Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сисси – фин тілінде жау тылында барлау, саботаж және партизандық соғыс операцияларын жүргізетін жеңіл жаяу әскерге арналған термин. «Сисси» сөзі алғаш рет 1787 жылы «патрульші, партизан, тыңшы» мағынасында қолданылып, славян тілінен фин тіліне келген. Ол орман қарақшысы немесе оның қамысымен байланысты. Фин армиясы «Сисси» бөлімшелерін ұзақ қашықтықта барлау патрульдерін жүргізуге, жасырын бақылау бекеттерінен ақпарат жинауға, жау нысандарына (әсіресе жабдықтау қоймаларына) шабуыл жасауға, жол бойындағы тұзақтар қоюға және жаудың арнайы күштерін қууға және жоюға даярлады. Соғыс кезінде белгісіз саны резервтегілер «Сисси» батальондарына тағайындалып, компания деңгейіне дейінгі шағын топтарда орналастырылып, жұмыс істейтін болды. Олардың міндеті – жаудың қатарынан өтіп, тылына ену немесе достық әскерлер шегінгеннен кейін де өздерінің жауапкершілік аймағындағы жау әскерлеріне қарсы жасырын операциялар жүргізу болды. «Сисси» батальондары Фин армиясының «жергілікті әскерлерінің» құрамына кірді, ал ягерлер мен бронетанкті бригадалар операциялық мақсаттар үшін қолданылды. Ресми фин әскери терминологиясында «сисси» сөзі көбінесе қолданыстан шығарылды. Мысалы, 1994 жылы Фин шекара қызметінің Лаппи шекара бөлімінің «Сисси» компаниясы «Шекаралық ягер компаниясы» деп қайта аталды. Бұл бөлімдегі әскери қызметшілердің де атауы бірден «Шекаралық ягерлер» деп өзгертілді. Сол сияқты, Фин армиясының «сисси» бөлімшелері енді «барлау» бөлімшелері деп аталады, ал олардағы қызметкерлер «tiedustelija», яғни «барлаушы» деп аталады. Бірақ «сиссирадисти» немесе «Сисси сигналистері» ерекше жағдай болып табылады.
Sissi is a Finnish term for light infantry which conducts reconnaissance, sabotage and guerrilla warfare operations behind enemy lines. The word sissi, first attested in the modern meaning "patrolman, partisan, spy" in 1787, comes to Finnish from Slavic and refers either to a forest bandit or his yew bow. The Finnish Army trained Sissi units to conduct long range reconnaissance patrols, gather intelligence from concealed observation posts, raid enemy installations (especially supply depots), conduct road side ambushes and pursue and destroy enemy special forces units. In wartime, an unspecified number of reservists were to be assigned to Sissi battalions and would deploy and operate as small groups up to company size. They were meant to either infiltrate through enemy lines to their rear, or stay behind and covertly operate against enemy forces in their area of responsibility even after regular friendly troops had been forced to retreat. Sissi battalions were part of Finnish Army "local troops", unlike the jäger and armored brigades meant for operational use. In official Finnish military parlance, the word "sissi" has been largely phased out. For example, the Sissi company of the Lappi Border Guard of the Finnish Border Guard was renamed to "Border Jaeger Company" in 1994. The conscripts serving in the unit were concurrently renamed to Border Jaegers. Similarly, Finnish Army sissi units are now called "reconnaissance" units, and the personnel serving in them called "tiedustelija", "reconnaissance man". A notable exception are the sissiradisti or Sissi signalists.
