Кіріспе

Smokie (алғашқы жазуы Smokey) – Англияның Йоркшир графтығындағы Брэдфорд қаласынан шыққан рок-тобы. Топ Майк Чапман мен Никки Чиннмен бірігіскен соң, ел ішінде де, шетелде де сәттілікке жетті. Олар бірнеше рет құрамын өзгертіп, 2024 жылы да концерттік турларын жалғастырып келеді. Олардың ең танымал хит-синглы "Living Next Door to Alice" Ұлыбритания сингл чартында 3-орынға, ал 1977 жылдың наурыз айында Billboard Hot 100 чартында 25-орынға көтерілді, сондай-ақ Австралия сингл чартында 1-орынды иеленді. Басқа да хит-синглдары: "If You Think You Know How to Love Me", "Oh Carol", "Lay Back in the Arms of Someone", және "I'll Meet You at Midnight".

Алғашқы жылдар

The Yen тобы 1963 жылғы қазан айында Брэдфорд қаласындағы Норт-Парад көшесіндегі Мур музыка дүкенінде Рон Келли мен Алан Сильсонның кездейсоқ кездесуінен құрылды. Одан екі күн өткен соң Крис Норман репетицияларға қосылды, бірақ қолайлы бас гитарист таба алмағандықтан, бір жыл бойы бірге жаттықты. 1965 жылдың басында Терри Уттлидің бас гитарада қосылуы топтың құрамын толықтырды және The Yen тобының алғашқы концерті 1965 жылғы ақпан айында Биркеншоу мектебінде өтті. Топқа Крис Норман (жетекші вокал/ритм-гитара), Терри Уттли (бас/вокал), Алан Сильсон (жетекші гитара/вокал) және Рон Келли (добыл) кірді. Кейін олар The Sphynx, содан соң Essence деп аталды. Essence тобы 1966 жылы тарағанға дейін Брэдфордтағы шағын клубтар мен айналасындағы қалаларда гастрольде болды. Рон Келли 1966 жылғы қыркүйекте Деусбери колледжінде The Black Cats тобына қосылды, ол бұл кезде жұмыс істеп тұрған топ еді. The Black Cats тобында бұл кезде гитарада/вокалда Питер Иствуд және бас гитарада Артур Хиггинс болды. Келли сол кездегі барабаншыны алмастырды. Алан Сильсон мен Пит Иствуд топқа қосылды, бірақ соңғысы көп ұзамай кетіп, оның орнына Крис Норман келді. 1967 жылғы қарашада топ өз атын The Four Corners деп өзгертті. 1968 жылғы сәуірде топ Марк Джорданды менеджер ретінде таңдады, ол оларға өздерін The Elizabethans деп атауға кеңес берді. Бұл топ толыққанды кәсіби топқа айналды және мүшелері жоғары жалақы алды. 1968 жылғы маусымда Терри Уттли Артур Хиггинстің орнына қосылды, ол білімін жалғастыру үшін топтан кеткен еді. 1968 жылғы 9 желтоқсанда топ алғаш рет теледидарда Йоркшир телеарнасының Calendar жаңалықтары мен журналдар шоуында пайда болды. 1969 жылғы тамызда төрт музыкант BBC-нің High Jinx шоуында екі ән орындады. Осы сәтті өнер көрсетуінен ләззат алған Джордан оларға алғашқы демо-таспасын жазуға көмектесті. 1970 жылғы қаңтарда RCA Records тобына қызығушылық танытты және олардың атын Kindness деп өзгертуді ұсынды. 1970 жылғы 3 сәуірде "Light of Love"/"Lindy Lou" екі әні бірдей шығарылды. Ронни Стормпен (Рори Сторммен ешқандай байланысы жоқ) "My Desire" синглін орындауға келісім жасалды және ол Сторммен байланысты келісімшарттық қиындықтарға байланысты Fuzzy and The Barnets псевдонимімен шығарылды. Сол кезде Стив Роуленд, Family Dogg тобының мүшесі, Radio One клубында топтың ойнағанын естіп, оларды өзінің продюсерлік компаниясына шақыруды ұсынды. Ол Альберт Хаммондқа, сондай-ақ Family Dogg тобында болған музыкантқа, "It Never Rains in Southern California" атты топқа арналған ән жазуды тапсырды. Алайда, оны шығаруға үлкермей, Хаммонд оны өзі жазды, ал Келлиді Стив Роуленд барабан ойнауға шақырды. Хаммонд топ үшін тағы да бірнеше ән жазды, соның ішінде "You Ring a Bell"/"Have You Met Angela" синглі жазылды, бірақ Роулендтің ұйымындағы түрлі проблемаларға байланысты ол шығарылмады. 1971 жылдың соңында топтың басқаруын BBC Radio One ди-джейі Дейв Игер өз қолына алды, сонымен қатар Норманның дауыс жолдарына әсер еткен ауыр инфекциядан зардап шекті. Сауыққаннан кейін оның дауысы бұрынғыдан да қатаңрақ болды, ал топтың басқа мүшелері оны олардың дыбысына қызықты қосымша деп есептеді. Игер оларды Decca компаниясына таныстырды, нәтижесінде 1972 жылғы ақпанда олардың алғашқы синглі "Oh Julie"/"I Love You Carolina" шықты. Көп ұзамай олардың келесі синглі жарық көрді. "Let the Good Times Roll" әні бұқаралық ақпарат құралдарына ұнады және Император Росконың BBC Radio One-нің сенбілік шоуының ашылу тақырыбы ретінде таңдалды, бірақ бұл танымалдылық рекордтық сатылымға айналмады. Decca-ның соңғы синглі "Make it Better"/"Lonely Long Lady" болды, ол сәтсіз аяқталды және олардың Decca компаниясымен жасасқан келісімшарты тоқтатылды.

