1955 жылғы авиа апат: United Air Lines рейсі 409-дың қазасы

Кіріспе

1955 жылғы авиациялық апат

United Air Lines 409 рейсі Нью-Йорк қаласынан бастау алған жоспарлы рейс болды. Соңғы бағыты – Сан-Франциско, Калифорния, ал Чикаго, Денвер және Солт-Лейк-Сити қалаларында аялдамалары болған. Қызметті орындаған Douglas DC-4 ұшағы 1955 жылдың 6 қазанында Уайоминг штатының Ларами қаласының жанындағы Medicine Bow Peak тауына шағылып, борттағы 66 адамның барлығы (63 жолаушы, 3 экипаж мүшесі) қаза тапты. Құрбан болғандардың арасында Мормондық табernacle хорының бес әйел мүшесі және әскери қызметкерлер болды. Ол кезде бұл американдық коммерциялық авиация тарихындағы ең көп адам қаза болған авиаапат еді. Сол жылдың наурыз айында Гавайиде АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарасты Douglas R6D 1 Liftmaster әскери көлік ұшағының 22-сі күні құлауынан да 66 адам қаза тапқан еді. Сонымен қатар, 11 тамызда Батыс Германиядағы әуедегі соқтығысу салдарынан екі АҚШ Әскери-әуе күштеріне қарасты C-119G Flying Boxcar ұшағынан 66 адам көз жұмды. Осылайша, үш апат 1955 жылғы ең көп адам қаза болған авиациялық оқиғалар тізімінде тең бөлісті.

Уақыт шкаласы

409-рейс Нью-Йорк қаласынан бір сағат 11 минут кешігіп ұшты. Чикаго мен Денверде штатты экипаж алмасу жүргізілді. 409-рейс 1955 жылдың 6 қазанында сағат 6:33-те Денверден (Колорадо штаты) жоспарланған уақытынан 83 минут кейін ұшып кетті. Әуе лайнерінің ұшу жолы V 4 Денверден Ларамиге (Вайоминг штаты), V 118 Рок-Риверге (Вайоминг штаты), V 6 Форт-Бриджерге (Вайоминг штаты) және V 32 Солт-Лейк-Ситиге дейін белгіленген әуе жолдарымен өтуі тиіс еді. Рейс Көрінетін қағидалар бойынша жүргізілді және 10 000 фут биіктікке тағайындалды. Ұшақ герметикалық болмағандықтан, биіктік жолаушылар мен экипажға биік ұшудың ыңғайсыздығын сезіндірмеу үшін таңдалды. Әуе лайнеріне тағайындалған бағыт Роки тауларының суайырығы арқынан 10 000 фут биіктікте қауіпсіз өтуді қамтамасыз ету үшін арнайы жасалған. United экипажынан күтілетін позициялық хабарлама, сағат 8:11-де Рок-Ривер үстінде болуы тиіс еді, алынбады, ал 409-рейспен радио байланысын орнатуға жасалған бірнеше әрекет нәтижесіз болды. Әуе лайнерінің жағдайы белгісіз болғандықтан, Азаматтық авиация басқармасы жоғалған ұшақ туралы хабардар етілді. 1955 жылы бұл аймақта азаматтық авиацияға арналған радар болған жоқ. Радарлық іздердің болмауына байланысты, ұшақты табу үшін қолмен іздеу жұмыстары қажет болды.