Тарих
Ресей мен Финляндия арасындағы соғыстар фин жауынгерлерінің – сисси тактикасының ұзақ дәстүрін қалыптастырды. Белгілі сисси басшыларының қатарында Пекка Весаинен (шамамен 1540–1627), Тапани Лёфвинг (1689–1777, Ұлы апат кезінде шайқасқан) және Олли Тиайнен (1770–1833, Фин соғысы кезінде шайқасқан) болды. Қысқы соғысқа дейін Фин шекарасы 25 тәуелсіз батальон (Эриллинен Паталжуна) құрды, олар шекара маңындағы жергілікті резервтегілерден жасақталған. Жаулық әрекеттер басталғаннан кейін "қосалқы құрамнан" тағы бес сисси батальоны (Сиссипаталжуона) құрылды. Бұл батальондар, әсіресе соңғы типтегілер, штаттағы сандармен де, қару-жарақпен де толықтырылмаған. Бұл бөлімшелер өздерінің туған жерінде жеңіл жаяу әскер қаруларымен және шаңғымен мотта тактикасын тиімді қолдана білді. Ұдайы соғыста сисси батальондары арнайы батальондармен алмастырылды. Мысалы, 4-ші тәуелсіз батальон тікелей Жоғарғы Бас Штабтың бағынысында болды және кеңес аумағының тереңдігінде LRRP және рейдтік тапсырмаларды орындады. Иломанци шайқасында 4-ші батальонның сарбаздары кеңес артиллериясының жабдықтау желілерін бұзып, тиімді атыс қолдауын болдырмады. Ладога Карелиясындағы операциялар аймағында майданның ұзындығы, жолдардың жоқтығы және жеткіліксіз әскер саны окоп соғысы кезінде үздіксіз майдан шебінің құрылуына кедергі келтірді. Екі армия да шөл даламен бөлінген бекітілген далалық базалардың тізбегін пайдаланды, ал саңылауларды патрульдермен бақылап, қадағалады. Фин және кеңес әскерлерінің екеуі де жау территориясына шабуылдар мен барлаушылық патрульдерді жүргізді. Шайқастар эскадрильядан батальонға дейінгі жеңіл қаруланған жаяу әскер топтарының қысқа мерзімді қақтығыстарынан тұрды, көмек немесе күшейте түсу мүмкіндігі шектеулі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сисси бөлімшелері таратылды және сисси оқулары ресми түрде тоқтатылды, бірақ көптеген бөлімшелер өздерінің барлау бөлімдері үшін сисси оқуларын жалғастырды. 1960 жылдардың басында Уттиде әуе десанттық мектеп құрылды, содан кейін жаяу әскер және шекара күзеті бөлімдері сисси оқу компанияларын құрды.
Wars between Russia and Finland have a long tradition of Finnish sissi warfare. Famous sissi leaders have included Pekka Vesainen (c. 1540–1627), Tapani Löfving (1689–1777, fought during the Greater Wrath), and Olli Tiainen (1770–1833, fought during the Finnish War). Before the hostilities of Winter War, the Finnish Borderguard formed 25 Independent Battalions (Erillinen Pataljoona) from local reservists along the border area. After the outbreak of hostilities, a further five Sissi Battalions (Sissipataljoona) were formed from "auxiliary personnel". These battalions, especially those of the latter type, were below their nominal strength in both men and weaponry. These units proved to be effective in using motti tactics in their native area with light infantry weapons and skis. In the Continuation War the ad hoc Sissi Battalions were replaced by Independent Battalions. For example, the 4th Independent Battalion was directly under the command of Supreme Headquarters doing LRRP and raiding missions deep inside Soviet area. In the Battle of Ilomantsi, soldiers of the 4th disrupted the supply lines of the Soviet artillery, preventing effective fire support. In the Ladoga Karelia area of operations the length of the front, the absence of roads and a lack of troops prevented continuous front lines during the trench warfare period. Both armies used a chain of fortified field bases separated by the wilderness, monitoring and controlling the gaps with patrols. Both Finns and Soviets launched raids and recon patrols into enemy territory. Battles were short clashes of lightly armed infantry groups from squadron to battalion in size, with little chance of support or reinforcements. After the Second World War, Sissi units were decommissioned and Sissi training was officially discontinued, although many units gave Sissi training for their reconnaissance units. In the beginning of the 1960s, the Paratrooper School was established at Utti, and both infantry and border guard units established Sissi training companies thereafter.
Танымал сисси әскерлері
Ильмари Хонканен, 4-ші жеке батальон офицері (ErP 4). Әсіресе Петровский Ямдағы советтік әскери қоймасын жойғанымен танымал. Лаури Тёрни, сондай-ақ Ларри Торн, Ұластыру соғысы кезінде 12-ші жаяу әскер полкінің барлау ротасының командирі, "Тёрни отрядының" командирі, советтік тарап оның басына сыйлық тағайындаған. 1940 жылы Waffen SS-ке қосылып, Ұластыру соғысы басталғанға дейін үйіне қайтарылған. Фин-советтік келісімнен кейін, кеңестік тарап келісімді орындайды деген сенімсіздіктен Waffen SS-ке қайта оралған. Соғыстан кейін Тёрни АҚШ армиясына қосылып, АҚШ арнайы күштеріне ерікті болып кешкен. Мауно Койвисто, Ұластыру соғысы кезінде "Тёрни отрядының" мүшесі, кейіннен Финляндия президенті. Микко Пёлля, ErP 4 құрамындағы ең көп марапатталған мүше. Онни Мяттенен. Пааво Суоранта (Пелтонен). Вилжо Суокас.
