Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алгона – Айова штаты, АҚШ, Коссут округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 487 адамды құрайды. Амброз А. Call атындағы мемлекеттік саябақ қаладан оңтүстік-батысқа қарай екі шақырым қашықтықта орналасқан.
Algona is the county seat of Kossuth County, Iowa, United States. The population was 5,487 at the 2020 census. Ambrose A. Call State Park is located two miles southwest of the city.
Тарих
Алгона 1854 жылы құрылған және алгонкиан тілінде "алгонкин сулары" деген мағына беретін сөзбен аталған. 1869 және 1875 жылдар аралығында қала Methodist шіркеуінің демеушілігімен Алгона колледжіне орталық болды. 1894 жылы Алгона, Дисарт және Уэсли сияқты Айова штатының басқа да қалаларымен бірге "Жетім пойыздары" жобасына қатысты. Нью-Йорк қаласына иммигранттардың саны артып, паналау орындарында жетім балалардың саны да өсті. Оларға тиісті күтім көрсетуге шамалары келмегендіктен, шамамен 100 мың балаға жаңа өмірді Американың әртүрлі аймақтарындағы отбасылармен бастау үшін жіберді. Алгона қаласы да 100-ге жуық жетім балаға баспана берді, олардың көпшілігі өмір бойы қалада тұрды. 1902-1906 жылдары Алгона қаласында "Алгона Брауниз" афроамерикандық бейсбол командасы, ал алғашқы екі маусымда – аралас команда өнер көрсетті. 1903 жылы Батыс чемпионы атанғанына қарамастан, сол жылы команда аралас құрамды тоқтатып, таратылды. "Алгона Брауниз" – 1902 және 1903 жылдары ойнаған тәуелсіз аралас бейсбол командасы. Олар негізінен "Чикаго Юнионс", "Колумбия Гиантс" және "Чикаго Юнион Гиантс" командаларының бұрынғы ойыншыларынан құралған. 1903 жылдан кейін команда құрамы қара және ақ терілі ойыншылардан тұратын командадан тек қара терілі ойыншылардан тұратын командаға өзгерді. Сол жылы, соңғы маусымында, олар "Чикаго Юнион Гиантс" командасын жеңіп, Батыс чемпионатында жеңіске жетті. 1913 жылы Луис Салливан жобалаған Генри Адамс ғимараты Шығыс Мемлекеттік және Мур көшелерінің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ғимарат банк ретінде салынбағанмен, 1909 жылдан 1919 жылға дейін Орта Батыста салынған банктердің бірі ретінде есептеледі. Алгона қаласы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерінен соғыс тұтқындары лагерінің орналасқан жері болды. 1943 жылдан 1946 жылға дейін Алгона лагерінде 10 000-ға жуық тұтқын болды, олардың көпшілігі шетелде соғысып жатқан отбасылары бар шаруалардың шаруашылықтарында жұмыс істеді. Алгона – негізгі лагері болғандықтан, Миннесота штатында бірнеше ондаған қосалқы лагерлері болды. Қазіргі таңда мұражайда лагерь тарихы, соның ішінде тұтқындар жасаған Рождестволық бейне сақталған. 1979 жылдың 28 маусымында сағат 19:15-те болған F3 күшіндегі торнадо Алгона қаласында екі адамның өмірін қиып, қаланың көп бөлігін қиратты. Торнадо оңтүстік-оңтүстік-шығыс бағытта Алгона қаласы арқылы өтті. Орталық сауда аймағына ауыр зақым келді, көптеген үйлер тұруға жарамсыз болып қалды. Кейбір аймақтарда F4 күшіндегі зақымдар тіркелді. 15 минут бұрын ескерту берілді және торнадо келгенге дейін дабыл шалдырылды. Бұл дауылдың салдарынан өлім-жітімнің салыстырмалы түрде аз болуына күннің ашық болуы да себеп болды. 2003 жылы Алгона қаласы әлемдегі ең үлкен Cheetos тұмауының сатып алынғанын жариялап, ұлттық назар аударды. Бұл жергілікті радио ди-джейдің тұмауды көру үшін қалаға туристерді тарту жоспары болды.
