Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кальций фосфиді (CP) — Ca3P2 формуласы бар бейорганикалық қосылыс. Ол кальцийдің бірнеше фосфидтерінің бірі болып табылады және Ca2+ және P3− иондарынан тұратын тұз тәрізді материал ретінде сипатталады. Басқа, сирек кездесетін кальций фосфидтерінің формуласы CaP / Ca2P2, CaP3 және Ca5P8 болып табылады. Ca3P2 қызыл қоңыр кристалды ұнтақ немесе сұр түйіршіктер түрінде көрінеді. Оның саудалық атауы - тұтандыру мақсатында фотофор, ал кеміргіштерге қарсы қолдану үшін политанол.
Calcium phosphide (CP) is the inorganic compound with the formula Ca3P2. It is one of several phosphides of calcium, being described as the salt like material composed of Ca2+ and P3−. Other, more exotic calcium phosphides have the formula CaP / Ca2P2, CaP3, and Ca5P8. Ca3P2 has the appearance of red brown crystalline powder or grey lumps. Its trade name is Photophor for the incendiary use or Polytanol for the use as rodenticide.
Қолданылуы
Металл фосфидтері кеміргіштерге қарсы дәрі ретінде қолданылады. Кеміргіштер жей алатын жерге тамақ пен кальций фосфидінің қоспасы қалдырылады. Кеміргіштің ас қорыту жүйесіндегі қышқыл фосфидпен реакцияласып, уытты фосфин газын бөліп шығарады. Бұл зиянкестерді бақылау әдісі, көптеген таралған варфарин (антикоагулянт) типтес уларға иммунитеті пайда болған жерлерде қолдануға мүмкіндік береді. Кальций фосфидіне ұқсас басқа да пестицидтер – мырыш фосфиді және алюминий фосфиді. Кальций фосфиді сонымен қатар фейерверктерде, торпедаларда, өздігінен тұтанатын теңіз пиротехникалық шамында және түрлі сумен қоздырылатын оқ-дәрілерде қолданылады. 1920-1930 жылдары Чарльз Кингсфорд Смит кальций карбиді мен кальций фосфидінен жасалған жекелеген, су үстінде қалықтайтын контейнерлерді теңіз шамы ретінде қолданды, олар он минутқа дейін жанды. Кальций фосфиді – жабық ыдыста сүйектерді зәрде қайнату арқылы алынатын зат, ежелгі грек отының құрамында болған деген болжам бар. Кальций фосфиді – кальций карбидінің жиі кездесетін қоспасы, ол фосфинмен ластанған ацетиленнің өздігінен тұтануына себеп болуы мүмкін.
Metal phosphides are used as a rodenticide. A mixture of food and calcium phosphide is left where the rodents can eat it. The acid in the digestive system of the rodent reacts with the phosphide to generate the toxic gas phosphine. This method of vermin control has possible use in places where rodents immune to many of the common warfarin type (anticoagulant) poisons have appeared. Other pesticides similar to calcium phosphide are zinc phosphide and aluminium phosphide. Calcium phosphide is also used in fireworks, torpedoes, self igniting naval pyrotechnic flares, and various water activated ammunition. During the 1920s and 1930s, Charles Kingsford Smith used separate buoyant canisters of calcium carbide and calcium phosphide as naval flares lasting up to ten minutes. It is speculated that calcium phosphide—made by boiling bones in urine, within a closed vessel—was an ingredient of some ancient Greek fire formulas. Calcium phosphide is a common impurity in calcium carbide, which may cause the resulting phosphine contaminated acetylene to ignite spontaneously.