Ilmari Honkanen, officer in 4th Independent Battalion (ErP 4). Known especially from the destruction of the Soviet military depot in Petrovski Jam. Lauri Törni a. k. a. Larry Thorne, a commander of "Detachment Törni", the reconnaissance company of the 12th Infantry Regiment during the Continuation War, had a bounty on his head by the Soviets, joined Waffen SS in 1940 and was sent back home before the Continuation war. After the Finno Soviet ceasefire he returned to Waffen SS because he did not believe that Soviets would actually follow the ceasefire agreement. After the war Törni joined US Army and volunteered for the US Army Special forces. Mauno Koivisto, member of "Detachment Törni" during Continuation War, later the President of Finland. Mikko Pöllä, most decorated member of the ErP 4. Onni Määttänen. Paavo Suoranta (Peltonen). Viljo Suokas.
Мерзім және қолданылуы
Фин тілінен аударғанда "сисси" деген термин "партизан" деген мағына береді. Алайда, бұл термин Фин қорғаныс күштерінің Сисси әскерлеріне қатысты шатастырады. Сисси әскерлері ереуілші партизандар немесе жасақтар емес еді. Олар жау тылында операция жүргізуге дайындалған Фин қорғаныс күштерінің (FDF) ресми әскерлерінің бір бөлігі болды. Фин қорғаныс күштерінің көп бөлігі сияқты, Сисси батальондары резервтегілерден құралған. Оларға ең жақын шет елдік балама – швед қарулы күштерінің Ягер әскерлері. Терминнің ресми қолданыстан шығарылуына қарамастан, "сисси" фин әскери жаргонында да, күнделікті сөйлеуде де жиі қолданылады. "Сисси" сөзі ерекше төзімділікке (немесе Сисуға) ие адамды сипаттау үшін немесе сын есім ретінде де қолданылуы мүмкін. Бұл термин сонымен қатар кез келген конвенцияға жатпайтын немесе "даладағы" әскери мақсаттарды білдіру үшін қолданылады. Мысалы, жеке дала рационы "сисси рационы" деп аталады; кез келген жабдықтың жедел және/немесе уақытша жөндеуі "sissiviritys" (сөзбе-сөз "сисси жөндеуі" немесе "сисси тампауы") деп аталады, ал қарапайым тұзақтар, мысалы, есікті ашқанда ғимараттың есігінде оқ атуға баптаулы қарулар "sissijäynä" деп аталуы мүмкін, сөзбе-сөз "сисси әдемі". "Сисси ауа райы" (Sissin sää) – бұл ең қолайсыз ауа райы жағдайларын білдіреді, себебі Сисси сарбаздары өздерінің операциялары үшін осындай ауа райын қалайды, өйткені нашар ауа райы жау сарбаздарын алаңдатады (көптеген қалыпты сарбаздар нашар ауа райы кезінде мүмкіндігінше тезірек паналауды ойлайды) және Сиссилердің тудырған шуын жасырады.
The Finnish terms "sissi" translates to English as "'guerrilla.'" This use of the terms is, however, misleading when referring to Finnish Defence Force Sissi troops. Sissi forces were not irregular guerrilla or militia forces. They were part of the regular FDF troops trained for operations behind enemy lines. Like most of the Finnish Defence Forces, Sissi battalions are composed of reservists. Their closest foreign equivalents are the Swedish Armed Forces Jägare troops. Despite the phasing out of the term in official use, "sissi" continues to be used in both in Finnish military slang and in everyday speech. The word "sissi" can also be used as a description is a person of extraordinary stamina (or Sisu) or as an adjective. It is also used as an umbrella term for all unconventional or "in the field" military applications. For example, MREs are known as "Sissi rations"; improvised and/or temporary repair to any equipment are called "sissiviritys" (literally "sissi fix" or "sissi patch") and improvised booby traps, such as firearms rigged to fire at doorway of a building once someone opens the door, may be called "sissijäynä", literally "sissi prank". "Sissi weather" (Sissin sää) refers to the worst possible weather conditions, for sissi soldiers prefer these for their operations, since bad weather tends to distract enemy soldiers (any normal soldier tends to think about getting to shelter as soon as possible when bad weather strikes) and hide any noise caused by sissis.
