Кіріспе

Алвёен немесе Алвёй – Норвегияның Вестланд графтығындағы Берген қаласының Лаксевог ауданындағы тарихи өнеркәсіп орталығында орналасқан сарай. Алвёен сарайы бір кезде Бергендегі ең әсем жеке үйлердің бірі болған.

Тарих

Алввен – Норвегияның ең көне өнеркәсіптік орталықтарының бірі және ең жақсы сақталған өнеркәсіптік нысандардың бірі. 1626 жылы Дания королі Кристиан IV осы жерде ұнтақ фабрикасын ашуға рұқсат берді. Фабрика 1733 жылы өртеніп, қайта салынды. Дидрих Янсен Фасмер (1706–1770) оны жақсартты және 1760 жылдары тағы бір қару фабрикасын салды. 1700 жылдардың соңында Алввен фабрикалармен бірге жұмысшылар үйлері бар өнеркәсіптік аймаққа айналды. Кейін ол сальпетр, зығыр майы және қағаз өндірісін бастады. Хендрик Янсен Фасмер (1766–1836) 1797 жылы қағаз фабрикасын құрды. 1858 жылы Хендрик Фасмер (1835–1930) Алввенде жаңа қағаз фабрикасын салды, ал 1800 жылдардың соңынан бастап өндіріс мата мен целлюлозаның әртүрлі қоспаларынан жасалған жоғары сапалы қағаздарға шоғырландырылды. Alvøens Papirfabrik A/S 1981 жылы өндіріс тоқтағанға дейін Алввенде қағаз өндірді. Ол кезде бұл елдегі ең көне қағаз фабрикасы болды. Фабриканың ерекшелігі – құжаттарға арналған жоғары сапалы қағаз, ал 1908 жылдан бастап Норвегия банкноттарына қағаз жеткізуші болды. Алввен сарайы – Алввен қағаз фабрикасының иелерінің негізгі резиденциясы болды. Алввен сарайы бастапқыда 1797 жылы Фасмер отбасының мүшелері үшін елден тыс демалыс орны ретінде салынған. Ақырында рококо стиліндегі басты ғимарат бірнеше бақтармен қоршалған. 1983 жылы Алввен сарайы мен фабрикасы Батыс Норвегияның декоративтік өнер мұражайының филиалы ретінде (Alvøen Hovedbygning) мұражай ретінде ашылды. Қазір оны Берген қалалық мұражайы басқарады. Мұражайға 19 ғасырдан қалған қырыққа жуық жұмысшылар үйлері мен өндірістік ғимараттар кіреді. Алввен Бергеннен батысқа қарай орналасқан Ватлестраумен бұғазында жатыр, осы жерде 2004 жылдың қаңтарында Rocknes жүк кемесі су астындағы тасқа соғылып, құлап кетті. Кеменің қиындылары Алввенге буксирленіп, тұрақтандырылып, жартылай зерттелді, содан кейін одан әрі зерттеу және қалдықтарды алу үшін Сотрадағы Ågotnes қаласындағы CCB базасына жеткізілді.