Кіріспе

Алгона – Айова штаты, АҚШ, Коссут округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 487 адамды құрайды. Амброз А. Call атындағы мемлекеттік саябақ қаладан оңтүстік-батысқа қарай екі шақырым қашықтықта орналасқан.

Тарих

Алгона 1854 жылы құрылған және алгонкиан тілінде "алгонкин сулары" деген мағына беретін сөзбен аталған. 1869 және 1875 жылдар аралығында қала Methodist шіркеуінің демеушілігімен Алгона колледжіне орталық болды. 1894 жылы Алгона, Дисарт және Уэсли сияқты Айова штатының басқа да қалаларымен бірге "Жетім пойыздары" жобасына қатысты. Нью-Йорк қаласына иммигранттардың саны артып, паналау орындарында жетім балалардың саны да өсті. Оларға тиісті күтім көрсетуге шамалары келмегендіктен, шамамен 100 мың балаға жаңа өмірді Американың әртүрлі аймақтарындағы отбасылармен бастау үшін жіберді. Алгона қаласы да 100-ге жуық жетім балаға баспана берді, олардың көпшілігі өмір бойы қалада тұрды. 1902-1906 жылдары Алгона қаласында "Алгона Брауниз" афроамерикандық бейсбол командасы, ал алғашқы екі маусымда – аралас команда өнер көрсетті. 1903 жылы Батыс чемпионы атанғанына қарамастан, сол жылы команда аралас құрамды тоқтатып, таратылды. "Алгона Брауниз" – 1902 және 1903 жылдары ойнаған тәуелсіз аралас бейсбол командасы. Олар негізінен "Чикаго Юнионс", "Колумбия Гиантс" және "Чикаго Юнион Гиантс" командаларының бұрынғы ойыншыларынан құралған. 1903 жылдан кейін команда құрамы қара және ақ терілі ойыншылардан тұратын командадан тек қара терілі ойыншылардан тұратын командаға өзгерді. Сол жылы, соңғы маусымында, олар "Чикаго Юнион Гиантс" командасын жеңіп, Батыс чемпионатында жеңіске жетті. 1913 жылы Луис Салливан жобалаған Генри Адамс ғимараты Шығыс Мемлекеттік және Мур көшелерінің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ғимарат банк ретінде салынбағанмен, 1909 жылдан 1919 жылға дейін Орта Батыста салынған банктердің бірі ретінде есептеледі. Алгона қаласы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерінен соғыс тұтқындары лагерінің орналасқан жері болды. 1943 жылдан 1946 жылға дейін Алгона лагерінде 10 000-ға жуық тұтқын болды, олардың көпшілігі шетелде соғысып жатқан отбасылары бар шаруалардың шаруашылықтарында жұмыс істеді. Алгона – негізгі лагері болғандықтан, Миннесота штатында бірнеше ондаған қосалқы лагерлері болды. Қазіргі таңда мұражайда лагерь тарихы, соның ішінде тұтқындар жасаған Рождестволық бейне сақталған. 1979 жылдың 28 маусымында сағат 19:15-те болған F3 күшіндегі торнадо Алгона қаласында екі адамның өмірін қиып, қаланың көп бөлігін қиратты. Торнадо оңтүстік-оңтүстік-шығыс бағытта Алгона қаласы арқылы өтті. Орталық сауда аймағына ауыр зақым келді, көптеген үйлер тұруға жарамсыз болып қалды. Кейбір аймақтарда F4 күшіндегі зақымдар тіркелді. 15 минут бұрын ескерту берілді және торнадо келгенге дейін дабыл шалдырылды. Бұл дауылдың салдарынан өлім-жітімнің салыстырмалы түрде аз болуына күннің ашық болуы да себеп болды. 2003 жылы Алгона қаласы әлемдегі ең үлкен Cheetos тұмауының сатып алынғанын жариялап, ұлттық назар аударды. Бұл жергілікті радио ди-джейдің тұмауды көру үшін қалаға туристерді тарту жоспары болды.

География

Алгона Де-Мойн өзенінің шығыс саласының жағасында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,51 шаршы миль (12 км2) құрайды, оның ішінде 4,49 шаршы миль (12 км2) құрлық және 0,02 шаршы миль (0,05 км2) су алабын құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 5741 адам, 2434 үй шаруашылығы және 1550 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 2640 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қаланың нәсілдік құрамы: 98.38% ақ нәсілді, 0.09% афроамерикалық, 0.19% американдық үндістер, 0.80% азиялық, 0.02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0.24% басқа нәсілдер және 0.28% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0.71% -ы испан немесе латын американдықтары. 2434 үй шаруашылығының ішінде 29.8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 52.8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8.1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36.3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32.9% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 16.8% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.29 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2.92 адам. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 24.5%, 18-24 жас аралығындағылар – 7.1%, 25-44 жас аралығындағылар – 24.1%, 45-64 жас аралығындағылар – 23.1%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 21.2%. Орташа жас 42 жас. Әр 100 әйелге 87.7 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 83.6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 32 207 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 210 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 31 504 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 667 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 979 доллар. Отбасылардың 7.9% және халықтың 10.8% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14.9% және 65 жастан асқандардың 6.2% кедейлікте өмір сүреді.

Білім

Алгонада екі мектеп жүйесі бар. Алгона қауымдастығы мектеп округі мемлекеттік мектеп жүйесіне басшылық етеді. Алгона орта мектебіне Алгона орта мектебінің оқушыларымен қатар, жақын маңдағы бірнеше қалалардан, соның ішінде сыныптарды бөлісетін округтерден және ашық тіркеу арқылы келген оқушылар да қабылданады. Алгонадағы мемлекеттік бастауыш мектептер: Люсия Уоллес атындағы бастауыш мектеп, Брайант атындағы бастауыш мектеп және Берта Годфри атындағы бастауыш мектеп. Католик мектеп жүйесі епископ Гарриган орта мектебінен (Сиу-Сити католик діншілігінің алғашқы епискобының құрметіне аталған) және Сетон атындағы бастауыш мектептен (қасиетті Елизавета Энн Сетонның құрметіне аталған) тұрады.

Коммуналдық қызметтер

Коммуналдық қызметтерді Алгона қалалық коммуналдық кәсіпорны (AMU) қамтамасыз етеді, оны қала әкімі тағайындаған бес мүшеден тұратын сенімділер кеңесі басқарады. Ішуге жарамды су "Көмілген құм және қиыршық тас" Дакота сулы қабатынан сорғыланып, тұтынушыларға жеткізілгенге дейін тазартылады. Қалдық су жиналып, тазартылады және су пайдалану көлеміне сәйкес төлем алынады. Жаңбыр суының әсерінен туындаған шығындар клиенттер санатына қарай белгіленеді. Электр энергиясы Айова штатының Сиу-Сити қаласындағы Джордж Нил электр станциясында, Небраска штатының Гастингс қаласына жақын орналасқан Уилан 2-ші блогында және Алгонаның оңтүстік-шығысындағы Айованың жел электр станциясында өндіріледі. AMU сондай-ақ Солтүстік Айова қалалық электр кооперативтері қауымдастығының мүшесі болып табылады. AMU электр қуатын сатып алып, оны Алгона қаласындағы тұтынушыларға таратады. AMU 1997 жылдан бері кабельдік телеарна, интернет және телефон қызметтерін де ұсынады.