Кіріспе

Proton Savvy – малайзиялық Proton автокөлік өндірушісі шығарған супермини хетчбек. Автомобиль 2005 жылғы маусымда Proton Tiara-ның тікелей ізбасары ретінде таныстырылды. 2013 жылы Perodua Myvi-мен салыстырғанда сатудың баяулауына байланысты өндірілімі тоқтатылды.

**Тарих**

2000 жылы Proton компаниясы Citroën AX негізіндегі Tiara модельдерін тоқтату туралы шешім қабылдағаннан кейін, Proton компаниясы супермини нарығына қайта оралу үшін жаңа модельді қажет етті. Бастапқыда Tiara Replacement Model (TRM) деп аталған жаңа модель Proton компаниясының ішінде жобаланған, бірақ Renault D типіндегі қозғалтқышымен жабдықталған. Savvy 2005 жылғы маусымда Малайзияда тек қолмен басқарылатын беріліспен шығарылды, ал 2005 жылғы қарашада автоматтандырылған қолмен басқарылатын беріліс (AMT) нұсқасы ұсынылды. Savvy экспорттық үлгілері 2005 жылғы қыркүйекте Ұлыбританияға жеткізілді. Savvy сол кезде MG Rover компаниясы Proton компаниясымен келіссөздер жүргізіп жатқан кезде (2004 жылы) қайта таңбалауға тырысқан екі модельдің (Proton Gen 2-мен бірге) бірі болды. 2006 жылғы наурыз айында Proton компаниясы Proton автоспорт бөлімімен бірлесіп әзірленген "Savvy Zerokit" нұсқасын ұсынды. Бұл нұсқаға толыққанды бодикит және талшықтан күшейтілген пластиктен жасалған артқы спойлер, сондай-ақ JRD 155 дөңгелектері кірді. Қосымша опцияларға "қою титан" түсті фаралар, жақсартылған аспа және қуатты артқы құбыр кірді.

2007 жылғы 3 қаңтарда Proton компаниясы Тайваньда Savvy модельдерін сол рульдік жабдықпен қайта жаңартып шығарды. Жаңа үлгіде интеграцияланған ЖК-экраны, DVD бейне және аудио ойнату мүмкіндіктері бар ақпараттық-ойын-сауық жүйесі орнатылған. Екі аптадан кейін, 19 қаңтарда Proton компаниясы Малайзияда Savvy модельдерін қайта жаңартып шығарды. Бұл үлгіге екі жаңа түс қосылды: Energy Orange және Genetic Silver. Жаңа үлгінің алдыңғы және артқы бөлігі бұрынғы үлгілерге ұқсас, екеуінде де логотиптің "V" дизайны бар, бірақ қайта жаңартылған үлгілерде алдыңғы жағында тік көлденең тор және артқы жағында екі көлденең сызық бар. 2007 жылғы шілдеде Proton компаниясы Savvy Lite деп аталатын базалық нұсқасын жариялады. Бұл модельде қолмен басқарылатын механикалық бөліктер көбірек және қашықтан басқару, электр терезелер және дабыл жүйесі сияқты "құнды" мүмкіндіктерден айырылды. 2008 жылғы қаңтарда ұсынылған Proton Saga екінші буыны шассиі Savvy шассиіне негізделген, бірақ седанның корпусын қолдау үшін ұзартылған. Savvy сонымен қатар Proton компаниясының алғашқы рет жарияланған қайтарып алу шарасын өткізген көлігі болды. 2008 жылғы 1 сәуірде Proton Edar компаниясы Малайзиядағы барлық 34 000 Savvy көліктерін (өндірілген күні 2007 жылғы 17 желтоқсанға дейін) артқы дөңгелек подшипниктерін тексеру және ауыстыру үшін қайтарып алуға бұйрық берді. Бұл шара кездейсоқ тексерулер кезінде анықталған бөлшектердің ақаулығына байланысты сақтық шарасы болды. Бұл хабарлама Savvy артқы дөңгелек подшипниктеріне судың енуіне және оның компоненттерінің жұмысын бұзуына байланысты болды. 2011 жылы Savvy өндірісі тоқтатылды және Perodua Myvi-мен салыстырғанда өте баяу сатылуына байланысты модель тоқтатылды.