Algona was founded in 1854 and was named after the Algonquian word for "Algonquin waters". Between 1869 and 1875 the community was the location of Algona College, an institution sponsored by the Methodist Church. In 1894, Algona, along with other Iowa communities such as Dysart and Wesley, became part of the project known as the "Orphan Trains". As New York City saw booming immigration, it also inevitably saw a rise in the number of orphans in its asylums. Unable to provide adequate care for them, it saw fit to ship nearly 100,000 westward to start a new life with families across America. Algona itself welcomed nearly 100 orphans into the town, many of whom remained lifelong residents. From 1902 to 1906, Algona played host to the Algona Brownies, an African American barnstorming baseball team and interracial team the first two seasons. Despite being declared Western champions in 1903, the team disbanded as an interracial team that same year. The Algona Brownies were an independent interracial baseball team that played in the 1902 and 1903 seasons. They primarily made up of former members of the Chicago Unions, Columbia Giants, and Chicago Union Giants teams. After 1903, the team makeup changed from having both black and white players to a team of only black players. That year, their final year, they won the Western championship, defeating the Chicago Union Giants in a challenge playoff. The Henry Adams Building, designed by Louis Sullivan in 1913 is located at the northwest corner of East State and Moore streets. Although not designed to be a bank, the building is nonetheless considered to be one of Sullivan's "Jewel Boxes," a series of banks built in the Midwest from 1909 through 1919. Algona was the location of a German prisoner of war camp during World War II. From 1943 to 1946 Camp Algona held nearly 10,000 prisoners, many of whom were put to work on farms that had family fighting overseas. As a main camp Algona had numerous sub camps with a couple dozen in Minnesota. A museum now commemorates the camp's history including a nativity scene created by the POWs. A destructive F3 tornado killed two people and destroyed a large part of Algona on June 28, 1979, about 7:15 PM. The tornado moved in a south southeast direction through Algona. Severe damage was done to the central business district and a number of homes were rendered uninhabitable. Near F4 damage was reported in some locations. There was about 15 minutes' warning and the tornado sirens were sounded well before the arrival of the tornado. The fact that it was still daylight also contributed to the relatively low death count from this destructive storm. In 2003, Algona drew national attention when it announced the purchase of the world's largest Cheetos puff. It was meant as a plan to bring tourism to the town to see the puff by a local radio DJ.
География
Алгона Де-Мойн өзенінің шығыс саласының жағасында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,51 шаршы миль (12 км2) құрайды, оның ішінде 4,49 шаршы миль (12 км2) құрлық және 0,02 шаршы миль (0,05 км2) су алабын құрайды.
Algona is located along the East Fork Des Moines River. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 4.51 square miles (12 km2), of which 4.49 square miles (12 km2) is land and 0.02 square mile (0.05 km2) is water.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 5741 адам, 2434 үй шаруашылығы және 1550 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 2640 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қаланың нәсілдік құрамы: 98.38% ақ нәсілді, 0.09% афроамерикалық, 0.19% американдық үндістер, 0.80% азиялық, 0.02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0.24% басқа нәсілдер және 0.28% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0.71% -ы испан немесе латын американдықтары. 2434 үй шаруашылығының ішінде 29.8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 52.8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8.1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36.3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32.9% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 16.8% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.29 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2.92 адам. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 24.5%, 18-24 жас аралығындағылар – 7.1%, 25-44 жас аралығындағылар – 24.1%, 45-64 жас аралығындағылар – 23.1%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 21.2%. Орташа жас 42 жас. Әр 100 әйелге 87.7 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 83.6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 32 207 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 210 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 31 504 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 667 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 979 доллар. Отбасылардың 7.9% және халықтың 10.8% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14.9% және 65 жастан асқандардың 6.2% кедейлікте өмір сүреді.