Атақ-даңққа қол жеткізу

Топтың Decca келісім-шарты кезінде Эйгер Манчестердегі Kennedy Street Enterprises агенттігімен байланыстарын пайдаланып, топқа Питер Нуунның қосалқы тобы болу үшін тыңдау өткізді. Букингемширдегі Денхам қаласындағы Noone's House-та өткен тыңдаудан кейін, оларға оның тұрақты тобы болу ұсынылды. Көп ұзамай олар онымен бүкіл ел бойынша гастрольдік сапарға шықты. Нуун жігіттерге сәттілік әкелмеді, бірақ тур кезінде Билл Харли оларды басқаруды ұсынды. Харли Эйгерді жігіттерді келісімшарттан босатуға көндірді. Рон Келли 1973 жылдың 8 тамызында Kindness тобынан кетіп, топқа барабан ойнау үшін әртүрлі топтарда (соның ішінде Аллан Холдсвортпен) ойнаған ескі мектеп досы Пит Спенсерді (барабан/вокал) шақырды. Бұл құрам Германияның Франкфурт қаласындағы экскурсиялық кемеде өнер көрсетті. Харли топты композиторлар Никки Чинн мен Майк Чэпманмен таныстырды, олар сонымен қатар глэм-рок әріптестері Sweet, Mud және Сузи Кватро үшін де әндер жазды. Бастапқыда "Chinnichap" оларды қабылдамады, бірақ Харлидің табандылығы ақырында композиторлар/продюсерлерді жас топқа мүмкіндік беруге көндірді. Харли мен Чинничап топпен жұмыс істей бастады және тағы бір атау өзгертуді ұсынды – "Smokey". Олар жаңа музыкалық аспаптар сатып алды және 1974 жылдың соңында дебюттік альбомын жазуға кірісті, Pass It Around альбомы 1975 жылдың 14 ақпанында шықты. Альбомнан атау трегі сингл ретінде жарық көрді, бірақ көп назар аудартпады. Сәуір айында Smokey Pilot тобының гастрольдік сапарында оларға қосылды.

Халықтың сүйікті жері

Осы шамада Смоки Робинсон топтың атын айту арқылы көрермендерді жаңылыстыратынын мәлімдеп, сотқа бермекке ұсыныс жасады. Сот шараларынан қашу үшін топ атын "Смоки" деп өзгертті. Олар 1975 жылдың 22 қыркүйегінде шыққан екінші альбомы "Changing All the Time" арқылы алғашқы гастрольдік сапарларын бастады. Жаңа альбомнан шыққан "If You Think You Know How to Love Me" атты алғашқы сингл көптеген еуропалық елдерде танымал болды және Ұлыбритания сингл чартында 3-орынға дейін көтерілді. Смокидің келесі 45-ші әні "Мексикалық қыз" болды. Норман мен Спенсердің авторы болған бұл жазбада топ Чинничаптан жалтаруға тырысты. Крис Норман мен Пит Спенсер британдық футбол жұлдызы Кевин Киганның "Head Over Heels in Love" атты алғашқы синглін жазып, өндірді, ол Ұлыбританияда 31-орынға ие болды. 1979 жылы "The Other Side of the Road" альбомы Австралияда толығымен жазылып шықты. Ол топ үшін "Do to Me" және "Babe It's Up to You" деген тағы екі сингл шығарды, бірақ олардың сатылымы төмендеп бара жатқаны байқалды. Smokie 1981 жылы "Solid Ground" альбомын шығаруға дейін үзіліс жасады. Алдын ала шыққан сингл – Дел Шеннонның 1963 жылғы хиті "Little Town Flirt" әнінің кавер нұсқасы болды, бірақ ол Ұлыбритания сингл чартының тізіміне ілесе алмады.

