Кіріспе

Стюарт паркі – Нью-Йорк штатының Итака қаласы басқаратын, Нью-Йорк штатының ең үлкен саусақ көлдерінің (Finger Lakes) оңтүстік жағасында орналасқан муниципалды парк.

Парктің сипаттамасы

Стюарт паркі фризби, теннис, баскетбол, су спорты және балық аулау сияқты ашық ауада демалуға арналған кеңістік пен мүмкіндіктер ұсынады. Паркте жаз бойы жұмыс істейтін карусель бар. Мүгедектерге арналған коляскалармен немесе қозғалыс көмекші құралдарын пайдаланатын балалардың ойынға қатысуын жеңілдететін мүмкіндіктері бар, кең және қолжетімді ойын алаңы бар, сондай-ақ жазда жұмыс істейтін су шашырату орыны да бар. Парк ішінде пикникке арналған үстелдер мен грильдер орналасқан, ал пикниктер мен үлкен жиналыстар үшін жабық аймақтарды жалға алуға болады. АДА стандартына сәйкес келетін кең, тегіс Cayuga Waterfront Trail паркі арқылы өтеді. Фолл-Крик өзені Стьюарт паркі арқылы Кайуга көліне құяды. Стьюарт паркінде Каскадилла қайық клубының кемежайы орналасқан, ол көбінесе Каскадилла кемежайы деп аталады. Фуэртес құстар қорығы және Ренвик жабайы орманы Стьюарт паркі ішінде құстарды қарау үшін танымал орындар болып табылады. Ньюман гольф алаңы, Итака қаласының муниципалды гольф алаңы, техникалық тұрғыдан Стюарт паркінің бір бөлігі болып есептеледі.

Тарих

Солтүстік Америка құрлығын еуропалықтар мекендегенге дейін, Каюга тайпасының түпкілікті халқы қазіргі Стюарт паркі орналасқан аумақта Неодахит ауылын құрды. Бұл жер Революциялық соғыс аяқталғаннан кейін Эндрю Мудиге берілген 88-ші әскери учаске болып табылды. Муди 1790 жылдың 12 желтоқсанында жерді Джеймс Ренвикке сатты. Ол 104 жыл бойы Ренвик отбасының меншігінде дамытылмаған жер ретінде қалып қойды. 1890 жылдардың басында Каскадилла мектебі Ренвик жерінің бір бөлігін спорттық құрылыстар салу үшін сатып алды. Осы уақытта, Каюга көліне дейін троллейбус желісін Каюга көлінің электр теміржолы компаниясы салды, кейіннен оны Итака көшелік теміржолы компаниясы қабылдады. Олар көл жанында ойын-сауық паркін салуға кірісті. Бұл меншіктер жиынтығы Ренвик паркі деп аталды және 1894 жылы жұртшылыққа ашылды. Ашылғаннан кейін троллейбустық паркте зообақ, айналмалы аттракцион, мейрамхана павильоны және би павильоны болды, ол Итаканың алғашқы водевиль театрына айналды. Алайда, 1908 жылы теміржол жүйесін пайдаланудың төмендеуі Каюга көлінің электр теміржолы компаниясының тарауына әкелді. Компанияның орнына Ренвик паркі және көлік қауымдастығы құрылды. 1915 жылы троллейбуспен парке келу тоқтатылды және парк жабылды. Паркке жақын жерлер Каюга құс клубының күтіміндегі құс қорығы ретінде бөлінді, қазір ол Ренвик Уайлдвуд деп аталады. Каскадилла қайық үйінің жанындағы «аққулар тоғайы» маңындағы тағы бір құс бақылау орны Фуэртес құс қорығы деп танылады. Ол белгілі орнитолог және Каюга құс клубының президенті Луи Агассиз Фуэртестің 1927 жылы қайтыс болғаннан кейін оның құрметіне аталды. Парк жері Теодор және Леопольд Уортонға жалға берілді, олар 1915-1919 жылдар аралығында Итаканың үнсіз фильмдер өндірісінің орталығы болған Уортон студиясын құрды. 1920 жылы мэр Эдвин С. Стюарт ант қабылдау сөзінде Итака тұрғындарының жеке меншікке заңсыз кірмей көлдің құдыретін пайдалана алмауының "зияратқа" тең екенін мәлімдеді. 1921 жылы Итака қаласы бұрынғы Ренвик паркінің жерін сатып алып, оны жұртшылыққа ашты. Мэр Стюарт 1921 жылдың 4 шілдесінде парк ресми түрде ашылғанға дейін қайтыс болды және қалаға парк үшін 150 000 доллар қалдырды. Ренвик паркі оның құрметіне Стюарт паркі деп қайта аталды. 1934 жылы су тасқынын азайту үшін парк жері бірнеше футқа көтерілді. 1964 жылдан бері паркте жүзуге рұқсат берілсе де, жүзуге тыйым салу қатаң сақталады. Бұл тыйым көлдегі тұманды, шөгінділерге толы судың салдарынан құтқарушылардың баланы көруіне кедерілті келтірген оқиғадан кейін енгізілді. Көлдің ерекше жағдайлары, оның ішінде көл түбіндегі шөгінділердің мөлшері және көлдің оңтүстік жағындағы ағымдар, мұндай тұманды жағдайдың жиі кездесуіне себеп болады, сондықтан жүзуге тыйым салу қажет.

