Интернетте шахмат ойнау мүмкіндігінің тарихы

Кіріспе

Интернетте шахмат ойнауға, талқылауға және көруге мүмкіндік береді. Интернет шахмат сервері (ICS) – шахмат ойынын интернет желісі арқылы ойнау, талқылау және көруге арналған сыртқы сервер. Бұл термин әр пайдаланушының компьютерінде орналасқан түрлі графикалық шахмат клиенттері арқылы ойыншыларды байланыстыруға мүмкіндік беретін құралдарды білдіреді.

Тарих

1970 жылдары PLATO жүйесінде «шахмат3» деп аталатын бағдарлама арқылы хат арқылы шахмат ойнауға болар еді. Көптеген пайдаланушылар шахмат3-ті үнемі пайдаланды; көбінесе бір пайдаланушы күніне бірнеше рет қимыл жасайтын, кейде бірнеше ойын бір уақытта жүріп жататын. Теория бойынша шахмат3-ті бір отырыста толық шахмат ойынын ойнау үшін пайдалануға болар еді, бірақ шахмат3 көбінесе осылай қолданылмады. PLATO Интернеттің алдағысы ARPANET-ке жұртшылықтың кеңінен пайдалануына мүмкіндік беретіндей етіп қосылмаған, сондықтан шахмат3 жұртшылыққа салыстырмалы түрде беймәлім болды және қазір де солай. 1980-жылдары электрондық пошта арқылы шахмат ойнау әлі де жаңалық еді. Электрондық поштадағы кешігу қағаз хаттар арқылы дәстүрлі хат алмасуға қарағанда аз болды. Көбінесе бір апта ішінде ондаған қимыл жасауға болар еді. Желілік технология жақсарған сайын, тікелей ойын үшін орталықтандырылған серверді кеңінен пайдалану мүмкіндігі пайда болды. Юта университетінің Майкл Мур мен Ричард Нэш Интернет шахмат серверінің әлеуетін танып, оның алғашқы нұсқасын жасады, ол lark.utah.edu мекенжайында орналасқан және telnet арқылы қолжетімді болды. ICS-тің ресми ашылу күні 1992 жылдың 15 қаңтары болды. Джон Чанак, Уильям Киш және Аарон Путнам 1992 жылдың шілдесінде серверді Карнеги Меллон университетінің хост машинасына көшіріп, оның жұмысын өздеріне алды. Ол қателерге ұшырап, желіде кешігулер болғанына қарамастан, сервер шахмат әуесқойларының шағын тобы арасында танымал болды. Уақыт өте келе ICS-ке Elo рейтингтері және графикалық клиенттерді қолдау сияқты көптеген мүмкіндіктер қосылды, сонымен қатар сервер тұрақталды. 1992 жылдың соңында Карнеги-Меллон университетінің компьютерлік ғылым профессоры Дэниел Слейтор ICS басқаруын өз мойнына алды. Ол, басқа мәселелермен қатар, ойыншылар желідегі кешігулер салдарынан блиц ойындарында уақыттан қалғаны туралы жиі шағымдарды қарастырды. 1994 жылы ол кодты авторлық құқыққа алды және серверді коммерцияландыруға ниетті компаниялардан сатып алу ұсыныстарын ала бастады. Слейтордың ICS-ті өзінің зияткерлік меншігі деп мәлімдеуі дұрыс па деген сұрақтар туындады, өйткені ол бастапқы серверді кодтаған жоқ, бірақ оның кодына маңызды жақсартулар енгізген. 1995 жылдың 1 наурызында Слейтор ICS-ті коммерцияландыру ниеті туралы жариялады, оны Интернет шахмат клубы немесе ICC деп атады және жылдық мүшелік ақыны 49 АҚШ доллары (2007 жылы 59,95 АҚШ доллары) белгіледі. Бұл жариялау қазіргі мүшелер арасында қызу пікірталас тудырды. ICS-тің гүлденуіне әртүрлі жолдармен үлес қосқан көптеген еріктілер олардың еңбегінен пайда табуға тырысатын біреудің бар екеніне ашуланды. Сервердегі белсенді ойыншылар қызметті тегін пайдалануға дағдыланғандықтан, мүшелік ақының енгізілуіне риза болмады. Бастапқы ICS-де жұмыс істеген бірнеше бағдарламашы өздерінің жобасының тауарлық сипатқа ие болуына наразы болды. Олар Free Internet Chess Server (FICS) құрып, барлығына барлық мүмкіндіктерге тегін қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1996 жылы Napster негізін қалаушы Шон Фэннингтің ағасы Джон Фэннинг ICS-ке бәсекелес болу үшін Chess.net коммерциялық Интернет шахмат серверін іске қосты. Екі қызмет те бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді.

