қатарында, ал әскери жағынан Огайоның мұрасы қазіргі заманға дейін жалғасуда. Огайоның 21-ғасырға қадам басуын «Үшінші шекара» бағдарламасы символдайды, ол 20-ғасырдың басында губернатор Боб Тафт бастады. Бұл бағдарлама экономиканың ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік негіздерін – бірінші және екінші шекараларды – жоғары технологиялық өнеркәсіптердің дамуына көмектесу арқылы нығайтты, осылайша үшінші шекараны құрды. Бұл бағдарлама елдегі ең табысты мемлекеттік бюрократиялардың бірі ретінде мойынға алды, 637 жаңа жоғары технологиялық компанияны штатқа тартты және орташа жалақысы 65 000 доллар болатын 55 000 жаңа жұмыс орны құрды, сондай-ақ 6,6 миллиард долларлық экономикалық әсер етіп, инвестицияның қайтарым қатынасы 9:1 болды. Кливленд – регенеративті медицинаны зерттеу орталығы, Дейтон – аэроғарыш және қорғаныс орталығы, Акрон – әлемдегі резеңке астанасы, Колумбус – технологиялық зерттеулер мен даму орталығы. 2009 жылы штат бойынша рекордтық көрсеткіш – 89 053 тұрғын үйді иемдену болды. Сол жылға қарай үй шаруашылығының орташа табысы 7%-ға төмендеді, ал кедейлік деңгейі 13,5%-ға өсті. 2010 жылдың екінші жартысында штаттың экономикасы қалпына келіп, елдегі ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың алтаушысы болды. 1980 жылдардан бастап штат басқа орта батыс штаттарымен, Нью-Йоркпен, Пенсильваниямен, Онтариомен және Квебекпен халықаралық экономикалық және ресурстық ынтымақтастық туралы келісімдерге және ұйымдарға қатысты, соның ішінде Ұлы көлдер хартасы, Ұлы көлдер келісімі және Ұлы көлдер губернаторлары кеңесі. 2009 және 2010 жылдары Оңтүстік Америка штаттарымен, соның ішінде Джорджиямен Ұлттық кассалық тіркелім компаниясы және Алабамамен Райт Паттерсон әуе базасы бойынша қақтығыстарға қатысты, онда Оңтүстік заң шығарушылар Ұлы дағдарыс кезінде Огайодағы жұмыс орындарын «ұрлау» үшін федералды қаражатты және ықпалды теріс пайдаланғаны айыпталды. Огайоның спорт командалары елдегі ең үздік командалардың қатарында, жергілікті және аймақтық мақтанышпен қатар, күшті жанкүйерлер базасына ие. Огайо штатының университетінің футбол командасы 2002 және 2014 жылдары ұлттық чемпионатты жеңіп алды және жыл сайын сыйлық үшін бәсекелеседі. Цинциннати Редс 1970 жылдары «Үлкен Қызыл Машина» ретінде танымал болғаннан кейін 1990 жылы Әлемдік серия бейсбол чемпионатын жеңді. Команда 2010 және 2012 жылдары Ұлттық лиганың Орталық дивизионында чемпион атанды. Профессионалдық футболда Цинциннати Бенгалс 1981, 1988 және 2021 жылдары Супер Боулға қатысып, 2005, 2009, 2013 және 2015 жылдары AFC Солтүстік дивизионын жеңіп алды. Баскетболдан Кливленд Кавальерс 2016 жылы НБА финал жеңімпазы атанды, 2007 жылы Шығыс конференциясының чемпионатын жеңіп алды, ал 2009 және 2010 жылдары НБА Орталық дивизионының чемпионатын жеңді. Әйелдер баскетболында Колумбус Квест 1990 жылдары екі лига чемпионатын жеңіп алды. Огайо штатының университетінің ерлер баскетбол командасы 2007 жылы NCAA Final Four және ұлттық чемпионат ойынына жолдама алды. 1995 жылы Кливлендте Рок-н-ролл Даңқы залы ашылды, ол Огайоның өнерге қосқан үлесін еске салады, соның ішінде 1952 жылы өткен алғашқы тікелей рок-н-ролл концертінің орны болды. Жалпы алғанда, 2010 жылы штат мектептері Education Week журналы бойынша елде 5-орынды иеленді. Әскери жағынан Огайоның мұрасы қазіргі заманға дейін жалғасуда. Штат Персық шығанағы, Ауғанстан және Ирак соғыстарына 200 000-нан астам әскерін жіберді.

