Кіріспе

Циклофилиндер (CYP) – циклоспоринге (циклоспорин А) байланысу қабілетімен аталатын ақуыздар тобы, ол әдетте ішкі органдарды трансплантациялаудан кейін қабылдаудан бас тартуды басу үшін қолданылады. Олар тіршілік әлемінің барлық деңгейінде кездеседі. Бұл ақуыздар пептидил пролил изомераза активтілігіне ие, ол пролин қалдықтарында пептидтік байланыстардың транс-түрленуінен цис-түрленуіне катализдейді және ақуыздардың бүктелуіне көмектеседі. Циклофилин А – цитоплазмалық және өте көп кездесетін ақуыз. Бұл ақуыз циклофилиндер B және C, сондай-ақ табиғи өлтіруші жасушалар циклофилинімен байланысты изоэнзимдер отбасының құрамына кіреді. Басты изоформалар жеке жасушалардың ішінде, соның ішінде эндоплазмалық ретикулумде табылды, ал кейбіреулері тіпті сыртқа шығарылады.

Циклофилин А

Цитозолда кездесетін циклофилин А (CYPA), сонымен қатар пептидилпролил изомераза А (PPIA) деп те аталады, екі альфа-спираль және бета-парақтан тұратын бета-түтік құрылымына ие. Басқа циклофилиндердің құрылымы циклофилин А-ға ұқсас. Циклоспорин циклофилин А кешені кальций/кальмодулинге тәуелді фосфатаза – кальцинеуриннің қызметін тежейді, бұл тежелу мүшелерді қабылдамауды TNF альфа және интерлейкин 2 сияқты қабынуға ықпал ететін молекулалардың өндірісін тоқтату арқылы басады деп саналады. Циклофилин А ВИЧ-1 вирусы жұқтырған кезде Gag полипротеинімен байланысады және оның жаңа вирус бөлшектеріне енуі ВИЧ-1 инфекциясының жұқпауы үшін қажет.

Аурулар

Циклофилин А-ның шамадан тыс экспрессиясы қабыну ауруларына нашар жауап берумен, қатерлі ісіктің прогрессиясымен немесе метастаздарымен, сондай-ақ қартаюмен байланысты.

Циклофилиндер дәрілік заттардың нысанасы ретінде

Циклофилин ингибиторлары, мысалы циклоспорин, нейродегенеративті ауруларды емдеу мақсатында жасалып жатыр. Циклофилинге қарсы әсер ету бауыр ауруларын емдеуге де пайдалы болуы мүмкін.