Іздеу жұмыстары

Вайоминг әуе ұлттық гвардиясы екі іздеу ұшағын ұшырды: Мел Конин басқаратын екі орындық T-33 Shooting Star және Эд Уид басқаратын бір орындық F-80 Shooting Star. «Юнайтед» ұшағы Денверден 83 минут кешіккенді өтеу үшін рұқсатсыз қысқа жолмен ұшқан болуы мүмкін деген болжаммен жұмыс істеп, екі іздеу ұшағы аймақтағы ең биік таулар – Елк Маунтин және Медисин Боу Пикке бағытталды. Елк Маунтин аумағында жоғалған DC-4 табылмағаннан кейін, Конин мен оның бақылаушысы сағат 11:40-та Медисин Боу Пиктің ең биік бөлігінің оңтүстік-батысында қара дақ пен ұшақ сынықтарын байқады. Күшті турбуленттік салдарынан тірі қалғандарды табу мүмкін болмады, сондықтан олар Шайендегі базаларына қайтып оралды. The New York Times газеті (1955 жылғы 7 қазан) хабарлады:
«Оқиға орнына алғаш келген құтқарушылар тау бетінен 300 футқа созылған жерге шашырап жатқан 50 шамасында дене тапқандарын айтты. Тек ұшақтың құйрық бөлігі, фюзеляждың бір бөлігі және қанаты ғана түстен кейін қар құйылып, жел соғып тұрған 12 005 фут биіктіктегі Медисин Боу Пигіндегі құтқарушылармен табылды. Тау осы жерден батысқа қарай 65 шақырымдай қашықтықта, қарлы таулардың ішінде орналасқан. Ұшақтың алдыңғы бөлігі таудың екінші бетіне құлап түскен болуы мүмкін. Тағы бір құтқару тобы Роулинстен таудың солтүстік бетіне көтерілді. Күн батқаннан кейін қарлы боранның салдарынан іздеу-құтқару жұмыстары тоқтатылды. Ұшақтың қозғалтқыштары шыңнан шамамен 50-75 фут қашықтықта соқтығысқан жерде екі үлкен май дабылы байқалды. Ұшақ сынықтары тік жардан екі ойысқа құлап, көп бөлігі кішкентай мұздыққа 300 фут төмен түсті. «Біреудің аман қалуына мүмкіндік жоқ сияқты», – деді Вайоминг әуе ұлттық гвардиясының ұшқышы, апат орнын алғаш көргендердің бірі капитан Конин. Шайеннен, Вайоминг штатынан C-47 ұшағы шыңды, әсіресе солтүстік-батыс жағын айналып, ұшақтың алдыңғы бөлігін іздеуге жіберілді. Азаматтық авиация басқармасы ауа райының нашарлауына байланысты ұшақтардың тауға жақын ұшуына тыйым салынғанын мәлімдеді.»

The Wyoming Air National Guard launched two search aircraft: a two seat T 33 Shooting Star piloted by Mel Conine and a single seat F 80 Shooting Star piloted by Ed Weed. Working on the assumption that the United plane may have taken an unauthorized short cut to make up for the 83 minute delay out of Denver, the two search planes pointed their aircraft toward the highest mountains in the region, Elk Mountain and Medicine Bow Peak. After a search of Elk Mountain failed to find the missing DC 4, Conine and his observer spotted at 11:40 a. m. a black stain and wreckage just southwest of the highest portion of Medicine Bow Peak. Turbulence kept them too far away to locate any possible survivors and they left the site to return to their base in Cheyenne. The New York Times (Oct. 7, 1955) reported:
"First rescuers to reach the scene said they had found about 50 bodies strewn along a 300 foot course down the face of the mountain. Only a tail piece, part of the fuselage and a wing of the plane had been located at mid afternoon by rescuers who fought snowdrifts and a howling wind on the 12,005 foot Medicine Bow Peak. The mountain is about 40 miles west of here in the Snowy Range. The front part of the split plane was believed to have fallen down the other side of the peak. Another rescue group went up the north face of the mountain from Rawlins. The operation was suspended this evening because of a snowstorm and darkness. The scene was marked by two huge patches of oil where the plane's engines apparently struck about 50 75 feet from the peak. The wreckage then slid down the steep incline in two ravines, much of it coming to rest 300 feet down on a small glacier. I don't see how there would be a chance of anyone surviving, said Capt. Conine, Wyoming Air National Guard jet pilot, who was one of the first to spot the wreckage. A C 47 was sent from Cheyenne, Wyo., to circle the peak, particularly the northwest side, to search for the front portion of the plane. The Civil Aeronautics Administration said planes were unable to fly near the mountain because of the weather conditions.

Қайтару

Құрбандардың кеңінен шашыраған денелерін табу қиын жердегі апат орнында өте қиын болды. Ұшақ соғылған, дерлік тік жартастың төменгі бөлігінде қозғалыс, ауа райынан бұзылған, сынық тау жыныстары мен ірі тастардың тік беткейде шалақ үйіліп жатуынан шектелді. Құтқару жұмыстарын жүргізген альпинистер үнемі жоғарыдағылардың әрекеттерінен туындауы мүмкін тас құлауына сақ болуға тиіс болды. Суық ауа райы және ара-араға қар жаууы да құтқару жұмыстарын қиындатты. Адам денелерін табу 1955 жылдың 11 қазанында, апаттан толық бес күн өткен соң ғана аяқталды.

Мұра

United 409 апатынан бұрын АҚШ тарихындағы ең қасіретті жоспарланған әуе апаты 1950 жылғы маусымда Мичиган көлінің үстінде Northwest Orient Airlines 2501 рейсінің жоғалуы болды, нәтижесінде 58 адам қаза тапты. 2001 жылдың 25 тамызында Вайоминг автомагистралі 130 (Сноуи Рейндж Роуд) бойындағы Шахташылар лагерінде жеке қаржыландырылған қола ескерткіш тақта ашылды. Тақта апат болған тауға қарап тұр. Тақтада былай деп жазылған: "1955 жылдың 6 қазанында Медисин Боу Пик тауында қаза болған 66 жолаушы мен экипаждың құрметіне".