Оқыту
Сисси әскерлерінің даярлануы орталықтандырылмаған, бірақ олар тарихи түрде бірнеше фин қарулы күштерінің бригадаларында, сондай-ақ фин шекара қызметінің Сисси роталарында оқытылды. Барлық Сисси әскерлері үшін резервтік офицерлер Reserviupseerikoulu мектебінде даярланды. Сиссидің мерзімді қызметшілеріне аман қалу, сигнал беру, жарылғыш заттарды қолдану, шағын қару-жарақпен кеңейтілген оқыту, сондай-ақ қашу және жасырудың жетілдірілген тәсілдері мен тұтқынға алу тактикасы бойынша оқыту берілді. Дене шынықтыру немесе психологиялық себептермен көтере алмағандарға мерзім берілді немесе олар қалыпты жаяу әскерінің даярлауына жіберілді.
The training of the Sissi troops was not centralized, but they were historically trained in several Finnish Defence Force brigades as well as in the Sissi companies of the Finnish Border Guard. Reserve officers for all Sissi troops were trained at Reserviupseerikoulu. The Sissi conscripts were given training in survival, signals and demolitions, extended small arms training as well as training in advanced escape & evasion techniques and ambush tactics. Those unable to cope for either physical or psychological reasons were either given deferments or transferred to a regular infantry training.
Сисси әскерлерінің қазіргі заманғы мұрагерлері
1990 жылдары басталған доктриналық дамудың төмендеуінен кейін, 2000 жылдардың басында FDF доктринасынан "сисси" әрекеттері жоғала бастады. Соңғы "сисси" компаниясы 2015 жылы алғаш рет барлау компаниясы болып қайта аталды және 2016 жылы толыққанды таратылды. Сонымен қатар, FDF-тің реформаланған құрлықтағы соғыс доктринасы – бұл әрбір әскердің асимметриялық тактиканың негізгі принциптерін түсінуін қажет ететін таратылған ұрыс доктринасы. FDF көптеген ірі оқу орындарында барлау (бұрынғы "сисси") бойынша оқуды жалғастыруда, онда барлау, алдыңғы бақылау және атыс басқаруға баса назар аударылады, бірақ бұл оқу енді арнайы тактикаға, қару-жараққа, саботажға және орманды аймақтағы күреске бағытталмайды. Дегенмен, Утти Ягер полкінің FDF десанттық бөлімшелері орманды аймақтағы шайқастар, тірі қалу дағдылары, конвенциялық емес әдістер және асимметриялық тактика бойынша оқытылады, бірақ негізгі рөл ұзақ қашықтықтағы барлау мен арнайы операцияларға бағытталған. Ішкі істер министрлігіне бағынышты Финляндия шекара қызметі "сисси" компанияларын "Шекара Ягері" компаниялары деп атады және "сисси" терминін "(Арнаулы) Шекара Ягері" терминімен алмастырды. Бұл бөлімшелер жаудың тылында асимметриялық тактикамен және конвенциялық емес қару-жарақ пен әдістермен жұмыс істеуге, сондай-ақ ұзақ мерзімді операциялық барлау және қысқа мерзімді агрессивті барлау мен саботаж жүргізуге оқытылады. Классикалық "сисси" дайындығымен қатар, оқу бейбіт уақыттағы операциялық әдістерді және шекара қызметінің міндеттерін, яғни шекараны бақылау, патрульдеу, заңсыз кіргендерді іздеу және ұстауды қамтиды.
Following a doctrine developmental decline that began in the 1990s, sissi activities began to disappear from FDF doctrine in the early 2000s , with the last sissi company was first renamed to a reconnaissance company in 2015 and disbanded completely in 2016. At the same time, the FDF's reformed land warfare doctrine is a distributed fighting doctrine which requires every soldier in the army to understand basic principles of asymmetric tactics. The FDF continues to provide reconnaissance (formerly sissi) training in many major training formations, where they emphasize reconnaissance, forward observation and fire control but this training no longer leans towards special tactics, weapons, sabotage and woodland area fighting skills. However, the FDF paratroopers of the Utti Jaeger Regiment are trained in woodland area fighting, survival skills, unconventional methods and asymmetric tactics though the major role is geared more towards long range reconnaissance and special operations. The Finnish Border Guard, under the ministry of interior, has renamed its Sissi companies to Border Jaeger companies and has adopted the term (Special) Border Jaeger as a replacement for the term Sissi. These units are trained to operate behind the enemy lines with asymmetric tactics and unconventional weapons and methods as well as to conduct long term operational reconnaissance and aggressive short term reconnaissance and sabotage. Aside from classical Sissi training, the training also includes peacetime operational methods and the responsibilities of the Border Guard i. e. border control, patrol, and tracking and catching illegal intruders.