Кіріспе

Протеиндерде екіншілік құрылым деңгейінен жоғары құрылымдық мотивтер

Суперсекундрлі құрылым – бұл бірнеше жақын орналасқан екіншілік құрылым элементтерінен тұратын, протеин доменінен немесе суббірлігінен кішігірім, ықшам үш өлшемді протеин құрылымы. Суперсекундрлі құрылымдар протеин бүктелу процесінде нуклеациялық орталықтар ретінде қатысуы мүмкін.

Шеңберлі шаштық

Альфа-альфа шаштық, сонымен қатар спиральді шаштық деп те аталады, екі антипараллель альфа спиральдан және оларды байланыстыратын екі немесе одан көп қалдықтан тұратын тізбектен құралған. Аты айтқандай, ол шаштыққа ұқсайды. Тізбек неғұрлым ұзын болса, оның мүмкін болатын конформацияларының саны да артық болады. Егер спиральдарды қысқа тізбектер жалғаса берсе, онда жеке спиральдар гидрофобтық қалдықтары арқылы бірігіп жатады. Спиральді шаштықтың қызметі әлі белгісіз; алайда төрт спиральді шоғыр екі спиральді шаштықтан тұрады, олар маңызды лиганд байланысу орындарына ие.

Шеңбер бұрышы

Геликс бұрышы, сондай-ақ альфа-альфа бұрышы деп те аталады, екі альфа-спираль бір-біріне дерлік тік бұрышпен, қысқа "ілмекпен" байланысқан. Бұл ілмек гидрофобтық қалдықтан құралған. Геликс бұрышының функциясы белгісіз. Екі қалдықтан тұратын ілмектер бета-бұрылыстар немесе кері бұрылыстар деп аталады. I’ және II’ типтегі кері бұрылыстар I және II типтегі бұрылыстарға қарағанда стерикалық кедергісі аз болғандықтан, көбірек кездеседі. Бета-шаштықтардың функциясы белгісіз.

Бета бұрышы

Бета-шаштық екі антипараллель бета-талшықтан тұрады, олар бір-біріне шамамен 90 градус бұрышпен орналасқан. Ол бета-шаштықтың бағытын өзгертуі арқылы қалыптасады, бір талшықта глицин қалдығы, ал екінші талшықта бета-ісікше болады. Бета бұрыштарының белгілі бір функциясы жоқ.

Россманның қатқыры

Майкл Россманның есімімен аталған Россман бүгілуі 3 бета жіпше және 2 спиральден кезектесіп тұрады: бета жіпше, спираль, бета жіпше, спираль, бета жіпше. Бұл мотив ақуыз ішіндегі тізбектің бағытын өзгертуге бейім. Россман бүгілулері көптеген дегидрогеназдарда NAD сияқты нуклеотидтерді байланыстыруда маңызды биологиялық рөл атқарады.