Мамандандырылған зерттеулер

Блю, Фредерик Дж. Салмон П. Чейз: Саясаттағы өмір (1987)
Бут, Стефан Элис. Buckeye Women: The History of Ohio's Daughters (2001)
Булей, Р. Карлайл. «Ескі Солтүстік-Батыс» (1950), Пулитцер сыйлығының иегері
Бурам В. Хендрик. Құрметтілікке жол: Джеймс А. Гарфилд және оның әлемі, 1844–1852. Бакнелл университетінің баспасы (1988)
Коффи, Дэниел Дж. Buckeye Battleground: Огайо, науқандар және жиырма бірінші ғасырдағы сайлау (Акрон университетінің баспасы; 2011) 210 бет; штаттағы бес түрлі аймақтың саясатын зерттейді, әсіресе 2004 және 2008 жылғы президенттік сайлаулар мен 2006 жылғы губернаторлық науқанын.
Кертин, Майкл және Джо Хэллетт. «Огайоның саяси альманахи» (3-ші басылым, 2015) 609 бет; тарихқа толы.
Херт, Р. Дуглас. Огайо шекарасы: Ескі Солтүстік-Батыстың қайнар көзі, 1720–1830. Блумингтон, Индиана: Индиана университетінің баспасы, 1996. (қатаң мұқаба); (1998 жылғы қағаздық мұқаба).
Дженсен, Ричард. Орта Батысты жеңу: Әлеуметтік және саяси қақтығыс, 1888–1896 (1971)
Кондик, Кайл. Bellwether: Огайо неге президентті таңдайды (Огайо университетінің баспасы, 2016)
Ламис, Александр және Брайан Ашер. Огайо саясаты (2007) 544 бет.
Мейслиш, Стивен Э. Секциялықтықтың жеңісі: Огайо саясатының өзгеруі, 1844–1856 (1983)
Миллер, Ричард Ф. Соғыстағы штаттар, 5-том: Азамат соғысындағы Огайо туралы анықтамалық (2015)
О'Доннелл, Джеймс Х. Огайоның алғашқы халқы. Афина, Огайо: Огайо университетінің баспасы, 2004. (қағаздық мұқаба)
Паркер, Джеффри, Ричард Сиссон және Уильям Коил, редакторлар. Огайо және әлем, 1753–2053: Огайо тарихына арналған эсселер (2005)
Ратклифф, Дональд Дж. Ұзақ бөлу саясаты: Огайодағы екінші партиялық жүйенің пайда болуы, 1818–1828. Огайо штатының университетінің баспасы, 2000.
Родабо, Джеймс Х. «Огайодағы афроамерикандықтар», Negro History журналы, 31-том, № 1 (қаңтар, 1946), 9–29 беттер, JSTOR
Сиссон, Ричард, ред. Американың Орта Батысы: Түсіндірме энциклопедиясы (2006)
Теафорд, Джон С. Heartland қалалары: Индустриялық Орта Батыстың өрлеуі мен құлдырауы (Индиана университетінің баспасы, 1993). Онлайн
Трефус, Ханс. Бенджамин Франклин Уэйд, Огайодан шыққан радикалды республикашыл (Twayne, 1963)
Уорнер, Хойт Л. Огайодағы прогрессивизм, 1897–1917 (Огайо мемлекеттік университетінің баспасы, 1964). Онлайн

Жергілікті тарих

Огайоның профильдері: Огайодағы 1339 елді мекеннің тарихы, статистикасы, демографиясы, толық мемлекеттік және үкіметтік тарихтар, салыстырмалы статистика және рейтингтер. (6-шы басылым. Grey House Publishing, 2021). 88 округ, 248 қала және 689 ауылды қамтиды. Силандер, Джудит. Grand Plans: Business Progressivism and Social Change in Ohio's Miami Valley, 1890–1929 (1988) кітабынан үзінді; Дейтон аймағына қатысты. Ван Тассель, Дэвид Д. және Джон Дж. Грабовски, редакторлар. Кливленд тарихының энциклопедиясы (1987), сондай-ақ онлайн нұсқасы. Ван Тассель, Дэвид Д. және Джон Дж. Грабовски, редакторлар. Кливленд: реформалар дәстүрі (1986). Уилер, Кеннет Х. "Жергілікті тәуелсіздік және Азамат соғысы кезіндегі әскерге шақыруға қарсылық: Холмс округі, Огайо". Азамат соғысы тарихы, 45-том, 1999 жыл.

Негізгі дереккөздер

Джонсон, Том Л. Менің тарихым. Кент мемлекеттік университетінің баспасы, 1993.
Шрайвер-кіші, Филипп Р., және Кларенс Э. Вундерлин, ред. Огайо штатының құжаттамалық мұрасы (2001).
Смит, Томас Х., ред. An Ohio Reader: 1750 to the Civil War (1975) және An Ohio Reader: Reconstruction to the Present (1975), негізгі дереккөздерден мұқият таңдалған көптеген қысқа үзінділер.