Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суға батып жүзе алатын дидроплан
Seaplane that can dive underwater
Ұшатын су асты кемесі, суға батып жүзе алатын ұшақ немесе аэросуб – дидроплан мен су асты кемесінің біріктірілген түрі. Ол әуеде ұшуға және су астында жүзуге қабілетті болуы тиіс. Су бетінен ұшып шығу мүмкіндігі де қарастырылған. Су асты кемесін жобалау талаптары ұшақтың жобалау талаптарына қарама-қарсы болғандықтан, мұндай конструкциядан күтілетін нәтиже көбінесе орташа болады.
A flying submarine, submersible aircraft or aerosub is a combination of a seaplane and a submarine. It is supposed to be able both to fly and to travel under water. Taking off from the surface of water is also intended. Since the requirements for designing a submarine are practically opposed to those of an airplane, the performance expected from such a construction is usually rather moderate.
Ұлыбритания
1920 жылы британдық "Flying" сауда журналы Бірінші теңіз лорды мен басқа да әскери жетекшілердің, сондай-ақ ірі ұшақ құрастырушылардың бірі арасындағы ұшатын суасты қайығы (немесе суға батып, ұша алатын ұшақ) туралы әңгімелерді жариялады. Мақалада суреттелген гипотетикалық жобаға сәйкес, бұл толығымен металдан жасалған, екі пернелі, қанаттары жиырылатын және герметикалық жабық фюзеляжы бар ұшақ болуы тиіс еді. Алайда, жобаны одан әрі дамыту туралы мәліметтер жоқ.
As early as 1920, the British trade journal, "Flying", reported conversations between the First Sea Lord and other military leaders and one of the principal aircraft manufacturers concerning a flying submarine (or submersible seaplane). The all metal craft, its hypothetical design illustrated in the article, was to be a twin propeller airplane with retractable wings and a hermetically sealed fuselage. There was, however, apparently no further development of the project.
Кеңес Одағы
1934 жылы кеңестік инженерлік студент Борис Ушаков кемелерді іздеу үшін, содан кейін оларға шабуыл жасау мақсатында суға батып, қайта шыға алатын ұшақ жобасын ұсынды. Жобада үш қозғалтқыш, мұнара, перископ және екі торпедасы болған. Ұшақ корпусын сумен толтыру арқылы суға батып, су астында жүру үшін электр қуатын пайдаланған. Ұшақ әдеттегі гидроұшақ сияқты ұшып, қона алатын еді. Дегенмен, кеңес инженерлері бұл аппаратты тым ауыр және пайдасыз деп есептеді.
In 1934, a Soviet engineering student, Boris Ushakov, proposed a design for a submersible aircraft that would scout for ships and then submerge itself in order to ambush them. The design had three engines, conning tower, periscope and could fire torpedoes (of which it carried two). It would submerge itself by flooding its fuselage and would use electrical power to propel itself when underwater. The craft would take off and land like a normal seaplane. However, the craft was viewed as being too heavy by the Soviets to be useful.
Америка Құрама Штаттары
1961 жылы Дональд Рид ұшқыш және су асты қозғалысына қабілетті бір орындық аппаратты (32,83 фут немесе 10 м ұзындығы) жобалап, жасады, оны Reid Flying Submarine 1 (RFS 1) деп атады. Ұшу үшін пилонға орнатылған 65 л.с. (48 кВт) қуаттылықтағы қозғалтқыш, ал су асты қозғалысын қамтамасыз ету үшін – құйрықтағы электр қозғалтқышы қолданылды. Пилот су астында тыныс алу үшін акваланг пайдаланды. Бірінші толық циклды ұшу (су астында 6,5 фут (2 м) тереңдікте, әуеде 33 фут (10 м) биіктікте) 1964 жылдың 9 маусымында демонстрацияланды. Рид, оның аппараты және оның ұлы (сынақ пилоты) 1965 жылдың 15 наурызында АҚШ-тың "I've Got A Secret" ойын шоуында пайда болды. 1960 жылдардың ортасында Әскери-теңіз күштері Convair компаниясымен су астынан ұшатын аппаратты жасау бойынша келісімшарт жасасты. Жоба "Convair Submersible Seaplane" деп аталды, ол егжей-тегжейлі жобалау және модельдеу кезеңіне жетті, бірақ кейін Конгресс оны тоқтатты. 