Кіріспе

Колумбияның Вичада департаментіндегі экоауыл

Centro Las Gaviotas – Колумбияның Вичада департаментіне қарасты Льянос аймағында орналасқан экоауыл. Ол 1971 жылы Паоло Лугари құрды, ол дамып келе жатқан елдердің тропиктеріне қатысты баламалы және тұрақты өмір салтын құру мақсатымен инженерлер мен ғалымдар тобын жинады. Gaviotas жел турбиналары және су сорғылары сияқты, тропикалық ортаға арзан бағамен бейімделген және арнайы жасалған көптеген халықаралық деңгейде танылған технологияларды әзірледі.

Алғашқы күндер және Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауы

Пауло Лугари алғаш рет Колумбияның Льянос аймағын 1966 жылы көрді, сол кезде қоғамдық жұмыстар министрі болған оның ағасы Томас Кастрильон оны Льяносқа тексеру рейсіне алып барды. Паоло көріне жалаң пейзажға әсерленіп, көп ұзамай ағасымен бірге Вичадаға көлікпен сапарлады. Каракста өткен конференцияда агроном Лугариге Гондурас тұқымдас қарағай көшеттерін сынап қарауды ұсынды. Кариб теңізі аймағындағы алғашқы қарағайлар Лугари "Ла Москитиядан" әкелген тұқымдардан өсірілді. Алғашқы ағаштар 1983 жылы отырғызылды, олар 8 жаста болғанда, шайыр жинауға бола ма деп қабықтарына тіліктер жасалды. Венесуэлалық қарағай шаруашылығының нұсқауларына сәйкес, әр 12 күнде ағаштың жоғарырақ бөлігіне жаңа тілік жасалды. 36 күннен кейін алынған қарағай шайырының мөлшері 25 жылдық ағаштардан күтілетін өнімге тең болды. Осы қарағай шайыры арқылы Гавиотас қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізді, себебі шайыр бояу, лак және басқа да өнімдерді жасауда қолданылады, ал Колумбия компаниялары ондаған жылдар бойы шайыр импорттап келген. Гавиотас осы нарыққа қызмет көрсетті және шайырдың басқа да коммерциялық қолданыстарын тапты. 1982 жылы Свен Зетелиус қарағайлардың Льянос топырағын дұрыс сіңіруі үшін микоризаның көмегі қажет екенін болжаған, бұл кейіннен Венесуэла шаруашылығына сапар жасағанда расталды. Венесуэлалық компания 3 килограмм Pizolithus tinctorius сыйлады, ол Льянос аймағында табиғи түрде кездеспейді. Жақын арада олар тек бір рет қолдану жеткілікті екенін түсінді, ал Венесуэла шаруашылықтарында оны үнемі қайта қолдану қажет болды. Зерттеулер көрсеткендей, Льянос аймағының көп бөлігін қамтитын Ориноко су алабында жаңбыр мен температураның режиміне байланысты ағаштар үнемі өсуі мүмкін. Вичада Амазонка мен Льянос экожүйелерінің арасындағы көші-қон аймағында орналасқан, Гавиотас орналасқан галереялық ормандардағы жергілікті өсімдіктер мен флористикалық қатынастар Колумбия Амазонкасының көптеген ерекшеліктерін еске түсіреді. Ориноко су алабында жалпы алғанда орман, бұталы жерлер мен шалғынды алқаптардың кең мозаикасы бар, бірақ Гавиотаны қоршаған жүздеген шаршы километрлер шалғынды алқаптармен сипатталады. Аңқалардағы тозаңның жазбалары Амазонка тропикалық орманының мұздық кезеңдерде аймақта кеңейіп, қысқаруын көрсетеді. Жаңбырлы орман голоцен кезінде кеңейді, бірақ Льянос аймағында соңғы 2,3 мың жылда шалғынды алқаптар басымдығымен саванна экожүйесіне жол берді. Адамның әсері жаңбырлы орманның соңғы шегінуіне әсер еткен деген теория бар, саванна экожүйесіне адамның әсерінің дәлелдері өте күшті, әсіресе голоценнің соңында. Қалай болғанда да, Лугари Гавиотасты дамытуға таңдаған шалғынды алқаптардың бұрын орманмен жабылғаны белгілі, бірақ қазіргі уақытта бұл жерде ештеңе өсіру өте қиын. Топырағы қышқыл, жұқа, алюминийдің мөлшері улы деңгейге жақын. Гавиота ормандарына көптеген жануарлар қоныстанды, оның ішінде бұғы, қарақұйрық, капибара, бүркіт, армадилло, тапир, пума және тағы да басқалары. Құрылымдық жағынан әртүрлі және күрделі орман түрлерінің байлығы мен түрлерінің әртүрлілігі үшін маңызды, ағаш отырғызғаннан кейін құрылымдық күрделілікке жету үшін ондаған жылдар қажет, бірақ тропикте бұл процесс жылдамдатылады.

Күн энергиясы

Гавиотас күн энергиясының көптеген түрлерін қолданды. Олар ыстық су беру үшін күнмен жылыту панельдерін жасады, олар Гавиотас үйлеріне және Медельиндегі тұрғын үйлерге орнатылды. Аурухана енді жұмыс істемейді және ғимарат қазір биоотын зауыты ретінде пайдаланылуда.