Кіріспе

Сэр Тимоти Бартель Смит KBE (25 қыркүйек 1954 жылы туған) – Голландияда туған британдық бизнесмен, ол Корнуолл, Ұлыбританиядағы Хелиганның жоғалған бақшаларын және Едем жобасын бірлесіп құруға көмектескен.

Ерте өмір

Тим Смит Шевенинген қаласында, әуежол пилоты Ян Смит пен оның ағылшын әйелінің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Англиядағы Шығыс Суссекс округындағы Вайнхолл мектебінде және Кент округындағы Кранбрук мектебінде білім алған соң, Даремдегі Хатфилд колледжінде археология мен антропологияны оқыды.

Мансап

Ол жеті платиналық және алтын диск алған әнші-жазушы және продюсер ретінде жұмыс істегенге дейін археолог болып жұмыс істеді. 1987 жылы ол отбасымен Корнуоллға көшіп, Роб Пул, Джон Нельсон және Хелиганның жоғалған бақтарымен айналысты. Смит жоба туралы кітап жазды. Архитектор Джонатан Боллмен бірге ол Сент-Остелл маңында Едем жобасын құрды – Бодельва ауылының жанындағы ескі қытай балшығының шұңқырында екі мөлдір биома салуға бағытталған 80 миллион фунт стерлингтік бастама. Биомаларда әртүрлі экологиялық климаттар бар: жаңбырлы ормандар және Жерорта теңізі. Сыртқы аймақ та биома ретінде сипатталады және "Жабайы Корнуолл" сияқты аймақтарды қамтиды. Едемнің мақсаты – адамдарды қоршаған орта мәселелері туралы біліммен қаруландыру және оларға осы мәселелерді жақсырақ түсінуге және оларға көңіл бөлуге шақыру. Смит қаржыны жинады, ал жобаның дизайнын Николас Гримшоу жасады. Смит "Едем жобасы" Корнуолл экономикасына 1 миллиард фунттан астам үлес қосты деп мәлімдеді. Смиттің Едем жобасының құрылуы туралы "Едем" кітабы 2001 жылы жарық көрді және 2011 жылдың наурыз айында ашылудың 10 жылдығына орай жаңартылды. Смит 2002 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Британ империясы орденінің құрметті командирі (CBE) болып тағайындалды және 2003 жылы Ғылым және технология қорының Килгерран сыйлығымен марапатталды. 2006 жылы Батыс Англия университеті оған "өсімдіктер, адамдар және ресурстар арасындағы маңызды қарым-қатынасты жауапкершілікпен басқаруды түсіну және практикалаудағы еңбектері үшін" құрметті доктор дәрежесін берді. Бұл аймақтық, ұлттық және халықаралық деңгейде тұрақты дамуға, туризмге, сәулет және ландшафт сәулетіне үлкен үлес қосты. Смит әлеуметтік кәсіпкерлік және кәсіпкерлік сияқты мәселелер бойынша өз пікірін ашық білдіреді. 2008 жылғы сұхбатында ол былай деді: Ұлыбритания кәсіпкерлікке жарамсыз, себебі (а) ол тәуекелден қашатын ел, және (б) сәтсіздікке ұшыраудың әлеуметтік жазасы соншалықты жоғары, егер сіз сәтсіз болсаңыз, сіз жеңілген деп есептелесіз. Кәсіпкерлік сөзін оны түсінбейтін адамдар қолға тигізді. Шындығында, кәсіпкерлер тәуекелге барады, ал тәуекел британдықтарға жат нәрсе, егер сіз онымен сәтті аяқтасаңыз, олар сізді жек көреді. ХХІ ғасырдың басында Смит әлеуметтік кәсіпорынның елшісі болды. 2001 жылы ол "Бұл сіздің өміріңіз" бағдарламасына түсті, онда Майкл Аспел оны Едем жобасында күтпеген сыйлықпен қуантты. Смит 2011 жылдың қаңтарында ғылымды насихаттауға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің құрметті кавалер-командующийы (KBE) болып тағайындалды. 2012 жылдың мамырында Смит британдық азаматтыққа қол жеткізіп, "Сэр" атағын пайдалануға құқық алды. 2016 жылдың қарашасында Смит Борнмут университетінен құрметті білім докторы дәрежесін алды. Смит Eden Westwood жобасының демеушілерінің бірі – Eden Project және Westwood компанияларының бірлескен жобасы, Девон қаласындағы M5 автожолының 27-ші тоғысында 175 акр (71 гектар) көлемдегі демалыс және туризм орталығын салуға бағытталған. Бұл жоба 2020 жылдың шілдесінде мақұлданған Орта Девонның жергілікті жоспарына енгізілді. 2021 жылдың қаңтарында Смит Лоствитиелде 3000 жеміс ағашы бар бақша, бақша, тамақ дайындау мектебі, микро сыра зауыты, дәмдеуіштерді дайындау орталығы, сидр пресі және 20 тұрғын үй бірлігінен тұратын жобаның жоспарларын ұсынды.

Саясат

2014 жылдың тамызында Смит Шотландияның тәуелсіздігіне қарсылық білдірген және қыркүйектегі референдумға дейін The Guardian газетіне жолданған хатқа қол қойған 200 қоғамдық қайраткердің бірі болды. 2015 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауына дейін ол Жасыл партияның үміткері Кэролайн Лукасты қолдаған бірнеше мәшһүр адамдардың қатарында болды.

Смит портреттері

Ұлттық портрет галереясының қорынан 2002 жылғы Тим Смиттің екі суреті табылады. 2008 жылы Смит, мүсінші Джон Эдгардың «Қоршаған орта» сериясы аясында Фоуиде оның мүсінін жасауға келісім берді.

Дау

2004 жылы Eden Project-тің негізін қалаушы Джонатан Болл Druces & Attlee заң фирмасынан 1,8 миллион фунт стерлингтен астам өтемақы алды. Жоғарғы сот 1997 жылы жобадан кеткен кезде фирма Боллдың лайықты қаржылық сыйақысын қамтамасыз ете алмағанын анықтады. 2022 жылдың ақпан айында Смит кейбір Корнуолл халқының өткенге қарайтын көзқарасын сынға алды.