2008 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігінің Ғылыми-зерттеулер агенттігі су асты аппараты үшін келісімшарттар жасауға дайындалып жатқанын хабарлады. DARPA аппаратын су астында қозғалту үшін жоғары энергиялы аккумуляторларды пайдалану ұсынылды. Алайда, бұл ұсыныстағы бір мәселе – DARPA талаптарына сай аккумуляторлар аппаратты тым ауыр ететін еді. Бұл мәселені шешу үшін 10 метрлік шнорхельді пайдалану ұсынылды, ол дәстүрлі бензин турбиналық қозғалтқышты ауамен қамтамасыз етеді. Тағы бір жобаға Lockheed Martin Cormorant дроны қатысты. Ол су асты кемелерінен, бірнеше крейсерлік зымырандардың ұшыру түтіктерін алмастыра отырып ұшырылатын болады. Ұшыру кезінде анықталу қаупін азайту үшін дрон алдымен су асты кемесінен босатылып, содан кейін кеме алыстатылатын еді. Дрон суға шығу үшін қысылған газды пайдаланатын болып, содан кейін әуеде реактивтік қозғалтқышты қолданар алдында зымырандық қозғалтқыштарды іске қосатын еді. Су асты кемесіне оралу үшін дрон парашютпен мұхит бетіне қондырылып, жүзуге қабілетті дронмен қайтарылып алынар еді. "Cormorant" жобасы 2008 жылы бюджеттің қысқаруына байланысты тоқтатылды. Су асты аппаратының кейбір ұсыныстары реактивтік қозғалтқыштарды екі режимде пайдалануды қарастырды: ауада дәстүрлі жану арқылы қозғалыс және электр қозғалтқыш арқылы айналдыру арқылы су астындағы итермелеу; кейбір зерттеушілер әуе және су асты ортасында ең тиімді және жоғары өнімділікке қол жеткізу үшін турбовалдық қозғалтқыштарды пайдалануды ұсынды. Ұшақ су астында болмаған кезде тұзды судың қозғалтқыштарға ерте кіруін болдырмау үшін қозғалтқыштарды аппараттың жоғарғы және артқы бөлігіне орнатуға болады. Алайда, бір мәселе – реактивтік қозғалтқыштар ауада бірнеше жүз градусқа дейін қызып жұмыс істейтіндіктен, олар су астына бірден ауыса алмайды, себебі теңіз суына түсу оларды зақымдауы мүмкін температураның күрт өзгеруіне ұшыратады, сондықтан ұшақ қозғалтқыштарын суға бату үшін бірнеше сағат бойы салқындатуы керек, демек, мұндай конфигурация жылдам ауысу үшін жаңа салқындату жүйесін қажет етеді.
In 1961 Donald Reid designed and built a single seat craft (32.83 ft or 10 m length) capable of flight and underwater movement, the Reid Flying Submarine 1 (RFS 1). A 65 hp (48 kW) engine mounted on a pylon provided propulsion for flight; a electric motor in the tail provided underwater propulsion. The pilot used an aqualung for breathing underwater. The first full cycle flight [underwater at 6.5 feet (2 m) depth, airborne at 33 ft (10 m) altitude] was demonstrated on 9 June 1964. Reid, his craft, and his son (the test pilot) appeared on the U. S. game show "I've Got A Secret" on March 15, 1965. In the mid 1960s, the Navy let a contract to Convair to design a submersible airplane. The project – called the Convair Submersible Seaplane – reached the stage of detailed design and models, but was then cancelled by Congress. In 2008, the U. S. Defense Advanced Research Projects Agency announced that it was preparing to issue contracts for a submersible aircraft. In order for the DARPA craft to be propelled underwater, it has been suggested that high energy batteries could be used to drive underwater motors. However, one problem identified with this proposal was that the batteries required to achieve DARPA's specifications would make the vehicle too heavy to fly. A suggested solution was using a ten metre tall snorkel to supply air to a more conventional petrol turbine engine, although this would limit how far the craft could dive. Another project involved the Lockheed Martin Cormorant drone aircraft. It would be launched from submarines, replacing the launch tubes of several cruise missiles. To reduce the risk of detection during launch, the drone would first be released from the submarine, which would then sail away. The drone would use compressed gas to push it to the surface, then it would use rocket motors to launch before using a jet engine when in the air. In order to return to the submarine, the drone would land on the ocean surface via parachute and be recovered by a swimming drone. The Cormorant was cancelled in 2008 due to budget cuts. Some submersible aircraft proposals have involved using jet engines in a dual role, both propelling the vehicle in the air using conventional combustion and providing thrust underwater by being spun via an electric motor; some researchers have proposed using turboshaft engines to get the best efficiency and performance in both air and underwater environments. To prevent salt water from prematurely entering the engines when the aircraft is not submerged, the engines could be mounted on the craft's dorsal surface and to the rear. However, one issue is that because jet engines run at several hundred degrees when in air, they could not immediately transition underwater, as being exposed to seawater would subject them to extreme temperature change which would damage them, requiring the aircraft wait for several hours on the surface to cool its engines to submerge, thus any such configuration would require a novel cooling system in order to make a faster transition.