Кіріспе

Линза оптикасының түсінігі – сейсмологиялық термин.

Фокус тереңдігі – линзаға қатысты бейне жазықтығының (камерадағы пленка жазықтығының) орналасуына қатысты төзімділікті өлшейтін линза оптикасының түсінігі. Камерада фокус тереңдігі пленканың камера ішіндегі орын ауыстыруына төзімділікті көрсетеді, сондықтан оны кейде «линза-пленка төзімділігі» деп те атайды.

Фокустың тереңдігі мен өрістің тереңдігі

Фокустың тереңдігі деген сөз тіркесі кейде нақтылық тереңдігіне (DOF) қатысты жаңылыс қолданылады, бұл линзадан қабылданатын фокуста болатын қашықтық, ал фокустың тереңдігінің нағыз мағынасы линзаның артындағы аймақты білдіреді, онда фильм жазықтығы немесе сенсор фокустағы суретті жасау үшін орналастырылады. Нақтылық тереңдігі фокус қашықтығына байланысты, ал фокустың тереңдігі байланысты емес. Фокустың тереңдігінің екі сәл әртүрлі мағынасы болуы мүмкін. Біріншісі – сурет жазықтығының бір нысан жазықтығы қабылданатын деңгейде өткір фокуста қалғанда қаншалықты жылжуы мүмкін екенін көрсетеді; екіншісі – нақтылық тереңдігінің сурет жағындағы конъюгаты. Бірінші мағынада фокустың тереңдігі сурет жазықтығына қатысты симметриялы; екінші мағынада фокустың тереңдігі сурет жазықтығының алыс жағында сәл үлкен болады. Нақтылық тереңдігі әдетте метр мен фут сияқты макроскопиялық бірліктермен өлшенсе, фокустың тереңдігі әдетте миллиметрдің немесе дюймнің мыңнан бір бөлігі сияқты микроскопиялық бірліктермен өлшенеді. Оптометрияда фокустың тереңдігі әдетте диоптрмен өлшенеді. Нақтылық тереңдігін анықтайтын факторлар фокустың тереңдігін де анықтайды, бірақ бұл факторлар нақтылық тереңдігіндегіден өзгеше әсер ете алады. Апертура кішірейгенде нақтылық тереңдігі де, фокустың тереңдігі де артады. Алшақ нысандар үшін (макро диапазоннан тыс) фокустың тереңдігі белгілі f саны үшін фокус арақашықтығына және нысан арақашықтығына салыстырмалы түрде сезімтал емес. Макро аймақта фокустың тереңдігі фокус арақашықтығы ұзарғанда немесе нысан жақындағанда артады, ал нақтылық тереңдігі төмендейді.

Анықтамалық факторлар

Шағын форматтағы камераларда, шатасу шеңберінің кішілеюі пропорционалды түрде фокус тереңдігінің кішіреюіне әкеледі. Кинокамераларда, әртүрлі линза бекіткіштері мен камера қақпаларының комбинациялары линзалар калибрленген фланголық фокустық қашықтықтың нақты өлшемдеріне ие. Кіші форматтармен жұмыс істегенде, линзаның артына гельдерді немесе басқа сүзгілерді орналастыру туралы шешім әлдеқайда маңыздырақ болады. Линзаның артына заттарды орналастыру оптикалық жолды өзгертіп, фокустық жазықтықты ығыстырады. Сондықтан, мұндай орналастыруды көбінесе линзаны жабып (диафрагманы қысқанда) жасау қажет, осылайша үлкен фокус тереңдігін ескере отырып, кез келген ығысуды ескермейтіндей етіп толық өтемақы беруге болады. 35 мм кино түсірілімінде, егер линза 25 мм-ден кең болса, линзаның артында сүзгілерді пайдаланбау ұсынылады.