In the 1970s, one could play correspondence chess in a PLATO System program called 'chess3'. Several users used chess3 regularly; often a particular user would make several moves per day, sometimes with several games simultaneously in progress. In theory one could use chess3 to play a complete game of chess in one sitting, but chess3 was not usually used this way. PLATO was not connected to Internet predecessor ARPANET in any way that allowed mass use by the public, and consequently, chess3 was and still is relatively unknown to the public. In the eighties, chess play by email was still fairly novel. Latency with email was less significant than with traditional correspondence chess via paper letters. Often one could complete a dozen moves in a week. As network technology improved, public, widespread use of a centralised server for live play became a possibility. Michael Moore, of the University of Utah, and Richard Nash recognised the potential of an Internet chess server and created its first incarnation, hosted at lark. utah. edu and accessible through telnet. The official opening date of the ICS was January 15, 1992. John Chanak, William Kish, and Aaron Putnam moved the server to a host machine at Carnegie Mellon University in July 1992, and took over its operation. Although it was buggy and suffered from lag problems, the server was popular among a small group of chess enthusiasts. Over time, many features were added to the ICS, such as Elo ratings and support for graphical clients, and the server was made more stable. In late 1992, Daniel Sleator, professor of computer science at Carnegie Mellon University, took over management of the ICS. He addressed, among other issues, the frequent complaint that players would lose blitz games on time due to network lag. In 1994, he copyrighted the code, and began receiving purchase offers from companies wanting to commercialise the server. There were questions about whether Sleator was right to claim that the ICS was his intellectual property, since he did not code the original server, although he had made substantial improvements to its code. On March 1, 1995, Sleator announced his intentions to commercialise ICS himself, renaming it the Internet Chess Club, or ICC, and charging a yearly membership fee of $US 49 ($US 59.95 in 2007). This announcement was highly controversial among existing members. Many volunteers who had contributed in various ways to the flourishing of ICS were upset that anyone would attempt to profit from their efforts. Active players on the server who were used to the service being provided without charge were not pleased with the addition of the membership fee. A handful of programmers who had worked on the original ICS became unhappy with what they saw as the commoditization of their project. They formed the Free Internet Chess Server (FICS), and continued to allow everyone to have access to all features for free. In 1996, John Fanning, uncle of Napster founder Shawn Fanning, started Chess. net, a commercial Internet chess server to rival ICS. Both services remain operational today.

Хаттама және қол жеткізу

ICS протоколы – TELNET протоколының қарапайым, мәтіндік нұсқасы. Ол сирек құжатталған және стандартталмаған, бірақ бірнеше анықтамалық іске асырулар мен бірнеше клиенттер бар. Жеке клиенттерден өзге, көптеген серверлер веб-браузерден тікелей қолдануға болатын веб-сайттарды ұсынады. Бұл жаңа пайдаланушылар мен жалпы қолданыстағы компьютерлерді пайдаланушылар үшін ыңғайлы.

Қол жетімді серверлер

Жылдар бойы бірнеше интернет-шахмат серверлері құрылды. Ең танымалдары – Chess.com, Chesshub.com, Lichess, ICC, Chess Craft, Playchess.com, FICS және Chesscube. Шахмат сонымен қатар, бұрын Yahoo! Games сияқты мамандалмаған сайттарда да ұсынылған ойындардың бірі болды.