Норманның құлдырауы мен келуі

1982 жылдың басында EMI/BMG үшін «Strangers in Paradise» атты соңғы альбом жарық көрді. Chinnichap-тан кету айқын байқалды, ал Smokie тобының төрт мүшесі өз материалдарын қолданып, бұрынғы табыстарын қайтаруға күш жіберді, бірақ сәттілікке жете алмады. «Strangers In Paradise» альбомы жарық көргеннен кейін көп ұзамай екі параллель альбомның жұмысы басталды: біреуі Smokie тобының «Midnight Delight» альбомы, екіншісі – Крис Норманның жеке дебюті «Rock Away Your Teardrops». Екеуі де жақсы сатылмады. 1983 жылы топ мүшелері Алан Сильсон, Крис Норман және Терри Уттли Агнета Фальцкогпен бірлесіп, оның алғашқы ағылшын тіліндегі жеке альбомы «Wrap Your Arms Around Me»-ден «Once Burned Twice Shy» әнін орындады. Топ мүшелерінің айтуынша, осы әнді жазу үшін Швецияға ұшқанда олар тарасу туралы шешім қабылдаған. Крис Норман жеке карьерасын бастады, ал Терри Уттли басқа топтармен бірге ойнады, олардың ішінде Питер Гоалби және Джон Коглан (бұрынғы Status Quo барабаншысы) болды. «Ол кезде дұрыс шешім қабылдадық» деді топ мүшелері. Smokie қайта оралуға дайындалып жатқанда, 1986 жылы Норман, өзінің екінші жеке альбомы «Some Hearts Are Diamonds» сәттілігіне қуанып, топтан кету туралы хабарлады. Оның орнына бұрын Black Lace тобында ойнаған Алан Бартон келді, оны Крис Норманға ұқсас дауысы үшін жақсы ауыстырушы деп ұсынған болатын. Smokie сонымен қатар клавиштерші Мартин Буллардты да шақырды. Спенсер жұмыстан кетті, ал оның орнына барабаншы Стив Пиннелл келді. Жаңа құрам 1988 жылы «All Fired Up» альбомын шығарды, ол қызығушылық тудырып, Норманның дебюттік альбомының атау трегі болған «Rock Away Your Tear Drops» әнінің жаңа нұсқасын қамтыды. Барлық тректерді Саймон Хамфри продюсерлік етті, «Young Love» әнін Дитер Болен продюсерлік еткеннен басқа; «Whose Are These Boots?» (1990, Норвегияда №1); «Chasing Shadows» (1992); және «Celebration» (1994), онда оркестрдің сүйемелдеуімен жаңа аранжировкалар жасалған ескі хиттер жинағы болды. Олардың ешқайсысы Ұлыбританияда сәттілікке жете алмады. Алайда, Smokie 1995 жылы Ұлыбританияның сингл тізіміне қайта оралды, ол солтүстік аймақтың әйгілі комедияшысы Рой Чабби Браунмен дуэт орындады. «Living Next Door To Alice (Who the F**k is Alice)» әнінің қайта жазылған нұсқасы Ұлыбританияда №3, ал Нидерландыда №1 орынды иеленді. Ән жазылғаннан кейін көп ұзамай Smokie тобының концерттік автобусы Германияда бұрқасын кезінде жолдан шығып кетті. Бартон ауыр жарақат алып, бес күн реанимацияда жатып қайтыс болды. Топ мүшелерінің қалғаны мен Браун әннен түскен гонорарды Бартонның бірінші әйеліне беруге келісті.

1990 жылдар қазіргі уақыт

Қалған мүшелері топпен жалғастыруға шешім қабылдады және үшінші әншіні іздестірді. Топтың досы Майк Крафт таңдалды. Топ сол жылы «The World and Elsewhere» альбомын шығарды, одан кейін «Light a Candle – The Christmas Album» альбомы жарық көрді. 1996 жылы Алан Сильсон жеке мансабын жалғастыру ниетінде екенін, сондай-ақ басқа да топтармен жұмыс істегісі келетінін, Микки Финннің T. Rex тобына қосылғанын және ол енді үнемі гастрольде болғысы келмейтінін айтып, топтан шықты. Мик Макконнелл, топтың гастрольдік бригадасының мүшесі және гитара шебері, оның орнына топтың жаңа бас гитарисі болды. Осы құрамда «Wild Horses – The Nashville Album» (1998) альбомы Теннесси штатының Нэшвилл қаласында жазылды. 2001 жылдың ақпан айында Smokie «Uncovered» және «Uncovered Too» екі альбомын шығарды, олар толығымен кавер-версиялардан тұрады, түпнұсқа әндер жоқ. 2004 жылы Smokie «On the Wire» студиялық альбомын жазды, ондағы 14 әннің 11-ін топтың өзі жазды. 2006 жылы топ «From the Heart» альбомын шығарды. Көбінесе жинақ болғанымен, онда үш жаңа трек бар еді. 2010 жылы Smokie жаңа материалдан тұратын «Take a Minute» CD-сы арқылы қайтадан сәттілікке қол жеткізді. Ол Данияда сол жылдың тамызында шығарылып, Даниялық альбомдар тізімінде 3-орынға шықты. Скандинавияның қалған бөлігінде және Германиядағы шығарылым қазан айында өтті, сонымен қатар «Саллидің әні (The Legacy Goes On)» синглы – «Алисаның жанында тұру» әніндегі екінші кейіпкердің тарихын жалғастырды. 2021 жылдың 16 сәуірінде Майк Крафт 26 жылдық қызметтен кейін зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдағаны жарияланды. Оның орнына Энди Скотттың Sweet тобының бұрынғы мүшесі Пит Линкольн келді. Терри Уттли 2021 жылдың 16 желтоқсанында 70 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде, топпен әлі де белсенді жұмыс істеп жүрген соңғы түпкі мүше еді.