As of the census of 2000, there were 5,741 people, 2,434 households, and 1,550 families living in the city. The population density was There were 2,640 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 98.38% White, 0.09% African American, 0.19% Native American, 0.80% Asian, 0.02% Pacific Islander, 0.24% from other races, and 0.28% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 0.71% of the population. There were 2,434 households, out of which 29.8% had children under the age of 18 living with them, 52.8% were married couples living together, 8.1% had a female householder with no husband present, and 36.3% were non families. 32.9% of all households were made up of individuals, and 16.8% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.29 and the average family size was 2.92. Age spread: 24.5% under the age of 18, 7.1% from 18 to 24, 24.1% from 25 to 44, 23.1% from 45 to 64, and 21.2% who were 65 years of age or older. The median age was 42 years. For every 100 females, there were 87.7 males. For every 100 females age 18 and over, there were 83.6 males. The median income for a household in the city was $32,207, and the median income for a family was $41,210. Males had a median income of $31,504 versus $20,667 for females. The per capita income for the city was $16,979. About 7.9% of families and 10.8% of the population were below the poverty line, including 14.9% of those under age 18 and 6.2% of those age 65 or over.
Білім
Алгонада екі мектеп жүйесі бар. Алгона қауымдастығы мектеп округі мемлекеттік мектеп жүйесіне басшылық етеді. Алгона орта мектебіне Алгона орта мектебінің оқушыларымен қатар, жақын маңдағы бірнеше қалалардан, соның ішінде сыныптарды бөлісетін округтерден және ашық тіркеу арқылы келген оқушылар да қабылданады. Алгонадағы мемлекеттік бастауыш мектептер: Люсия Уоллес атындағы бастауыш мектеп, Брайант атындағы бастауыш мектеп және Берта Годфри атындағы бастауыш мектеп. Католик мектеп жүйесі епископ Гарриган орта мектебінен (Сиу-Сити католик діншілігінің алғашқы епискобының құрметіне аталған) және Сетон атындағы бастауыш мектептен (қасиетті Елизавета Энн Сетонның құрметіне аталған) тұрады.
There are two school systems in Algona. The Algona Community School District oversees the public school system. Algona High School has students from Algona Middle School, as well as students from several nearby towns, including grade shared districts and from open enrollment. The public elementary schools in Algona are Lucia Wallace Elementary, Bryant Elementary, and Bertha Godfrey Elementary School. The Catholic school system is made up of Bishop Garrigan High School (named after the first bishop of the Catholic Diocese of Sioux City) and Seton Elementary (named for St. Elizabeth Ann Seton).
Коммуналдық қызметтер
Коммуналдық қызметтерді Алгона қалалық коммуналдық кәсіпорны (AMU) қамтамасыз етеді, оны қала әкімі тағайындаған бес мүшеден тұратын сенімділер кеңесі басқарады. Ішуге жарамды су "Көмілген құм және қиыршық тас" Дакота сулы қабатынан сорғыланып, тұтынушыларға жеткізілгенге дейін тазартылады. Қалдық су жиналып, тазартылады және су пайдалану көлеміне сәйкес төлем алынады. Жаңбыр суының әсерінен туындаған шығындар клиенттер санатына қарай белгіленеді. Электр энергиясы Айова штатының Сиу-Сити қаласындағы Джордж Нил электр станциясында, Небраска штатының Гастингс қаласына жақын орналасқан Уилан 2-ші блогында және Алгонаның оңтүстік-шығысындағы Айованың жел электр станциясында өндіріледі. AMU сондай-ақ Солтүстік Айова қалалық электр кооперативтері қауымдастығының мүшесі болып табылады. AMU электр қуатын сатып алып, оны Алгона қаласындағы тұтынушыларға таратады. AMU 1997 жылдан бері кабельдік телеарна, интернет және телефон қызметтерін де ұсынады.
Utilities are provided by the Algona Municipal Utilities, which is directed by a five member board of trustees appointed by the mayor. Drinking water is pumped from the Buried Sand and Gravel Dakota aquifer and treated before being distributed to customers. Wastewater is collected and treated, and billed based on water usage. Stormwater impact fees are flat rates based upon the customer type. Electricity is produced at the George Neal Generating Plant in Sioux City, Iowa, Whelan Unit 2 near Hastings, Nebraska, and the Iowa Distributed Wind Generation Project southeast of Algona. AMU is also a member of North Iowa Municipal Electric Cooperative Association. The AMU purchases power and distributes it to customers in Algona. AMU has also provided cable, internet, and phone service since 1997.