ХХІ ғасыр

2010 жылы Каюга су жағалауы жолының бір бөлігі аяқталды, ол Балықшылар базарын Стимбоут-Ландингтегі Келушілер орталығына қосты. Жолдың бұл бөлігі Стюарт паркі арқылы жалғасады. 2011 жылы Стюарт паркінің достастары кең ауқымды жаңарту және қалпына келтіру жобасын бастады. 2020 жылдың жазында жаңа Ықшам және қолжетімді ойын алаңы ашылды. 2021 жылдың жазындағы бірнеше күшті дауылдар Стюарт паркіне және Ньюман гольф алаңына "ұзаққа соққысы бар" зақым келтірді.

Стюарт паркідегі тарихи ғимараттар мен ескерткіштер

Парк 2023 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Каскадилла қайық үйі Архитекторлар Клинтон Л. Вивиан мен Артур Гибб жобалаған және 1894 жылдан бастап салынған ғимарат сол кезден бері үздіксіз пайдаланылып келеді және бүгінде де Каскадилла қайық клубының ескек командасы оны пайдаланады. Қайық үйі 1991 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне қосылды. Үлкен пикник павильоны Архитекторлар Клинтон Л. Вивиан мен Артур Гибб, белгілі Итака архитекторлары Вильям Генри Миллердің шәкірттері жобалаған пикник павильоны 1895 жыл шамасында итальяндық стильдегі архитектуралық тақырыптың аясында салынды, оның құрамында колонналы галерея және жартылай дөңгелек есік пен терезе элементтері бар. Бастапқыда Ресторан павильоны деп аталған пикник павильоны 2019 жылы соңғы рет қайта жаңартылды. Оны Итака қаласы арқылы жалға алуға болады. Кішкентай шай павильоны Клинтон Л. Вивиан мен Артур Гибб жобалаған және 1895 жылы салынған шай павильоны бір кезде парке келушілерді қарсы алатын орын болды және Итака қаласының орталығынан Ренвик паркіне баратын троллейбустың соңғы аялдамасы болды. Ашық павильон бірнеше рет парктің ішінде орын ауыстырды, бірақ 1950 жылдары ойын алаңы мен карусель орнатылған кезде қазіргі орнына орналасты. 2011 жылға қарай ғимарат тозығы жетті. Алғашқы құрылысы бұзылып, бастапқы дизайны бойынша қайта салынды. Оны Итака қаласы арқылы жалға алуға болады. Музыкалық сахна Паркте қазір жоқ, бұл сахна павильондар маңында орналасқан сегізбұрышты көтерілген беседка болды, онда Патрик (Пэтси) Конвей және оның "Famous Ithaca Band" сияқты елге танымал топтар өнер көрсеткен.

Қайта жаңғырту

2011 жылы Стюарт паркінің достары Стюарт паркінде кең ауқымды қайта жаңғырту және қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Осы уақыттан бері Стюарт паркінің достары Итака қаласымен бірлесіп, шағын шай павильонын қайта жаңарту, пикник павильонын қалпына келтіру, карусель, Фуэртес аққулар көліне қарау алаңын жаңғырту, Уортон ғимараты мен Каскадилла қайық үйінің жаңа шатырларын орнату және парк бойынша көптеген ұсақ жақсартулар сияқты маңызды жаңғырту жұмыстарын жүргізіп келеді. Өткенді қалпына келтірумен қатар, Стюарт паркінің достары паркті болашаққа дайындап жатыр. 2020 жылы ұйым жаңа, мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолжетімді ойын алаңын аяқтады. 2021 жылы жыл бойы қолданысқа жарамды әжетхана құрылысы аяқталды. Тағы да жоспарланған жақсартуларға жаңа шашыраңқы алаң, қосымша әжетханалар және кафесі бар Уортон студиясы мұражайы мен паркке келушілер орталығы кіреді.