**Дизайн**

Tiara-дан айырмашылығы, Savvy-дің сыртқы дизайны негізінен Proton компаниясының ішінде әзірленді және капоттың ерекше дизайнымен ерекшеленеді. Savvy Renault Clio және Twingo модельдерінде де қолданылатын 1.2 литрлік D типіндегі SOHC 16 клапанды қозғалтқышымен жабдықталған. Қолмен басқарылатын беріліс модельдеріндегі кері бақылау берілісі әдеттегі қолмен басқарылатын беріліс автомобильдеріндегі бірінші бақылау берілісінің орнына сол жақ жоғарғы жағына орналастырылған. Жүргізушінің бірінші бақылау берілісіне ауысқанда кездейсоқ кері бақылау берілісіне ауысуына жол бермейтін құлыптау механизмі қарастырылған. Кері бақылау берілісіне ауысқанда беріліс тұтқасындағы қара сақинаны жоғары тартып құлыптауды ашуға болады. Бұл механизм 1990 жылдардың ортасында шыққан Volvo және Renault автомобильдерінде де қолданылады. Savvy, Gen 2, Persona, Satria Neo, Waja, Waja Chancellor және екінші буын Saga сияқты Proton компаниясының басқа да үйде жасалған модельдерінде бұрылыс көрсеткішін сол жаққа орналастыру қарастырылған, бұл бұрынғы модельдерден (мысалы, бірінші буын Saga, Wira және Perdana) өзгеше.

**Экспорттық нарықтар**

Savvy Австралия, Ұлыбритания, Сингапур, Оңтүстік Африка, Таиланд, Тайвань және Индонезияға экспортталды.

**Индонезия**

Жаңартылған Savvy Индонезияда екі нұсқада қол жетімді болды: MT және AMT.

**Электр көліктеріне түрлендіру**

Proton Savvy Vixmo компаниясымен электр машинасына түрлендірілді. Көліктің ішкі жағы өзгертіліп, автономды жүргізу жүйесімен жабдықталды.

**Жүлделер**

Savvy екі АСЕАН елінен "Жыл көлігі" атағын алды, соның ішінде "New Straits Times/AmBank Group 2006 Car of the Year" сыйлығын супермини санатында және 6-шы Индонезияның "Жыл көлігі 2007" сыйлығында "Үздік қалалық көлік" сыйлығын алды. Savvy сонымен қатар TÜV (Technischer Überwachungsverein) сертификатын алған жалғыз Proton моделі. Savvy 2008 жылы The Nation Daily газетінің дауысымен Таиландтың "Топ 10 көлігі" тізіміне енді. Savvy сонымен қатар Малайзияның рекордтар кітабында Малайзиядағы ең үнемді көлік ретінде танылды, Proton компаниясы жүргізген жол сынағында орташа жанармай шығыны шамамен 24 км/л құрады.

Сипаттамалар

Қозғалтқыш және өнімділік Двигатель 4 цилиндрлі 16 клапанды D4F (Двигатель коды: 722) Максималды жылдамдық (км/сағ) 170 км/сағ 0–100 км/сағ үдеуі (сек) 14 секунд (AMT) / 12.2 секунд (MT) Максималды қуат (ж.к./кВт)/айн. 5500 айн. Максималды серпімді момент (Нм/айн.) 3500 айн. Толық бак сыйымдылығы (литр) 40 Шиналар мен дискілер 165/60R14 75H & 14" x 5.5J қалталы дискілер немесе 175/50R15 75H & 15" x 5.5J қалталы дискілер Шасси Күшті басқару Гидравликалық Аспа (алдыңғы/артқы) Макферсон амортизаторы, серпімді сым және тұрақтандырғыш / Торсионды ось Тежегіш (алдыңғы/артқы) Желдетілетін дискі / Барабан